Hàng loạt startup công nghệ đi đến “ngày tàn”, phá sản vì không có tiền

Tạ Thị Thanh Thúy

Nhiều startup công nghệ đang điêu đứng vì hết tiền.

Theo Nhịp sống kinh tế, một đối tác của công ty đầu tư mạo hiểm Lux Capital, Bilal Zuberi đã dành vài tuần qua để chia sẻ rằng nhiều công ty startup cần cắt giảm chi phí khi thế giới đang khủng hoảng. Đây là một thông điệp đáng lo ngại với những người sáng lập của các công ty mà anh ấy đầu tư.

Thời gian gần đây, Bilal Zuberi đã nghe nhiều dự đoán khác rằng thời kỳ thảm khốc đang giảm dần đi, nhưng mọi thứ chưa bao giờ thực sự tệ đến mức như vậy. Vì lý do riêng tư, Zuberi từ chối nêu tên người sáng lập hoặc công ty đó.

Trong suốt hơn một thập kỷ, với sự phát triển vượt bậc của ngành công nghệ mà thị trường tăng giá đáng kinh ngạc được. Gần đây, đã có những cảnh báo định kỳ rằng thời kỳ tốt đẹp đã kết thúc. Từ 2 năm trước có một bài luận được phủ sóng với tựa đề "Virus Corona: Thiên nga đen của năm 2020", Sequoia Capital - công ty đầu tư mạo hiểm đã đưa ra những lời cảnh báo cho các công ty khởi nghiệp rằng nên đặt câu hỏi về tổng quan việc kinh doanh của họ, đồng thời xác định họ có khả năng tiếp cận vốn lâu dài hay không. 

"Các doanh nghiệp startup công nghệ không chết vì sản phẩm không tốt mà chết vì hết tiền".

Sau thời gian khủng hoảng, thời kỳ đại dịch covid 19, lãi suất thất thị trường và hành vi của người tiêu dùng có sự thay đổi, nhiều công ty công nghệ đã phát triển mạnh mẽ. Zuberi cho biết những người sáng lập startup khó chấp nhận mức độ nghiêm trọng của tình hình hiện tại vào mùa xuân này trước những báo động giả này.

hang-loat-startup-cong-nghe-di-den-ngay-tan-pha-san-vi-khong-co-tien-1-1652884846.jpg
Bữa tiệc tàn của các startup công nghệ đã đến...

Thị trường chứng khoán sụt giảm vào đầu tháng 5, cuộc với xung đột Nga - Ukraine căng thẳng hơn, tình hình lạm phát trong nước và đại dịch covid 19 đã gây ra những tổn thất nặng nề cho các công ty khởi nghiệp và những doanh nghiệp nhỏ trong giai đoạn sau này.

Thực tế, nhiều nhà đầu tư vẫn còn tin tưởng khả năng hồi phục của nền kinh tế thế giới. nói rằng: "Các công ty khởi nghiệp công nghệ không chết vì sản phẩm không tốt mà chết vì hết tiền". Sau thời gian đầu không tán thành, người sáng lập đã đặt câu hỏi về lời khuyên của Zuberi đã bắt đầu chuẩn bị huy động tiền với mức định giá thấp hơn giá trị trước đây của công ty đồng thời cắt giảm chi phí từ 20% đến 30% và loại bỏ một số vị trí công việc không cần thiết.

Theo nhà nghiên cứu của CB Insights, trong quý này, số lượng các công ty công nghệ niêm yết cổ phiếu công khai đang ở mức thấp nhất kể từ năm 2016. Theo các nhà nghiên cứu tại PitchBook Data Inc., tại công ty công nghệ tư nhân đang phát triển mạnh như Stripe Inc. và Instacart In, nhiều cổ đông đã mất khoảng một nửa giá trị trong năm nay.

Trên thế giới, lần đầu tiên điều đó xảy ra sau gần hai năm thì việc gọi vốn đã chậm lại, với số lượng lớn (100 triệu USD trở lên) và tổng số tiền gọi vốn  được đang giảm trong quý đầu tiên.

hang-loat-startup-cong-nghe-di-den-ngay-tan-pha-san-vi-khong-co-tien-2-1652884888.jpg
Michelle Kneibel

Trên Twitter, đồng sáng lập PayPal, David Sacks, hiện là đối tác của công ty đầu tư Craft Ventures nói rằng: "Kể từ sau sự cố dot-com 20 năm trước cho đến hiện tại, tâm lý các nhà đầu tư ở Thung lũng Silicon đang ở mức tiêu cực nhất”.

Một đối tác của Index Ventures - Nina Achadjian cho biết các công ty khởi nghiệp phải học cách điều chỉnh ngay lập tức, cần có kế hoạch dự phòng trước tình trạng xấu. Công ty của cô ấy đang nói với người sáng lập nên chuyển hướng sang hoạt động bền vững dù điều đó làm chậm tăng trưởng. Sự thận trọng trong việc tuyển dụng và đảm bảo họ có đủ tiền mặt để duy trì hoạt động trong khoảng 2 năm.

Kyle Stanford, một nhà phân tích tại PitchBook, cho biết khi xu hướng thị trường chỉ mới bắt đầu được giữ vững, chỉ 5% các khoản đầu tư đã hoàn thành trong quý 3 là giảm giá. Điều này đồng nghĩa các công ty chấp nhận mức định giá thấp hơn so với các giao dịch trước đó.

Các nhà đầu tư mạo hiểm rất lạc quan, đã và đang trao đổi với nhau. Vinod Khosla của Khosla Ventures cho biết rằng: Khi các công ty đại chúng lớn cắt giảm, những ý tưởng đổi mới mà phải mất nhiều năm mới thành công, điều này sẽ tạo cơ hội cho những người sáng lập mới và các công ty khởi nghiệp ban đầu, đồng thời với điều kiện thị trường khiến nhiều công ty khởi nghiệp đầu tư vào rẻ hơn và việc định giá cũng hợp lý hơn.

hang-loat-startup-cong-nghe-di-den-ngay-tan-pha-san-vi-khong-co-tien-3-1652884888.jpg
 

Theo PitchBook, các nhà đầu tư mạo hiểm ở Mỹ đã đầu tư hơn 230 tỷ USD vào giữa tháng 5. Vẫn có rất nhiều khoản tiền đang chờ  đợi các công ty khởi nghiệp. Trong quý 3 Hơn 1.000 công ty khởi nghiệp đã huy động vốn từ các nhà đầu tư hạt giống và thiên thần, đẩy tổng giá trị của các giao dịch giai đoạn đầu lên mức cao nhất trong ít nhất một thập kỷ qua.

Nhà sáng lập của một công ty khởi nghiệp công nghệ sức khỏe ở San Francisco - Karan Kundra cho biết rằng: "Những công ty ở giai đoạn đầu, thị trường không thích hợp với với những người sáng lập và nguồn nhân lực mạnh mẽ". Karan Kundra cho biết thêm, từ đầu tháng 5, anh đã nói chuyện với các nhà đầu tư để huy động khoảng 2 triệu USD và đã nhận được 12 lời đề nghị.

Đối với các nhà đầu tư và nhà sáng lập có đủ khả năng kiên nhẫn thì những thay đổi trên thị trường cuối cùng có thể mang lại hiệu quả. Tuy nhiên, đối với hàng nghìn công nhân công nghệ gần đây bị ảnh hưởng không nhỏ khi bị mất việc làm. Một số công ty khởi nghiệp được liên doanh hỗ trợ bao gồm nhà điều hành bếp trên mây Reef Technology, công ty giao hàng tạp hóa Avo và công ty trí tuệ nhân tạo DataRobot. Tính từ ngày 1/4 đến ngày 16/5, họ đã cắt giảm hơn 7.500 việc làm trên toàn thế giới. Một số công ty đại chúng khác cũng đã cắt giảm việc làm, không tuyển dụng thêm hoặc thực hiện cả hai.

Nhiều người đã bị sốc khi bị mất việc làm tưởng như ổn định và cho thu nhập tốt. Chỉ trong vài tuần, Noom đã cho 495 nhân viên nghỉ việc và gần đây đã cải thiện phúc lợi cho nhân viên, cắt giảm các khoản khấu trừ đối với bảo hiểm y tế và thâm chí tăng thời gian nghỉ phép.