Cổ nhân dạy “Đàn ông sợ gà, đàn bà sợ cừu”: Tại sao khẳng định như vậy?

Nguyễn Thị Thùy

Trong những câu nói mà người xưa để lại, ở nông thôn mọi người truyền nhau một câu nói khá nổi tiếng rằng: “Đàn ông sợ gà, đàn và sợ cừu”. Vậy ẩn ý phía sau câu nói này là gì? Đến ngày nay liệu còn hợp lý?

Cung hoàng đạo là khái niệm không còn xa lạ gì với mọi người hiện nay. Có tổng cộng 12 cung hoàng đạo trong năm, và việc phân chia cung hoàng đạo sẽ dựa vào ngày sinh. Tuy nhiên, trong văn hóa truyền thống Trung Quốc xưa thì việc các con vật tượng trưng cho các cung hoàng đạo không hoàn toàn giống như bây giờ.

Theo văn hóa truyền thống Trung Quốc, mỗi đứa trẻ sẽ được sinh ra theo một cung hoàng đạo nhất định và nó sẽ đi theo cả cuộc đời của chúng. Phong tục này có lịch sử lâu đời, có thể bắt nguồn từ thời Tiền Tần. Trong quá trình khai quật khảo cổ, các chuyên gia đã bất ngờ phát hiện ra các tấm thẻ tre ghi lại văn bia của 12 cung hoàng đạo vào thời nhà Tần. Điều này chứng tỏ, từ thời xưa đã có 12 cung hoàng đạo và các chòm sao động vật.

Khi xét về các cung hoàng đạo, ở các vùng nông thôn có nhiều truyền thuyết và kiêng kỵ. Ví dụ như khi nam nữ kết hôn thì có câu “rồng rắn tranh hổ”, “nước mắt rồng chảy”. Đúng như tên gọi, nếu rồng và hổ giao đấu sẽ rất đáng sợ. Rồng và hổ vốn nổi tiếng hung dữ, vì thế người cầm tinh con rồng nên tránh kết hôn với những người tuổi hổ, nếu sống chung với nhau lâu ngày sẽ dễ nảy sinh mâu thuẫn, cãi vã, không thể hồi vãn được. 

co-nhan-1-1652322218.png
Rồng và hổ vốn nổi tiếng hung dữ, vì thế người cầm tinh con rồng nên tránh kết hôn với những người tuổi hổ, nếu sống chung với nhau lâu ngày sẽ dễ nảy sinh mâu thuẫn, cãi vã, không thể hồi vãn được.  Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, rồng và mèo (thỏ) nên duyên cũng rất khó dung hợp, không thích hợp để kết hợp. Bên cạnh những quan niệm ở trên, ở nông thôn còn có một câu nói khác khá phổ biến về các cung hoàng đạo, đó là “Đàn ông sợ gà, đàn bà sợ cừu”. Vậy, ẩn ý sau câu nói này là gì? Tại sao người xưa lại nói như vậy? 

Tại sao nói “Đàn ông sợ gà”?

Gà là một trong những loài gia cầm tồn tại, gắn bó lâu nhất với con người. Từ xa xưa, gà đã là một con vật nuôi quen thuộc. Trong đó, gà trống gáy báo hiệu bình minh, gà mái đẻ trứng cung cấp cho gia đình. Chính vì thế, con vật này trở thành một phần tất yếu của cuộc sống, đặc biệt với người dân vùng quê thời xưa.

Thời xưa, gà vốn đã xuất hiện trong các cung hoàng đạo, thế nhưng tại sao người xưa lại nói “Đàn ông sợ gà”? Đầu tiên, người ta tin tưởng rằng gà mang ý nghĩa rằng, con cái mạnh mẽ còn con đực yếu ớt. Bên cạnh đó, phượng hoàng là vua của các loài chim cũng có nguồn gốc từ gà. Nhiều khi rồng cũng phải thua dưới tay phượng hoàng, vì thế nhiều người xưa quan niệm rằng con người sợ gà. 

co-nhan-2-1652322103.jpg
Người xưa tin tưởng rằng những người thuộc tuổi gà sẽ vất vả, phải làm việc suốt đời, cả ngày phục vụ người khác không thể nghỉ ngơi. Ảnh minh họa

Thứ hai, người xưa cho rằng gà sinh ra là để làm việc chăm chỉ, đặc biệt là những con gà trống bởi ngày nào chúng cũng thức khuya dậy sớm để báo thức. Gà trống là loài thức dậy sớm nhất trong ngày. Chúng cũng không có thời gian để nghỉ ngơi trong một ngày và làm việc quần quật cả năm. Do đó, người xưa tin tưởng rằng những người thuộc tuổi gà sẽ vất vả, phải làm việc suốt đời, cả ngày phục vụ người khác không thể nghỉ ngơi. Vì vậy, điều này không tốt cho nam giới tuổi gà.

“Đàn bà sợ cừu” có nghĩa là gì? 

Trong văn hóa truyền thống, phụ nữ là âm còn đàn ông là dương. Người xưa quan niệm, nếu một phụ nữ mang con giáp là con cừu sẽ được coi là cáu kỉnh. Bên cạnh đó, những người dân ở nông thôn còn truyền nhau câu nói rằng: “cừu cái, gác nhà trống” và “mười cừu, chín dở”. 

Xét về những câu nói này, chúng có nguồn gốc từ Từ Hi Thái Hậu - vị Thái hậu nổi tiếng bậc nhất trong thời phong kiến Trung Quốc. Thời điểm cuối nhà Thanh, Từ Hi Thái Hậu là người nắm quyền triều chính. Tuy nhiên, vì là một người phụ nữ nên bà chỉ quan tâm đến thú vui xa hoa của bản thân mà không thèm để ý đến nỗi khổ của người dân. Điều này khiến cho nạn tham nhũng tràn lan, giặc ngoại xâm hoành hành, và nhân dân đói khổ. 

co-nhan-3-1652322219.png
Mỗi cung hoàng đạo có một điểm đặc biệt riêng, chính vì thế mà người xưa cũng đúc kết ra nhiều kinh nghiệm và câu nói để truyền lại cho đời sau, điển hình như câu “Đàn ông sợ gà, đàn bà sợ cừu. Ảnh minh họa

Đáng chú ý, Từ Hi Thái hậu cầm tinh con cừu. Thời điểm đó, chồng và con trai của bà đều chết yểu. Vì thế, Từ Hi trở thành góa phụ trong nhiều thập kỷ. Do đó để chọc cười Từ Hi Thái Hậu, người đời đã biên soạn những câu tục ngữ, câu nói tục tĩu để chế giễu bà. 

Có thể thấy được rằng, các cung hoàng đạo sẽ được truyền lại từ rất lâu đời. Trong đó, nó chứa đựng những khao khát về một cuộc sống tươi đẹp, ấm no hơn. Mỗi cung hoàng đạo có một điểm đặc biệt riêng, chính vì thế mà người xưa cũng đúc kết ra nhiều kinh nghiệm và câu nói để truyền lại cho đời sau, điển hình như câu “Đàn ông sợ gà, đàn bà sợ cừu” ở trên.

Thế nhưng, xã hội ngày càng phát triển, thời thế đổi thay, dưới góc độ khoa học hiện đại ngày nay nhiều câu nói thường gặp về các cung hoàng đạo không có cơ sở khoa học, chủ yếu là suy nghĩ chủ quan của cổ nhân. Tuy nhiên, những câu nói này vẫn mang đậm triết lý sống của người xưa, đáng để tham khảo và học hỏi. 

Sống ở đời không quan trọng bản thân thuộc cung hoàng đạo này, muốn có được cuộc sống đủ đầy, ấm no thì bản thân phải cố gắng, nỗ lực học tập, làm việc và hoàn thiện bản thân mình. Quan trọng nhất, mỗi người phải tu dưỡng đạo đức, học tập, trau dồi kiến thức, những điều hay lẽ phải và tránh xa những thói hư tật xấu, tai tệ nạn xã hội.