Quy trình khai thác đá xây dựng chi tiết nhất

Trần Thị Ánh Dương

Đá là một loại vật liệu không thể thiếu trong ngành xây dựng nói chung và chúng phải trải qua một quy trình khai thác đá không hề đơn giản. Vậy, cụ thể quy trình khai thác đá xây dựng được diễn ra như thế nào, mời bạn cùng theo dõi bài viết này để có được câu trả lời và biết thêm những thông tin bổ ích khác nhé!

Các loại đá xây dựng phổ biến hiện nay

Hiện nay, có nhiều cách thể phân loại đá xây dựng như: phân loại đá xây dựng theo nguồn gốc, xuất xứ và phân loại đá xây dựng theo kích thước. Cụ thể như sau:

Phân loại đá xây dựng theo kích thước

Theo kích thước, ta có thể phân loại đá xây dựng thành các loại sau:

  • Đá 1 x 2: được ứng dụng phổ biến trong các công trình xây dựng dân dụng, với các kích cỡ của đá thường là: 10 x 16mm, 10 x 22mm, 10 x 28mm.
  • Đá 3 x 4: có khả năng lực tốt hơn so với đá 1 x 2, được sử dụng để đổ bê tông sàn nhà, trải nhựa đường và nhiều công trình khác.
  • Đá 4 x 6: thường được ứng dụng để đổ móng, lót nền, kè móng hoặc làm vật liệu cho những công trình lớn, với kích thước thường là 40 - 60mm hay lên đến 70mm.
  • Đá 5 x 7: với khả năng chịu lực cao nên thường được ứng dụng để đúc bê tông, cầu cống, công trình giao thông, những công trình chắc chắn. Đá 5 x 7 có kích thước từ 50 - 70mm và thường làm từ các sản phẩm đá khác. 
  • Đá 0 x 4: là loại đá nhỏ hỗn hợp từ đá mi bụi với kích thước là 40mm, thường được dùng trong phân phối cho mặt đường, san lấp nền móng nhà hay các công trình xây dựng phụ.
  • Đá mi bụi: sử dụng trong các công trình từ bé tới lớn và dùng để sản xuất gạch nung, gạch lót sàn, đúc ống cống,...
  • Đá mi sàn: có kích thước từ 3 - 14mm và là sản phẩm sàn trải đá 1x1; đá 1x2, đá 2x3 và đá 4x6.

Theo nguồn gốc xuất xứ

Theo nguồn gốc xuất xứ, ta có thể phân loại đá xây dựng thành đá tự nhiên và đá nhân tạo: 

Đá tự nhiên: là loại đá có sẵn từ thiên nhiên

  • Đá trầm tích: có ứng dụng là thành phần của cốt liệu bê tông với màu đen, vàng, tro đặc trưng.
  • Đá hoa cương: có độ chịu cứng, chịu lực tốt nên thường được ứng dụng để làm ốp tường, tiểu cảnh, sàn nhà, mặt bếp,... màu hồng, xám, đen khó phai màu với
  • Đá cẩm thạch: được ứng dụng trong nội thất và ngoại thất với  nhiều màu sắc với các hoa văn tự nhiên.

Đá nhân tạo

Không giống đá tự nhiên, đá nhân tạo là một loại vật liệu có thành phần đá kết hợp với những nguyên liệu, phụ liệu khác do nguồn đá tự nhiên ngày một khan hiếm. Đá nhân tạo bao gồm một số loại chính như:

  • Đá nhựa nhân tạo: độ bền cao, không bị ố vàng, khả năng chịu nhiệt tốt và có đặc tính uốn cong.
  • Đá xi măng, đá granite: có độ bóng và màu sắc đồng đều, không trầy xước.
  • Đá xuyên sáng onyx: có lớp bề mặt giống sáp, màu sắc của đá sang trọng tạo hiệu ứng xuyên sáng nhưng có hạn chế là  giòn, dễ nứt, vỡ.
  • Đá marble phức hợp: có trọng lượng nhẹ, không bị cong vênh hay nứt và có khả năng cách nhiệt, cách âm tốt.
khai-thac-da-xay-dung-1-1651050363.png
Có nhiều loại đá xây dựng nhằm phục vụ cho các công trình và nhu cầu sử dụng khác nhau

Các phương pháp khai thác mỏ đá phổ biến hiện nay

Những năm trở về trước, các phương pháp khai thác mỏ đá khá thô sơ và còn gặp nhiều khó khăn do đá tự nhiên có khối lượng lớn. Do đó, việc khai thác không hiệu quả dẫn tới lãng phí tài nguyên và gây nguy hiểm cho con người. 

Thế nhưng, với sự phát triển như ngày nay nhiều phương pháp khai thác hiện đại sẽ mang lại hiệu quả cao mà an toàn cho người lao động. Gồm 2 phương pháp khai thác mỏ đá phổ biến đó là: phương pháp nổ mìn và phương pháp sử dụng máy cắt dây kim cương, máy đào, máy tách đá thủy lực. Cụ thể như sau:

Phương pháp nổ mìn

Đây là phương pháp khá phổ biến, thường được áp dụng ở các mỏ lộ thiên lớn và ở xa vùng dân cư. Chúng có ưu điểm là dễ dàng thực hiện thu gom, vận chuyển đá tới địa chỉ nhà máy sản xuất, chế biến. Đồng thời, phương pháp này giúp các đơn vị không cần đầu tư quá nhiều máy móc hay nhân lực mà chỉ với lượng thuốc nổ cho phép rồi kích nổ một cách nhanh chóng. Từ đó, giảm một phần chi phí đáng kể và thời gian thi công khi khai thác đá xây dựng.

Tuy nhiên, với phương pháp này gây tiếng động lớn nên nếu thực hiện ở nơi không quá xa khu dân xư sẽ gây ảnh hưởng tới đời sống của người dân. Bên cạnh đó, những cú nổ mạnh đá sẽ có nhiều kích thước lớn nhỏ khác nhau. Nếu muốn kích thước những viên đá đồng nhất thì các đơn vị cần phải tiến hành sàng lọc, nghiền qua nhiều công đoạn.

khai-thac-da-xay-dung-2-1651050351.jpg
Phương pháp nổ mìn được áp dụng phổ biến hơn sử dụng máy móc bởi hiệu quả cao và chi phí khá hợp lý

Dùng máy cắt dây kim cương, máy đào, máy tách đá thủy lực

Phương pháp này khắc phục được một số nhược điểm của phương pháp nổ mìn nhưng không giải quyết về vấn đề chi phí. Với việc đầu tư nhiều trang thiết bị, máy móc công nghệ cao thì phương pháp dùng máy cắt dây kim cương, máy đào hay máy tách đá thủy lực cần một khoản chi khá lớn.

Tất nhiên, kèm theo đó là độ chính xác và tin cậy vô cùng cao giúp đá xây dựng được tạo ra có kích thước tương đối đồng đều. Máy tách đá này áp dụng công nghệ tách đá và phá bê tông bằng thủy lực không hề gây chấn động lớn nên rất an toàn cho người lao động cũng như những người dân địa phương xung quanh. Đồng thời, phương pháp này không gây ra tình trạng khói bụi nên hoàn toàn thân thiện với môi trường.

khai-thac-da-xay-dung-3-1651050351.jpg
Việc sử dụng máy cắt dây kim cương, máy đào, máy tách đá thủy lực không gây tác động mạnh đến đất giúp hạn chế sạt lở, sụt lún đất

Quy trình khai thác đá xây dựng chi tiết nhất

Sau đây, chúng tôi xin chia sẻ và trình bày chi tiết về quy trình khai thác và sản xuất đá xây dựng chi tiết và chuẩn nhất để quý bạn tham khảo:

Bước 1: Nắm rõ quy định về khai thác khoáng sản

Nếu bạn đang chuẩn bị khai thác đá xây dựng thì cần phải nắm rõ những quy định pháp luật và tuân thủ theo quy phạm an toàn trong quá trình khai thác. 

Bước 2: Tìm kiếm và đánh giá mỏ đá 

Đây là bước đầu và cũng là bước quyết định tới chất lượng của thành phẩm sau này. Bạn cần tiến hành tìm kiếm mỏ đá phù hợp với màu sắc, hoa văn và yêu cầu đã đề ra bằng cách kiểm tra mẫu đá trước đó. Các nhà địa chất học sẽ khoan vào lòng đất để lấy mẫu lõi đá rồi tiến hành thẩm định chất lượng. Mẫu đã sẽ chuyển qua khâu đánh bóng nếu đá đạt chất lượng để xác định màu sắc, hoa văn của khối đá.

Bước 3: Xin cấp phép khai thác

Bước này tốn khá nhiều thời gian, có khi lên tới vài năm để xin cấp phép được khai thác. Bạn cần phải liên hệ với chủ sở hữu để xin nhượng quyền và mua lại mỏ đá rồi trải qua nhiều giấy tờ xin cấp phép khai thác tại chính quyền địa phương.

Bước 4: Chuẩn bị khai thác

Trước khi tiến hành khai thác mở đá, bạn cần phải chuẩn bị kỹ lưỡng về thiết bị, máy móc, nhân sự, cơ sở hạ tầng,... Sau khi trải qua nhiều khảo sát và chọn được vùng khai thác phù hợp, chủ thầu cần chuyển đầy đủ các dụng cụ cần thiết đã chuẩn bị để phục vụ quá trình khai thác. Bên cạnh đó, ta cần phải loại bỏ các vật cản như cây cối để tiếp cận khối đá dễ dàng nhất. 

Bước 5: Tiến hành khoan nổ mìn đá xây dựng

Chủ thầu cần thực hiện loại bỏ lớp đất bao phủ trên bề mặt mỏ đá rồi tạo lỗ khoan mìn trên vỉa đá. Đây là bước khá nguy hiểm nên người lao động cần làm việc khéo léo, cẩn thận và phải có một sức khỏe tốt bởi chỉ một sơ xuất nhỏ thôi cũng có thể là tiềm ẩn gây tai nạn đáng tiếc. Các công nhân phải làm việc ở trên vỉa đá cao, nạp thuốc mìn vào lỗ, đấu dây nổ. Nếu hợp đá hộc nổ có kích thước lớn thì phải tiếp tục nổ phá để thu được đá có kích thước nhỏ hơn. 

Bước 6: Xay nghiền và phân loại đá

Đá bị phá với một lượng nhất định với các kích thước lớn nhỏ khác nhau sau khi đã nổ mìn khai thác mỏ đá xây dựng. Khi ấy, máy móc sẽ hỗ trợ để phân loại và đưa đá qua dây chuyền xay nghiền để sàng lọc. Bước này cần sự tỉ mỉ và độ chính xác cao.

Bước 7: Phân phối đá thành phẩm

Khi đã khai thác đá xong, bước tiếp theo là nghiền thành nhiều loại sản phẩm khác nhau rồi tiến hành vận chuyển phân phối về các công trình xây dựng hay tập kết vào kho. Kết thúc quá trình sàng lọc, đá xây dựng sẽ được đưa tới bãi chứa riêng. Sau đó, người ta cho vận chuyển từng xe tải lớn về ocon trường thi công hay vận chuyển trực tiếp về kho bãi để bảo quản và phân phối đi các tỉnh thành khác trên khắp 63 tỉnh thành.  

khai-thac-da-xay-dung-4-1651050351.jpg
Quy trình khai thác đá xây dựng gồm các bước phức tạp đòi hỏi độ tỉ mỉ và khéo léo cao

Một số lưu ý quan trọng cần phải biết khi khai thác đá xây dựng

Trên thực tế, có rất nhiều những tai nạn thương tâm đáng tiếc xảy ra trong quá trình khai thác đá xây dựng. Vì vậy, để chúng diễn ra một cách thuận lợi và an toàn thì bạn cần phải lưu ý một số điều sau:

  • Nắm rõ và chấp hành mọi quy định của pháp luật về việc khai thác mỏ đá để bảo đảm tính hợp pháp cho dự án, công trình của bạn.
  • Khi khai thác cần phải đi đôi với bảo vệ môi trường bằng cách: hạn chế khói bụi, tiếng ồn từ nơi khai thác đá xây dựng để không làm ảnh hưởng tới cảnh quan và cuộc sống của người dân khu vực gần đó.
  • Vấn đề an toàn lao động luôn đặt lên hàng đầu, hãy đảm bảo các quy trình khai thác được thực hiện đúng chuẩn theo quy định về an toàn, đúng trình tự và phải thật thận trọng.
khai-thac-da-xay-dung-5-1651050351.jpg
Cần đặt vấn đề an toàn lao động ưu tiên hàng đầu để quá trình khai thác đá xây dựng diễn ra một cách hiệu quả và thuận lợi

Kết luận

Nhìn chung, quy trình khai thác đá xây dựng phải trải qua nhiều giai đoạn không hề đơn giản. Những tai nạn thương tâm liên tục xảy ra, do đó bạn hãy nắm rõ những lưu ý qua bài viết trên để đảm bảo sức khỏe cho bản thân cũng như mọi người xung quanh nhé!