Liệu Facebook có đi vào vết xe đổ của Yahoo?

Trần Vân Trang

Theo Business Insider, Facebook hiện đang trong giai đoạn nhạy cảm nhất từ trước tới nay khi CEO Mark Zuckerberg của Facebook đang đánh cược cả đế chế vào sự thành công bất định của vũ trụ ảo metaverse

Theo Nhịp Sống Kinh Tế, điều này đã khiến nhiều người nhớ tới đế chế Yahoo - kẻ từng được mệnh danh là công ty Internet lớn nhất thế giới.

Một người kỳ cựu trong nghành công nghệ cho biết rằng: "Có lẽ là đúng khi so sánh Facebook với Yahoo", đồng thời khẳng định rằng Facebook khó có thể giữ vững ngôi vương đầu bảng thống trị như nhiều năm về trước.

Được biết, đế chế Yahoo vốn là công cụ tìm kiếm nổi lên vào cuối những năm 1990, đầu những năm 2000. Mặc dù vậy, phản ứng chậm chạp trước sự thay đổi của quảng cáo kỹ thuật số và sự xuất hiện của Web 2.0 đã khiến Yahoo nhanh chóng bị "xoá sổ".

Người dùng hiện giờ cũng không còn ai nhắc tới Yahoo nữa, thay vào đó, Facebook hiện đang chiếm mọi tâm điểm. Tâm điểm là vì đây là mạng xã hội lớn nhất thế giới và là đế chế có nhiều tai tiếng nhất nhì Thung lũng Silicon.

yh6-1651116489.jpeg

Một số những thách thức mới từ đối thủ, các công ty khởi nghiệp và công nghệ Web 3.0 đã khiến Mark Zuckerberg vội vã hướng Facebook sang metaverse - một thế giới ảo với đầy đủ những trải nghiệm như đời thật, nơi mà người dùng có thể mua bất kỳ những hàng hoá kỹ thuật số nào mà họ muốn.

Mặc dù tiềm năng nhưng đối với phần lớn nội bộ của Meta, màn đặt cược này sẽ chẳng đi tới đâu cả và do Mark Zuckerberg vẫn sẽ mãi luẩn quẩn trong vòng xoáy tai tiếng.

Cuộc phỏng vấn với 10 nhân viên Meta cho thấy rằng mọi người đều cảm thấy vô cùng bối rối khi Facebook đổi tên thành Meta hồi tháng 10, dù sao thì phía tập đoàn này đã tạo ra một nhóm nội bộ cấp cao riêng để có thể "truyền bá" tư tưởng metaverse.

Theo giới chuyên gia, một loạt những thay đổi trên đã cho thấy Meta đang rất hào hứng khi bước sang một trang mới - hướng trọng tâm vào đội ngũ nhân viên và người dùng.

yh3-1651116498.jpeg

Bản thân Mark Zuckerberg cũng đang vô cùng háo hức khi tạm gác lại những rắc rối hiện tại và bổ nhiệm Nick Clegg, cựu chủ tịch các vấn đề toàn cầu và truyền thông của Meta, trở thành chủ tịch chuyên trách mảng vấn đề toàn cầu. Tiếc rằng, những thay đổi được cho là "tích cực" này vẫn chưa làm thoả mãn nội bộ nhân viên Meta.

Nội bộ không "êm ấm"

Sự "xoay trục" của Mark Zuckerberg đang được kỳ vọng có thể sẽ khiến Meta trở thành một nhà cung cấp phần cứng và hệ điều hành chính thức cho vũ trụ ảo - metaverse. Nhưng cho tới hiện tại, đây vẫn chỉ là viễn cảnh xa vời không tầm với. Công ty hiện đã mất 10 tỷ USD khi đầu tư vào vũ trụ ảo metaverse vào hồi năm 2021 và đây là một số tiền quá lớn và ngay cả với gã khổng lồ Meta.

Hiện tại, metaverse về cơ bản vẫn đang "trống rỗng" và chưa có điều gì là chắc chắn cả. Mark Zuckerberg lúc này đang bao biện cho rằng vũ trụ ảo metaverse là một chiến lược dài hơi và sẽ không thể phát triển đầy đủ chỉ trong một thập kỷ được.

Một chuyên gia cùng nghành cho biết rằng: "Facebook có lòng dũng cảm, vốn liếng và khả năng để có thể trở thành một người chơi lớn trong cuộc đua công nghệ, công ty này không được phép sai sót".

yh1-1651116570.png

Dẫu vậy, những người trong cuộc và giới đầu tư vẫn lo lắng về thách thức hiện tại của Meta, nhất là từ sự cạnh tranh từ TikTok. Ngoài ra, những thay đổi về quyền riêng tư trên Internet đang đòi hỏi Meta phải xây dựng lại toàn bộ cơ sở hạ tầng quảng cáo.

Bằng chứng là trong một cuộc khảo sát mới đây với đội ngũ nhân viên Meta, rất ít những người vui vẻ khi trả lời những câu hỏi về lãnh đạo, ý định ở lại công ty hay niềm tự hào khi được làm việc trong một môi trường chuyên nghiệp, đa số đều có những bất bình riêng.

Được biết, vào hồi đầu tháng này, có ít nhất 4 thành viên nổi bật trong bộ phận Meta A.I đã làm đơn xin thôi việc, trong đó có cả những chuyên gia đã từng giúp đỡ Facebook và Instagram làm nên những dấu ấn đột phá.

Doanh nhân trong lĩnh vực A.I cho biết rằng: "Văn phòng của Meta tại London đã "sập" khi phần lớn những nhà nghiên cứu hàng đầu của họ rời đi trong vòng 6 tuần vừa qua".

yh-1651116567.jpg

Ygal Arounian - Giám đốc điều hành tại Webbush Securities cho biết rằng: "Hiện không có gì là chắc chắn rằng Meta sẽ thành công ở lĩnh vực vũ trụ ảo metaverse, trước đây Meta đã từng thống trị thị trường song điều đó khó có thể trường tồn mãi mãi".

Theo Business Insider, hơn 70.000 nhân viên của Meta đều quen làm việc trên những nền tảng như mạng xã hội Facebook, Instagram và WhatsApp. Metaverse theo đó là một thứ gì đó vô cùng xa vời.

Liệu Facebook có là một Yahoo thứ hai?

Sự lo lắng dành cho Facebook lên tới đỉnh điểm vào tháng 2, khi mạng xã hội này ghi nhận sự sụt giảm về số lượng người dùng.

yh2-1651116566.jpeg

Rất nhiều người đã hoài nghi rằng đây chính là khởi đầu đen tối khiến Facebook từng bước quay về thời kỳ "đồ đá" và lâm vào cùng cảnh ngộ với Yahoo.

Khả năng mà Facebook đi theo vết xe đổ của Yahoo đã trở thành chủ đề nóng đang được bàn tán vô cùng sôi nổi. Họ cho rằng Facebook giống với Yahoo ở điểm sẵn sàng rời bỏ nhân tài cấp cao và thiếu khả năng duy trì mối quan hệ với nhiều đối tác, chẳng hạn như Apple và Google.

Được biết, Apple từ lâu đã có thù với Facebook, thậm chí còn cấm mạng xã hội này cập nhật ứng dụng 2 tuần 1 lần trên IOS.

yh4-1651116566.jpeg

Bên cạnh đó, theo một cựu nhân viên Meta, cách công ty tuyển dụng nhân tài cho những dự án Web 3.0 như tiền số và NFT không khác gì một trò chơi phù phiếm, điều này đã khiến nội bộ cảm giác công ty đã không còn ở thời kỷ đỉnh cao.

"Rượu cũ trong bình mới"

Giờ đây, Mark Zuckerberg hiện đang đổ rất nhiều tiền vào metaverse, nhưng thực tế sự đầu tư vẫn chưa cho ra trái ngọt, tình cảnh này của Facebook không còn mới khi Amazon, Disney, IBM và Microsoft đều đã đạt được nhiều thành tựu sau nhiều năm, nhưng ít ai có thể làm nên những bước ngoặt ấn tượng.

Đấy là nhìn theo hướng tích cực, xét trên phương diện tiêu cực thì cuối cùng Meta vẫn chỉ là "chiếc bình mới" đựng "lượng rượu cũ".

yh7-1651116711.jpeg

Theo trang CNN, bất chấp nhiều nỗ lực của Zuckerberg khi thay tấm áo mới cho Meta, gã khổng lồ công nghệ này hiện vẫn phải vật lộn với hàng loạt các vấn đề cũ trong nhiều tháng nay, thậm chí có thể là nhiều năm nữa.

Về mảng kinh doanh cốt lõi của Meta, hiện đang đối mặt với mối đe doạ ngày càng lớn sau khi Google công bố đề xuất hạn chế theo dõi người dùng thông qua những ứng dụng trên thiết bị Android.

Google cho biết rằng điều này sẽ giúp "hạn chế những rủi ro chia sẻ dữ liệu người dùng với bên thứ ba và hoạt động mà không có số nhận dạng ứng dụng chéo, bao gồm cả ID quảng cáo".

Bên cạnh đó, Facebook hiện đang gặp rắc rối với một số đơn kiện của các cựu nhân viên, trong đó có bà Frances Haugen - liên quan tới cách thức xử lý thông tin sai lệch.

yh8-1651116711.jpeg

Gil Luria, chiến lược gia công nghệ tại công ty đầu tư D.A. Davidson chia sẻ rằng: "Phố Wall và cộng đồng đầu tư đã theo kịp một thực tế rằng hoạt động kinh doanh cốt lõi của Facebook hiện không còn tăng trưởng nữa, thậm chí có thể suy giảm đi vào một thời điểm nào đó".

Nếu điều này trở thành sự thật, cái kết buồn cho một đế chế tỷ đô có thể sẽ trở thành hiện thực, trong sự tiếc nuối của những người từng dùng cả thanh xuân để đọc tin tức và kết nối bạn bè trên trang mạng lớn nhất hành tinh.