Khủng hoảng chip toàn cầu trầm trọng hơn bao giờ hết

Trần Vân Trang

Cơn khát chip đang làm gián đoạn sản xuất xe hơi, tăng giá thiết bị điện tử và gây nên sự lo ngại trên toàn cầu hiện đã tìm thấy nạn nhân mới đó là các hãng thiết bị sản xuất bán dẫn.

Theo Ictnews, thời gian chờ để có thể nhận được máy sản xuất chip - một trong những cỗ máy phức tạp nhất thế giới đã kéo dài trong những tháng gần đây. Vào đầu mùa dịch, đã mất vài tháng kể từ khi đặt hàng cho tới khi giao hàng. Trong một số trường hợp, khách hàng sẽ phải chờ từ 2 tới 3 năm. Ngay cả đối với những đơn đặt hàng cũ cũng chậm trễ.

Do vậy, hy vọng sớm giải toả được cơn khát chip trở nên mong manh hơn nhiều. Bắt nguồn từ nhu cầu laptop và thiết bị điện tử tăng đột biến do xu hướng làm việc, học tập tại nhà trong dịch Covid-19, cuộc khủng hoảng nhanh chóng trở thành vấn đề trầm trọng của cả nghành công nghiệp. Nhiều lãnh đạo các hãng chip dự đoán rằng khủng hoảng có thể sẽ kéo dài tới năm 2023 và cũng có thể là năm 2024 hoặc lâu hơn.

Tom Caulfield - CEO hãng sản cuất chip GlobalFoundaries đã không cho rằng vào cuối năm 2022, cung cầu sẽ được cân bằng. Theo Doug Lefever - CEO của Advantest America cho rằng thời gian sản xuất loại máy dùng để kiểm tra chip mới chế tạo hoạt động chuẩn xác không đã tăng gấp đôi hoặc hơn.

Những chiếc máy này cần tưới tới 250.000 bộ phận và chỉ một gián đoạn nhỏ trong chuỗi cung ứng cũng làm cả quá trình bị hoãn. Ông đã dự báo tình trạng này có thể sẽ kéo dài thêm.

chip3-1651835831.jpeg
Nhiều lãnh đạo các hãng chip dự đoán rằng khủng hoảng có thể sẽ kéo dài tới năm 2023 và cũng có thể là năm 2024 hoặc lâu hơn.

CEO Microchip Technology - Ganesh Moorthy, nhà sản xuất chip vi điều khiển chuyên xử lý dữ liệu trong tất cả các loại thiết bị điện tử - nói rằng công ty đang xem các nhà cung ứng thiết bị chip là khách hàng ưu tiên, thay vì các nhà sản xuất thiết bị y tế như đầu dịch.

Những công ty chip đã nhấn mạnh rằng nếu những đơn hàng được ưu tiên thì cuộc khủng hoảng chip trên toàn cầu sẽ không trầm trọng như bây giờ. Hiệu ứng số nhân đã được nhắc tới trong một sách trắng gần đây.

Cụ thể hơn, một công cụ kiểm tra cần có khoảng 80 chip chuyên dụng, có thể được lập trình lại sau khi sản xuất. Nó sẽ hỗ trợ sản xuất 320.000 con chip cùng loại mỗi năm.

chip-1651835831.jpeg
Chỉ một gián đoạn nhỏ trong chuỗi cung ứng cũng làm cả quá trình bị hoãn.

Vấn đề hóc búa ở đây không nằm ở mỗi công cụ, những thách thức khác bao gồm cả khó khăn khi tuyển lao động làm việc trong các nhà máy mới, thiếu nguồn cung hoá chất cần thiết, thiếu chất nền (substrate) gắn chip với bảng mạch.

Cùng lúc này, nhu cầu hiện vẫn chưa có dấu hiệu chậm lại, doanh số nghành công nghiệp chip đã đạt tới 500 tỷ USD lần đầu tiên vào năm 2021 và có thể sẽ tăng gấp đôi vào cuối thập kỷ. Thời gian chờ giao chip lâu kỷ lục, theo ước tính của hãng tài chính Susquehanna vào tháng 4 thì phải chờ tới hơn 6 tháng để được giao hàng.

chip2-1651835831.jpeg
Một công cụ kiểm tra cần có khoảng 80 chip chuyên dụng.

Mặc dù vậy, nỗi đau sẽ có thể được xoa dịu trong một số lĩnh vực, theo Peter Hanbury, đối tác chuyên về công nghệ chip tại Bain & Co. Đối với những nhà máy sản xuất chip đời cũ sử dụng cho xe hơi mới xuất hiện, căng thẳng chuỗi cung ứng có thể sẽ được giải toả, mặc dù nguồn cung chip hiện đại trong thiết bị điện tử chưa được cải thiện mấy.

Công ty Hà Lan - ASML Holding chuyên chế tạo ra những thiết bị sản xuất chip đắt tiền và tân tiến nhất thế giới, dự đoán cầu tiếp tục vượt cung trong năm sau. Họ hiện đang làm việc với nhiều nhà cung ứng để xem có sản xuất thêm được công cụ đáp ứng được nhu cầu hay không, song điều này có thể sẽ khó xảy ra trước năm 2025. Ngay cả khi đã giao hàng, vẫn còn cần nhiều thời gian để các nhà sản xuất chip tận dụng được đầy đủ máy móc.

chip6-1651835831.jpeg
Doanh số nghành công nghiệp chip đã đạt tới 500 tỷ USD lần đầu tiên vào năm 2021.

Việc vận chuyển hiện đang ảnh hưởng tới doanh thu của một số doanh nghiệp. Tim Archer - CEP Lam Reserch - một trong các công ty thiết bị bán dẫn lớn nhất toàn cầu - cho biết rằng khủng hoảng linh kiện đồng nghĩa họ sẽ không thể được hưởng lợi trọn vẹn từ nhu cầu mạnh mẽ.

Gián đoạn thiết bị sản xuất chip xuất hiện trong bối cảnh hàng loạt các nhà sản xuất chip lên kế hoạch mở rộng quy mô. Chẳng hạn, TSMC - nhà thầu sản xuất chip lớn nhất hành tinh - dự định sẽ chi tới 100 tỷ USD đến năm 2024 để tăng thêm công suất. Intel sẽ xây nhà máy tại Arizona, Ohio (Mỹ) và Đức trong thập niên tiếp theo đó.

chip4-1651835831.jpg
Gián đoạn thiết bị sản xuất chip xuất hiện trong bối cảnh hàng loạt các nhà sản xuất chip lên kế hoạch mở rộng quy mô. Theo tổ chức công nghiệp SEMI, hơn 90 nhà máy chip dự kiến bắt đầu sản xuất từ năm 2020 đến năm 2024.

CEO Intel Pat Gelsinger thừa nhận rằng cung và cầu sẽ cân bằng muộn hơn so với dự tính trước đó. Thiếu hụt thiết bị cản trở khả năng cung ứng của toàn nghành. Dù vậy, kế hoạch đối với các nhà máy mới của Intel vẫn không thể thay đổi.

Theo tổ chức công nghiệp SEMI, hơn 90 nhà máy chip dự kiến bắt đầu sản xuất từ năm 2020 đến năm 2024. Đây là con số lớn nếu xét tới việc chỉ một công cụ sản xuất cũng có chi phí hàng triệu USD. Bất chấp gián đoạn nguồn cung, doanh số thiết bị sản xuất chip năm nay có thể sẽ chạm mốc 100 tỷ USD, ngưỡng mà nhiều cựu binh trong nghành từng cho rằng còn lâu mới đạt được.

Mặc dù nhu cầu dần chậm lại hơn so với đỉnh dịch và tỉ lệ lạm phát cao ảnh hưởng tới chi tiêu, những lãnh đạo nghành chip tin rằng sự chuyển dịch thị trường về lâu về dài như chuyển sang xe điện, tăng cường tự động hoá công nghiệp hay sự phổ biến của thiết bị thông minh... sẽ giữ cho các nhà máy luôn bận rộn và kéo dài thêm cuộc khủng hoảng chip.

Nguồn: Meey TV