Biến động lớn trong lĩnh vực công nghệ Trung Quốc, hàng loạt “sếp” từ chức

Phạm Thị Lý

Thời gian gần đây, nhiều “sếp công nghệ” Trung Quốc phải từ chức khỏi vị trí điều hành vì chính phủ đang quản lý chặt chẽ lĩnh vực công nghệ.

Theo VnEconomy, trong một vài năm trở lại đây, chính phủ Trung Quốc thực hiện tăng cường giám sát về an ninh dữ liệu đồng thời cũng hạn chế người tiêu dùng sử dụng tại nền tảng internet và game.

Thành phố Bắc Kinh đã mở hàng loạt cuộc điều tra chống độc quyền nhằm vào các “ông lớn” công nghệ, hạn chế người tiêu dùng sử dụng các nền tảng internet và game đồng thời tăng cường giám sát về an ninh dữ liệu mạng.

Tháng trước, hai ông trùm công nghệ là Alibaba và hãng công nghệ Tencent báo cáo mức tăng trưởng doanh thu thấp nhất từ trước đến giờ. Ngoài ra, hãng JD.com cũng công bố thời điểm này đã bị lỗ lần đầu tiên trong 3 năm trở lại đây.

bien-dong-lon-trong-linh-vuc-cong-nghe-trung-quoc-hang-loat-sep-tu-chuc-1-1651938234.jpg
Những sếp công nghệ lần lượt từ chức

Thực trạng giám sát quản lý chặt chẽ này của chính phủ làm ảnh hưởng không nhỏ tới tâm lý của nhà đầu tư cũng như lợi nhuận của các doanh nghiệp khiến nhiều công ty công nghệ lớn khác của Trung Quốc rơi vào tình trạng khó khăn, thậm chí đều phải sa thải hàng nghìn nhân viên.

Đứng trước làn sóng từ chức của các “sếp” lớn công nghệ tại Trung Quốc, giáo sư Naubahar Sharif tại Đại học Công nghệ và Khoa học Hồng Kông cho rằng nguyên nhân xuất phát từ chính trị, những “đại gia” công nghệ này cần mở đường cho lớp kế nhiệm mình.

Cùng điểm danh những “sếp” lớn công nghệ Trung Quốc phải từ bỏ vị trí điều hành công ty trong thời gian qua.

RICHARD LIU – NGƯỜI SÁNG LẬP JD.COM

Vào ngày 7/4/2022, ông Richard Liu - CEO của JD.com còn có biệt danh là “Jeff Bezos của Trung Quốc,” thông báo từ chức. Trong thông cáo về việc này, JD.com cho biết ông Liu vẫn sẽ giữ chức chủ tịch hội đồng quản trị công ty và tiếp tục điều hành định hướng phát triển chiến lực trong tương lai tại các khu vực nông thôn ở Trung Quốc. Đồng thời ông cũng sẽ làm cố vấn cho các lãnh đạo trẻ.

bien-dong-lon-trong-linh-vuc-cong-nghe-trung-quoc-hang-loat-sep-tu-chuc-2-1651938283.jpg
Richard Liu

Vào năm 1998, ông Liu thành lập JD.com, xuất phát điểm là một cửa hàng bán lẻ đồ điện tử và linh kiện máy tính. Đại dịch SARS năm 2003 đã buộc ông phải chuyển hoạt động kinh doanh sang nền tảng trực tuyến. Năm 2014, JD.com đã niêm yết cổ phiếu tại sàn Nasdaq (Mỹ) và huy động lên tới 1,8 tỷ USD.

Bên cạnh những kiểm soát chặt chẽ về những chính sách siết chặt của Chính phủ, ông Liu cũng gặp scandal vì bê bối đời tư. Năm 2018, ông bị một sinh viên Đại học Minnesota (Mỹ) tố cáo tội quấy rối tình dục. Sau đó, vì không có đủ bằng chứng nên các công tố viên tại Mỹ đã hủy bỏ các cáo buộc chống lại ông. Tuy nhiên, năm 2019, sinh viên trên lại tiếp tục gửi đơn kiện dân sự chống lại ông Liu tại Mỹ.

ZHANG YIMING – NGƯỜI SÁNG LẬP BYTEDANCE (CÔNG TY MẸ TIKTOK)

Vào tháng 11/2021 Zhang Yiming thông báo từ chức vị trí chủ tịch Bytedance. Zhang được biết đến đến là người có đời tư đặc biệt kín tiếng, tuy nhiên ông không phải là người có nhiều mối quan hệ rộng và thiếu kỹ năng để trở thành một CEO điều hành tốt.

bien-dong-lon-trong-linh-vuc-cong-nghe-trung-quoc-hang-loat-sep-tu-chuc-3-1651938283.jpg
Zhang Yiming

Theo tin từ Wall Street Journal, từ đầu năm 2021 chính phủ Trung Quốc thực hiện giám sát nghiêm ngặt những ông trùm công nghệ, Bytedance đã quyết định hủy kế hoạch niêm yết cổ phiếu lần đầu (IPO) của mình.

COLIN HUANG – NGƯỜI SÁNG LẬP PINDUODUO

Vào tháng 3/2021, Colin Huang bất ngờ tuyên bố từ chức vị trí chủ tịch của hãng thương mại điện tử Pinduoduo.

Vào tháng 12/2020, một nhân viên của Pinduoduo đã tử vong sau khi rời công ty vào lúc 1h30 sáng. Nguyên nhân cái chết được cho là do làm việc quá sức. Ngoài ra, chưa đầy hai tuần sau sự việc trên thì một nhân viên khác của công ty tự tử do áp lực công việc. Pinduoduo không đưa ra bình luận về cái chết của hai nhân viên này. Đồng thời giữa lúc họ này vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội vì văn hóa làm việc độc hại, Huang lại từ chức khỏi vị trí chủ tịch của mình.

bien-dong-lon-trong-linh-vuc-cong-nghe-trung-quoc-hang-loat-sep-tu-chuc-4-1651938283.jpg
Colin Huang

Theo thông cáo của công ty, Colin Huang rút khỏi vị trí chủ tịch để tạo điều kiện cho các nhà lãnh đạo trẻ dẫn dắt công ty trong mục tiêu tăng trưởng dài hạn ở tương lai.

SU HUA – NGƯỜI SÁNG LẬP KUAISHOU

Tháng 10/2021, Su Hua từ chức vị trí CEO của Kuaishou. Kuaishou là một nền tảng chia sẻ video ngắn, đồng thời là đối thủ của Douyin – phiên bản Trung Quốc của TikTok và cũng thuộc sở hữu của Bytedance. 

Cả Su Hua và Kuaishou đều không đưa ra lý do cho quyết định bất ngờ này, nhưng theo một thông cáo báo chí, ông “không có bất đồng với hội đồng quản trị công ty”. 

bien-dong-lon-trong-linh-vuc-cong-nghe-trung-quoc-hang-loat-sep-tu-chuc-5-1651938283.jpg
Su Hua

 Theo Bloomberg, quyết định rời vị trí CEO của Su Hua được thông báo ngay sau khi các nhà chức trách Trung Quốc xử phạt Kuaishou và nhiều công ty internet vào tháng 7 cùng năm vì chia sẻ các video với nội dung đồi trụy, khiêu dâm có trẻ em trên nền tảng của mình.

JACK MA – NGƯỜI ĐỒNG SÁNG LẬP ALIBABA

Từ một startup công nghệ nhỏ trong lĩnh vực thương mại điện tử, suốt hơn hai thập kỷ qua Jack Ma đã đưa Alibaba trở thành một “ông trùm” trong lĩnh vực thương mại điện tử, dịch vụ tài chính, điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo với tổng trị giá lên tới 460 tỷ USD. Hiện nay, Alibaba với quy mô hơn 100.000 nhân viên và có thương vụ IPO lớn nhất thế giới khi niêm yết tại Mỹ vào năm 2014, huy động được tới 25 tỷ USD.

bien-dong-lon-trong-linh-vuc-cong-nghe-trung-quoc-hang-loat-sep-tu-chuc-6-1651938283.jpg
Jack Ma

Tuy nhiên, năm 2013, ông từ chức CEO nhưng vẫn giữ chức chủ tịch hội đồng quản trị, nhiều năm trở lại đây Jack Ma đã dần giảm vai trò điều hành của mình tại Alibaba. Năm 2019, ông từ chức chủ tịch và cuối cùng vào năm 2020, ông rút hẳn khỏi hội đồng quản trị tập đoàn. 

Jack Ma vẫn giữ vai trò kiểm soát đáng kể đối với Alibaba dù ông không còn nắm giữ các vị trí điều hành chính thức của tập đoàn. 

Vào tháng 10/2020, Jack Ma đã có bài phát biểu chỉ trích hệ thống tài chính của Trung Quốc, sau sự kiện “vạ miệng” này, ông gần như biến mất khỏi truyền thông. Trong những lần xuất hiện hiếm hoi gần đây, ông tham gia các sự kiện xã hội không liên quan tới tập đoàn Alibaba.