Tìm hiểu sự khác biệt giữa tiền điện tử và chứng khoán (Crypto)

Nguyễn Thị Huyền Trang

Tiền điện tử và chứng khoán là hai thành phần trong thị trường tài chính đang tồn tại song song nhau trong nhiều năm trở lại đây. Vậy tiền điện tử và chứng khoán có những đặc điểm gì giống và khác nhau? Chúng ta nên đầu tư vào thị trường tiền điện tử hay là chứng khoán?

Khái niệm cơ bản

su-khac-biet-giua-tien-dien-tu-va-chung-khoan-1-1650964827.jpg
Tìm hiểu sự khác biệt giữa tiền điện tử và chứng khoán

Trước tiên thì chúng ta cùng nhau đi tìm hiểu về khái niệm cơ bản của tiền điện tử và chứng khoán. Khi bạn hiểu được khái niệm này thì sẽ dễ dàng hình dung được các đặc điểm riêng của tiền điện tử và chứng khoán.

Tiền điện tử là gì?

Tiền điện tử hay Crypto được hiểu là một loại tiền mã hoá được tạo ra trên môi trường điện tử internet. Nó được tồn tại dưới dạng điện tử hoạt động trên nền tảng blockchain trong môi trường internet.

Tiền điện tử được tạo ra bởi thuật toán nhất định hoàn toàn nằm trên mạng lưới chuỗi khối (blockchain) riêng của chúng. Tiền điện tử sẽ không thể thay đổi cấu trúc đã được tạo ra và nếu có sự thay đổi thì nó sẽ trở thành một loại tiền khác.

Đặc điểm đáng chú ý nữa của tiền điện tử đó là hoàn toàn phi tập trung, tức là không bị quản lý bởi các tổ chức hay chính phủ nào. Việc sở hữu hay di chuyển tiền điện tử mọi lúc mọi nơi chỉ cần có internet và ẩn danh. Chính vì vậy nó đang tạo nên một nền tài chính phi tập trung DeFi không bị chi phối bởi những cơ quan quản lý.

Chứng khoán là gì?

Chứng khoán là một bằng chứng về tài sản hay một phần vốn của tổ chức hay công ty phát hành ra chúng. Chứng khoán có thể là chứng chỉ, bút toán ghi sổ hoặc là dữ liệu điện tử. Chứng khoán bao gồm có các hình thức như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ và những hình thức khác.

Chứng khoán cũng được coi là một phương tiện hàng hoá trừu tượng có thể thỏa thuận và có thể thay thế được, đại diện cho một giá trị tài chính. Chứng khoán là một dạng tài sản tài chính có thể được giao dịch mua bán và có giá cả. Chứng khoán có giá không có tên người sở hữu do vậy tự do trao đổi, mua bán và chuyển nhượng mà không cần chữ ký người sở hữu.

Trong lịch sử phát triển thị trường chứng khoán, lúc đầu chứng khoán được in ra bằng giấy nhưng sau này đã được thể hiện dưới hình thức phi vật thể thông qua nghiệp vụ ghi chép kế toán bằng phương tiện điện tử.

Chứng khoán được phát hành và quản lý bởi công ty, tổ chức và cơ quản lý chứng khoán, cần phải được sự cấp phép của các cơ quan có thẩm quyền. Do vậy tất cả những sản phẩm chứng khoán như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ đều cần phải có tính pháp lý rõ ràng.

Những khác biệt nổi bật giữa tiền điện tử và chứng khoán

su-khac-biet-giua-tien-dien-tu-va-chung-khoan-2-1650964827.jpg
Khác biệt nổi bật giữa tiền điện tử và chứng khoán

Về tài sản

Xét về loại tài sản: Sàn giao dịch chứng khoán thường giao dịch cổ phiếu của các công ty, trong khi đó sàn giao dịch tiền điện tử thì sẽ giao dịch tiền điện tử, tiền ảo, tiền mã hóa.

Quyền để sở hữu tài sản: Cổ phiếu thường là đại diện cho vốn chủ sở hữu của một công ty. Điều này có nghĩa là khi bạn tiến hành mua cổ phiếu của một công ty thì bạn có thể trở thành chủ sở hữu một phần của nó. Khi bạn mua tiền điện tử thì nó sẽ không nhất thiết có thể hiện quyền sở hữu.

Thời điểm phát hành tài sản: Luật chứng khoán và quy định của công ty sẽ đưa ra thời điểm phát hành tài sản và số lượng cổ phiếu tùy ý. Ngược lại, tiền điện tử thì có nguồn cung giới hạn và có tính khả dụng cũng vậy.

Về mức độ phát triển

Các sàn giao dịch chứng khoán hiện nay đã có lịch sử giao dịch lâu đời và so với các sàn giao dịch tiền điện tử cách xa gấp nhiều lần. Chính vì thế, có thể thấy được rằng mức độ phát triển thị trường của nó cũng cao hơn rất nhiều.

Đối với sàn giao dịch tiền điện tử bạn sẽ thấy nó còn non trẻ và hiện đang trong quá trình phát triển liên tục. Dù cho có các động thái có tăng cường quy định của các sàn giao dịch thì phần lớn hoạt động của sàn cũng nằm ngoài lĩnh vực chính trị và pháp lý.

Độ giao động

Với sàn giao dịch chứng khoán thường có biên độ dao động thấp. Điều này có nghĩa thị trường sẽ luôn ổn định. Nhưng điều này cũng sẽ đồng nghĩa với việc thời gian chờ đợi để thu được lợi nhuận tài chính sẽ lâu hơn rất nhiều.

Các sàn giao dịch tiền điện tử luôn luôn có những biến động lớn. Thị trường mới đồng nghĩa với việc đỉnh và đáy của thị trường vô cùng rõ ràng. Thị trường điện tử có quy mô nhỏ sẽ luôn bị tổn thương bởi các giao dịch lớn hơn. Điều này sẽ đồng nghĩa với việc toàn bộ thị trường sẽ bị ảnh hưởng bởi các giao dịch của các nhà đầu tư lớn.

Tuy nhiên, bạn có thể thấy là ví tiền điện tử thường nằm tách biệt với chính phủ cùng với các tổ chức toàn cầu nên chúng sẽ có mức độ lớn hơn và được tách khỏi ảnh hưởng chính trị.

Dễ tiếp cận

Bởi vì khá dễ để tiếp cận cùng với sự trưởng thành của các sàn chứng khoán nên có rất nhiều các quy tắc cũng như các quy định về sự phát triển của chứng khoán. Việc giao dịch chứng khoán tốn thời gian và năng lượng hơn. Trong khi đó, tiền điện tử lại dần vươn xa và rộng hơn rất nhiều. Bất cứ ai cũng có thể tiến hành giao dịch tiền điện tử khi họ muốn. Việc bắt đầu tương đối đơn giản hơn và các sàn giao dịch tiền điện tử sẽ luôn mở rộng.

Các loại phí cũng như quy định

Có lẽ, đây chính là điểm khác biệt giữa sàn giao dịch chứng khoán và tiền điện tử. Các sàn giao dịch chứng khoán thường được quản lý chặt chẽ hơn. Những quy tắc nhằm bảo vệ trader cũng như nhà đầu tư dần trở nên nghiêm ngặt hơn rất nhiều.

Giao dịch ở trên sàn tiền điện tử có phần ít chịu các chi phí hơn. Các chi phí liên quan đến giao dịch trên blockchain gần như rất nhỏ, nó có gồm cả phí đào tiền. Vì vậy, các sàn giao dịch có số chi phí thấp hơn so với chi phí của các nhà môi giới ở chứng khoán.

Chơi chứng khoán hay tiền điện tử tốt hơn?

Vậy thì câu hỏi được đặt ra tiếp theo là nên chơi chứng khoán hay nên đầu tư vào tiền điện tử? Chúng ta hãy cùng phân tích tất cả rủi ro và cơ hội của chúng để có được câu trả lời tốt nhất nhé!

Rủi ro

Đối với thị trường chứng khoán, có thể thấy rủi ro lớn nhất đó là các công ty bị phá sản và thị trường gần như bị sụp đổ. Tuy nhiên, trường hợp gặp nhiều nhất là công ty bị cắt giảm đi phần cổ tức. Có nhiều công ty có sự tăng trưởng kém hơn so với đối thủ cạnh tranh, vì vậy mà các nhà đầu tư sẽ không có được khoản lợi nhuận như kỳ vọng. So với các tài khoản như Bitcoin, rủi ro của chứng khoán vẫn có thể chấp nhận được.

Thị trường điện tử thì có rất nhiều các yếu tố hoàn toàn không thể dự đoán được. Tiền điện tử luôn mang tính đầu cơ và chúng được dựa trên cung và cầu là chủ yếu. Dựa vào một mức độ nào đó, các loại tiền đều sẽ dựa trên những gì mà mọi người sẵn sàng trả. Tuy nhiên, đối với tiền điện tử thì từng tài sản quá nhỏ so với quy mô tổng thể, vì  vậy, nó có khá nhiều biến động.

Ví dụ như: Đối với Bitcoin thì các nhà đầu tư sẽ phải đối mặt với việc nó sẽ bị thay thế bởi những loại tiền điện tử mới khác. Và nó rất khó để có thể kiểm soát được tốt.

Cơ hội

Hẳn bạn sẽ nghĩ rằng mọi người sẽ tránh xa tiền điện tử khi đọc các rủi ro đúng không. Tuy nhiên, nếu nó có sản sinh ra lợi nhuận thường xuyên thì sao? Bạn có suy nghĩ không? Chính xác, đây là điều mà nhiều người vẫn luôn nghĩ đến tiền điện tử như một cách để họ tăng lợi nhuận.

So với thị trường chứng khoán lâu đời thì thị trường tiền điện tử vẫn luôn ẩn chứa rất nhiều cơ hội đầu tư và có được một khoản lợi nhuận tốt nhất. Có khá nhiều nhà đầu tư tiền điện tử đã thu lại được mức lợi nhuận 1.000%.

Kết luận

Các sàn giao dịch tiền điện tử có khá nhiều điểm tương đồng với sàn chứng khoán. Tuy nhiên, nó vẫn có những đặc điểm khác biệt nhất định.

Đối với các nhà đầu tư thì dấu hiệu nổi bật của sàn giao dịch tiền điện tử như là có phạm vi tiếp cận rộng hơn, khả năng cách ly tốt và không phải trả phí sẽ khiến họ quan tâm hơn và đầu tư nhiều hơn.