Dự báo lãi suất tiền gửi tăng 30 - 50 điểm cơ bản sau khi tăng lãi suất điều hành 

Hoàng Bích Nga

Ngày 22/9, Ngân hàng Nhà nước đã chính thức tăng lãi suất điều hành thêm 100 điểm cơ bản, với động thái này các chuyên gia của Chứng khoán VnDirect dự báo lãi suất tiền gửi có thể tăng thêm từ 30 - 50 điểm cơ bản, VND giảm giá 4% so với USD trong năm 2022. 

Không có khả năng thêm đợt tăng lãi suất nữa 

Theo thoibaotaichinhvietnam.vn, tại cuộc họp diễn ra vào ngày 20 - 21/9/2022, Ủy ban Thị trường Mở liên bang (FOMC) đã quyết định tăng lãi suất điều hành thêm 75 điểm cơ bản, đưa mức lãi suất mới lên từ 3,0% đến 3,25%. Đồng thời cơ quan này còn đưa ra chính sách “diều hâu” về chính sách thắt chặt chính sách tiền tệ. Các quan chức của Fed còn đưa ra dự báo lãi suất điều hành còn có thể tăng cao hơn nữa chạm mức 4,25 - 4,5% vào cuối năm 2022, vào cuối năm là 4,5 - 4,75% đây là mức lãi suất cao hơn khoảng 25 điểm cơ bản so với kỳ vọng của thị trường trước khi cuộc họp diễn ra. 

Ngay sau khi quyết định tăng lãi suất của Fed được công bố, thị trường chứng kiến đồng USD tiếp tục tăng giá mạnh, phá đỉnh 20 năm trên thị trường quốc tế. 

Đứng trước những diễn biến mới của thị trường, ngay trong chiều ngày 22/9, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã quyết định tăng 100 điểm cơ bản đối với một loạt các lãi suất điều hành chủ chốt. Theo đó, lãi suất tái cấp vốn tăng từ mức 4,0% lên 5,0%, lãi suất tái chiết khấu tăng từ mức 2,5% lên 3,5%, trần lãi suất cho vay qua đêm & thanh toán bù trừ tăng từ 5,0% lên 6,0%, và mức lãi suất tối đa áp dụng đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng tăng từ 4,0% lên 5,0%. Biểu lãi suất mới sẽ được áp dụng từ ngày 23/9/2022. 

lai-suat-tien-gui-tang-05-1663906377.jpg
Ngày 22/9, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã quyết định tăng 100 điểm cơ bản đối với một loạt các lãi suất điều hành chủ chốt.

Tại Báo cáo cập nhật vĩ mô “Tăng lãi suất điều hành và những tác động lên dự báo vĩ mô” của Công ty Chứng khoán VnDirect, tổ chức này đánh giá Ngân hàng Nhà nước đã tương đối quyết liệt và kịp thời trước những thay đổi nhanh chóng trên thị trường tài chính quốc tế. 

“Tuy vậy, chúng tôi có đôi chút bất ngờ về mức tăng 100 điểm cơ bản lãi suất điều hành (cao hơn so với dự báo trước đó của chúng tôi ở mức 50 điểm cơ bản cho năm 2022). Sau đợt tăng lãi suất lần này, chúng tôi cho rằng ít có khả năng có thêm một đợt tăng lãi suất điều hành nữa trong năm 2022”, ông Đinh Quang Hinh, Trưởng Bộ phận Vĩ mô và Chiến lược thị trường, Khối Phân tích, Công ty Chứng khoán VnDirect cho hay. 

Tuy nhiên, tổ chức này đưa ra dự báo mặt bằng lãi suất tiền gửi sẽ tiếp tục tăng trong những tháng cuối năm 2022, thậm chí xu hướng tăng có thể kéo dài đến năm 2023. 

Lãi suất tiền gửi kỳ hạn 3 tháng và lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân tính đến hết ngày 14/9 đã tăng mạnh lần lượt 44 điểm và 51 điểm cơ bản so với thời điểm cuối năm 2021. 

Tại các ngân hàng thương mại cổ phần Nhà nước, lãi suất tiền gửi tăng chậm hơn đáng kể. Theo đó, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 3 tháng và lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng thương mại cổ phần Nhà nước mới tăng lần lượt là 3 điểm và 7 điểm cơ bản so với thời điểm cuối năm 2021. 

lai-suat-tien-gui-tang-01-1663906377.png
 

Dự báo lãi suất tiền gửi sẽ tiếp tục tăng của VnDirect được đưa ra dựa trên 5 yếu tố sau. Một là Ngân hàng Nhà nước nâng lãi suất điều hành. Hai là trước đó, Ngân hàng Nhà nước đã tăng hạn mức tín dụng cho một số ngân hàng thương mại kể từ đầu tháng 9, dẫn đến nhu cầu tăng vốn của các Ngân hàng Thương mại. 

Ba là tốc độ tăng trưởng tiền gửi trong 7 tháng đầu năm 2022 tăng chậm, so với đầu năm chỉ tăng 4,2%, so với cùng kỳ chỉ tăng 9,9%. Nguyên nhân là do lãi suất tiền gửi kém hấp dẫn hơn so với các kênh đầu tư khách. Bốn là Fed dự kiến đến cuối năm 2022 tăng lãi suất điều hành lên mức 4,25% - 4,5%. Năm là đồng USD mạnh hơn gây áp lực lên tỷ giá hối đoái và lãi suất của Việt Nam. 

Những yếu tố trên càng củng cố cho dự báo của VnDirect về lãi suất tiền gửi. “Chúng tôi dự báo lãi suất tiền gửi có thể tăng thêm 30 - 50 điểm cơ bản từ mức hiện tại trong những tháng cuối năm 2022. Theo đó, lãi suất tiền gửi 12 tháng của ngân hàng thương mại (bình quân) tăng lên mức 6,1 - 6,3%/năm vào cuối năm 2022, vẫn thấp hơn so với mức trước đại dịch là 7,0%/năm”, chuyên gia của VnDirect Research dự báo.

Không những vậy, VnDirect dự báo sang đến năm 2023, lãi suất tiền gửi sẽ tiếp tục tăng do Ngân hàng Nhà nước có thể tăng lãi suất điều hành nhằm kiềm chế lạm phát, ổn định tỷ giá, ngân hàng thương mại có nhu cầu huy động vốn cao để phục vụ hoạt động cho vay trong bối cảnh nền kinh tế phục hồi mạnh mẽ. 

Trong năm 2023, dự báo lãi suất huy động có thể tăng thêm 50 điểm cơ bản. Như vậy, đến cuối năm 2023, lãi suất tiền gửi 12 tháng của các ngân hàng thương mại tăng lên mức 6,6 -6,8%/năm, mức lãi suất này vẫn thấp hơn mức lãi suất trước khi đại dịch bùng phát. 

Cơ hội có thêm đợt nới room tín dụng là rất thấp

Tính đến ngày 26/8, tăng trưởng tín dụng đã tăng 9,9% so với cuối năm 2021, đây là mức tăng cao nhất trong 5 năm qua. Vào ngày 7/9, Ngân hàng Nhà nước đã chính thức cấp thêm hạn mức tín dụng cho một số ngân hàng thương mại có chỉ số tốt với mức tăng từ 0,7 - 4,0%. 

Chuyên gia của VNDIRECT Research ước tính rằng, khoảng 279 nghìn tỷ đồng vốn tín dụng sẽ được bổ sung cho nền kinh tế trong 4 tháng tới, tương đương với tăng trưởng tín dụng thêm khoảng 2,7%.

lai-suat-tien-gui-tang-04-1663906377.jpg
VNDirect dự báo không có thêm đợt nới room tín dụng trong năm 2022.

Như vậy, hạn mức tín dụng mới của các ngân hàng (chiếm 80% tín dụng hệ thống), tổng tăng trưởng tín dụng sẽ đạt gần 13% vào cuối năm - tiệm cận mục tiêu 14% của NHNN. Con số này vẫn chưa tính 20% thị phần tín dụng còn lại.

“Chúng tôi cho rằng NHNN đang ưu tiên mục tiêu kiềm chế lạm phát và ổn định vĩ mô, đồng thời duy trì lãi suất cho vay thấp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và phục hồi của nền kinh tế. Do đó, chúng tôi nhận thấy khả năng NHNN nới thêm hạn mức tăng trưởng tín dụng trong năm nay là không cao”, Chuyên gia của VNDIRECT Research nhận định.

Đồng VND mất giá 4% so với USD

Ngay sau khi Fed thực hiện tăng lãi suất lần thứ 5 liên tiếp, đồng USD mạnh hơn đã gây áp lực lên tỷ giá hối đoái của Việt Nam. Thời điểm ngày 21/9/2022, chỉ số đo lường sức mạnh của đồng đô la Mỹ so với rổ tiền tệ đạt 110,6 điểm, tăng 15,6% so với cùng kỳ năm 2021. Điều này khiến tỷ giá USD/VND trên thị trường liên ngân hàng tăng 3,8% so với cùng kỳ năm 2021, đạt mức cao nhất lịch sử 23.688 đồng. 

Tuy nhiên, tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước ấn định về tỷ giá USD/VND là 23.316, tăng 0,7% so với cuối năm 2021. Kể từ đầu năm 2022, tỷ giá USD/VND trên thị trường tự do tăng khoảng 2,7%.

lai-suat-tien-gui-tang-03-1663906377.jpeg
Dự báo tỷ giá USD/VND có thể mất giá khoảng 3,5 - 4% trong năm 2022.

Mặc dù vậy, so với các đồng tiền khác trong cùng khu vực, VND vẫn là một trong những đồng tiền ổn định nhất trong bối cảnh hiện nay. Tính đến ngày 21/9, phần lớn các đồng tiền trong khu vực đã giảm hơn 5% so với “đồng bạc xanh”. Cụ thể, đồng Peso Philippines giảm 12,6% so với USD, Baht Thái Lan giảm 11,6% so với USD, Nhân dân tệ của Trung Quốc giảm 11,6% so với USD, Ringgit Malaysia giảm 9,7% so với USD và Rupiah Indonesia giảm 5,4% so với USD.

Trong những tháng cuối năm 2022, VnDirect dự báo tỷ giá hối đoái sẽ tiếp tục chịu áp lực, bởi lộ trình tăng lãi suất của Fed sẽ khiến đồng USD neo cao. 

Bên cạnh đó, Việt Nam vẫn sở hữu những yếu tố hỗ trợ tỷ giá, gồm dòng vốn FDI mạnh hơn, thặng dư thương mại cải thiện dự báo đạt khoảng 8,9 tỷ USD trong năm 2022, thặng dư cán cân thanh toán, dự trữ ngoại hối đạt ngưỡng an toàn tương đương 3,3 tháng nhập khẩu.

Nhìn chung, tổ chức này dự báo tỷ giá USD/VND có thể mất giá khoảng 3,5 - 4% so với đồng USD trong năm 2022.

Đến năm 2023, VnDirect kỳ vọng áp lực tỷ giá hối đoái của Việt Nam sẽ hạ nhiệt đáng kể. Đồng thời dự báo VND sẽ tăng giá so với USD. Nhận định này được đưa ra dựa trên các yếu tố, một là trong năm tới Fed sẽ thay đổi chính sách từ thắt chặt tiền tệ sang bình thường hóa. Hai là trong nửa cuối năm 2023 lãi suất USD giảm nhẹ. Ba là trong năm 2023, lãi suất VND duy trì xu hướng tăng. Bốn là bộ đệm tốt từ thặng dư thương mại, thặng dư cán cân thanh toán, dự trữ ngoại hối cải thiện trong năm 2023.