Hết thời hiệu khởi kiện thì có được chia tài sản không?

Hỏi:

“Năm 1984 ba mẹ tôi mua mảnh đất có 1 căn nhà cấp 4 trên đất và có Giấy xác nhận chủ quyền đứng tên ba tôi. Năm 1989 mẹ tôi qua đời không để lại di chúc. Ba tháng sau ba tôi lấy vợ khác có đăng ký kết hôn. Năm 2001 ba tôi được UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng mảnh đất này đứng tên ba tôi. Năm 2013, ba tôi đã cho người vợ sau cùng đứng tên đồng sở hữu trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng. Xin luật sư cho tôi hỏi: 

1. Nay tôi có quyền và lợi ích hợp pháp trên mảnh đất này không? 

2. Tôi có cơ sở để khiếu nại cơ quan có thẩm quyền hoặc khởi kiện lên Tòa án về việc cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà ba tôi đã tự ý cho người khác cùng đứng tên không? 

3. Tôi có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết việc thừa kế di sản của mẹ tôi không khi thời hiệu khởi kiện đã hết và ba tôi không đồng ý xác nhận đây là tài sản chung chưa chia? Tôi xin trân trọng cảm ơn!” - Trương Thu Hà

Trả lời:

Liên quan đến câu hỏi của Trương Thu Hà, Luật sư Lê Văn Quyền - Đoàn Luật sư TP Hà Nội xin tư vấn như sau:

Theo thông tin, mảnh đất là tài sản chung của ba mẹ bạn. Năm 1989, mẹ bạn qua đời không để lại di chúc, tới nay đã hết hiệu lực khởi kiện. Mặt khác, vì bố bạn không thừa nhận đây là di sản chung nên chưa chia. Theo điểm 2.4 Phần I Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Toàn án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng pháp luật trong việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình quy định về các trường hợp không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế sau:

“a. Trường hợp trong thời hạn mười năm, kể từ thời điểm mở thừa kế mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về quyền thừa kế và có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế hoặc sau khi kết thúc thời hạn mười năm mà các đồng thừa kế không có tranh chấp về hàng thừa kế và đều thừa nhận di sản do người chết để lại chưa chia thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế. Khi có tranh chấp và yêu cầu Toà án giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế, mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung để giải quyết và cần phân biệt như sau:

a.3. Trường hợp không có di chúc và các đồng thừa kế không có thoả thuận về phần mỗi người được hưởng khi có nhu cầu chia tài sản, thì việc chia tài sản chung đó được thực hiện theo quy định của pháp luật về chia tài sản chung.”

Theo quy định này, khi đã hết hiệu lực khởi kiện, bạn có thể khởi kiện chia di sản khi bố bạn đồng ý đây là di sản chung chưa được chia. 

Bạn có đủ cơ sở khiếu nại việc cấp giấy chứng nhận vì giấy chứng nhận mang tên người bố nên bố bạn có quyền để vợ sau cùng đứng tên. Do đó, bạn cần yêu cầu chia tài sản chung theo những căn cứ trên để tòa án xác định lại nguồn gốc tài sản, từ đó mới có thể khiếu nại việc cấp CNQSDĐ sai quy định.