Sự khác biệt giữa tiền mã hóa và tiền điện tử

1. Tiền mã hóa

1.1. Khái niệm 

Tiền mã hóa là một tài sản kỹ thuật số được thiết kế với mục đích như là một trung gian trao đổi, sử dụng các mật mã để đảm bảo tính bảo mật giao dịch của nó, để kiểm soát việc khi tạo ra các đơn vị bổ sung, cũng như xác nhận việc chuyển giao tài sản. Khái niệm mật tính (cryptographic computation) là từ được tạm dịch từ những thuật toán mã hóa tư liệu thông tin kỹ thuật số để bảo vệ nội dung và chữ ký của những tư liệu thông tin đó. 

Tiền mã hóa thường hoạt động ở trong một hệ sinh thái mở và có thể được trao đổi và chuyển sang các dạng tiền tệ khác. Đa số tiền mã hóa được phát hành bởi tổ chức hoặc là cá nhân, và họ không có quyền kiểm soát toàn bộ số lượng tiền này mà do chính cộng đồng quản lý sử dụng thông qua cơ chế mã hóa, phân quyền trong hệ thống. Các loại tiền mã hóa đang phổ biến, được nhiều tổ chức trên thế giới công nhận là đồng Bitcoin, Ethereum…Và đa số tiền mã hóa đang ứng dụng nền tảng công nghệ phi tập trung, đó là Blockchain.

1.2. Ưu điểm của tiền mã hóa

Tiết kiệm thời gian: Khi giao dịch chuyển tiền tại các điểm dịch vụ truyền thống trong nước hay quốc tế, khách hàng nhiều lúc sẽ phải dành nhiều thời gian cho các thủ tục cần thiết và chờ đợi theo lượt. Tuy nhiên để hoàn thành một giao dịch trên Blockchain, cách thức thực hiện khá đơn giản và giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian.

Tính ẩn danh: Mỗi một giao dịch tiền mã hóa trên Blockchain được chỉ thể hiện những thông tin cơ bản như mã hash, số lượng, loại tiền, địa chỉ ví gửi và địa chỉ ví nhận dưới dạng một chuỗi ký tự. Người dùng sẽ không cần công khai các thông tin về cá nhân và sẽ được bảo mật tuyệt đối.

Kênh đầu tư: Một trong những lý do nhiều người tham gia vào thị trường tiền mã hóa là cơ hội thu về lợi nhuận. Các loại tiền mã hóa này thường có tính biến động cao, như đồng Bitcoin đã tăng hàng nghìn phần trăm chỉ sau ít năm, đạt 62,000 USD vào tháng 4/2021.

Tính thanh khoản: Khi số lượng nhà đầu tư tham gia nhiều thì tính thanh khoản là một lợi thế của thị trường này. Với hàng trăm sàn giao dịch uy tín trên toàn thế giới, nhà đầu tư có thể trao đổi mua bán một cách dễ dàng.

Không bị ràng buộc về thời gian, địa lý và khối lượng: Việc khác nhau về múi giờ là sự bất lợi khi giao dịch quốc tế. Nhưng với nền tảng Blockchain thì bạn không cần lo lắng, nó hoạt động 24/7 và không cần đến bên thứ ba hay các cơ quan kiểm soát và cho phép. Một lợi thế nữa là bạn không cần lo lắng về khối lượng bạn giao dịch, điều này giúp người dùng có thể an tâm khi số lượng quá ít hoặc quá lớn.

1.3. Nhược điểm của tiền mã hóa

Biến động và rủi ro cao: Do không có sự kiểm soát của các cơ quan chính phủ, thị trường này thường có tính biến động rất lớn. Khi tham gia đầu tư vào thị trường này, bạn có thể thu về lợi nhuận lớn và ngược lại, bạn cũng có thể thua lỗ lớn chỉ trong thời gian rất ngắn.

Bảo mật: Đã có nhiều ghi nhận về việc hacker tấn công các thị trường tài sản này. Đôi lúc yếu tố bảo mật cao của Blockchain lại như đang thách thức những hacker. Bên cạnh đó, nếu bạn quên mật khẩu tài khoản thì dường như bạn sẽ không thể lấy lại được tải sản có trong đó.

Tội phạm: Đây là một trong những nhược điểm và trở ngại của tiền mã hoá. Chính vì đặc tính ẩn danh và không bị kiểm soát bởi các cơ quan chính phủ nên đây là một con đường tuyệt vời dành cho giới tội phạm, việc mua bán hàng hóa trái phép, rửa tiền… sẽ không thể bị phát hiện. Đây là một thách thức lớn với pháp luật và cũng là rào cản lớn để phát triển thị trường tiền mã hóa.

2. Tiền điện tử

2.1. Khái niệm

Tiền điện tử cũng được gọi với tên gọi khác là tiền kỹ thuật số là một đơn vị tiền tệ hoạt động dựa theo thuật toán điện tử và được lưu giữ qua Internet, trên hệ thống máy tính, smartphone và thẻ thanh toán điện tử.

Tiền điện tử cho phép các giao dịch nhanh chóng, tiện lợi có thể được thực hiện liền mạch. Tiền điện tử do cơ quan Chính phủ phát hành được gọi là tiền số pháp định.

Tiền điện tử pháp định là loại tiền điện tử đang được sử dụng phổ biến nhất nhưng nhiều người thường nhầm lẫn nó với tiền ảo hay tiền mã hoá. Đây là loại tiền giống với tiền tệ quốc gia, được phát hành bởi các tổ chức tiền tệ của chính phủ nhưng theo hình thức điện tử, kỹ thuật số. Ví dụ tiền trong ví điện tử được công nhận như Momo, Zalo Pay, Viettel Pay…

Tiền điện tử được xác định và phân biệt với các loại tiền khác bởi một số đặc điểm chính sau:

- Tiền điện tử phải là tiền pháp định của quốc gia. Tiền điện tử có đầy đủ 3 chức năng là dự trữ, trao đổi và hạch toán. Bên cạnh đó, tiền điện tử được Ngân hàng Trung ương bảo đảm.

- Tiền điện tử do ngân hàng phát hành hoặc cũng có thể được tổ chức phi ngân hàng phát hành. Để đảm bảo an toàn cho người dùng, các quốc gia luôn có pháp lý rất chặt chẽ đối với các tổ chức phát hành tiền điện tử. Phải đảm bảo an toàn hoạt động, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, bảo hiểm tiền gửi, quản trị rủi ro,... Các tổ chức phi ngân hàng thì phải có quy định về cấp phép, về giám sát... và phải thực hiện ký quỹ tại các hệ thống ngân hàng.

Tiền điện tử có cơ chế bảo đảm tiền tệ của Ngân hàng Trung ương. Theo đó, tiền điện tử do ngân hàng phát hành phải được đảm bảo bằng tỷ lệ dự trữ bắt buộc, còn tiền điện tử do tổ chức phi ngân hàng phát hành phải được đảm bảo bằng cơ chế ký quỹ tại các hệ thống ngân hàng. 

2.2. Ưu điểm của tiền điện tử

- Thuận tiện trong giao dịch, tự do thanh toán, giúp tiết kiệm thời gian.

- Không thể bị làm giả: Vì đặc tính không tồn tại dưới dạng vật lý và mỗi đồng tiền điện tử tồn tại dưới 1 dãy bit được mã hóa duy nhất trên Internet.
 
- Độ bảo mật an toàn cao.
 
- Chi phí giao dịch cực thấp.

- Tính minh bạch cao: các thông tin liên quan đến giao dịch luôn rõ ràng và chi tiết, vì vậy đảm bảo được sự minh bạch.

- Có tiềm năng phát triển ngành thương mại điện tử: việc thực hiện giao dịch điện đang phát triển và sẽ là động cơ thúc đẩy quá trình phát triển ngành thương mại điện tử, giúp việc mua bán trực tuyến sẽ dễ dàng kể cả khi giao dịch quốc tế. Điều này sẽ giúp phát triển kinh tế quốc gia trong thời đại công nghệ 4.0.

2.3. Nhược điểm của tiền điện tử

- Sử dụng không quá dễ dàng, khó tiếp cận: Với những người đã quen việc sử dụng công nghệ thì vấn đề này không quá khó khăn. Nhưng với những người ít có cơ hội tiếp xúc với công nghệ thì việc đăng ký và quản lý tài sản điện tử lại khá khó khăn, đặc biệt ở các vùng có dân trí thấp.

- Mức độ chấp nhận còn thấp, nhiều người dân vẫn còn quen với việc sử dụng đồng tiền vật lý.

- Lỗi giao dịch: Hệ thống hoạt động của tiền điện tử là những phương trình số hóa nên không có gì đảm bảo việc nó sẽ luôn chính xác hoàn toàn, một vài giao dịch có thể sẽ bị lỗi trong quá trình hoạt động khi hệ thống không có sự ổn định, hoặc do lỗi từ phía con người sẽ dẫn đến các lỗi giao dịch không mong muốn khi sử dụng tiền điện tử.

- Có thể bị ảnh hưởng bởi an ninh mạng: vì tiền điện tử chủ yếu được lưu giữ và trao đổi trên các thiết bị điện tử, do đó chủ sở hữu tiền điện tử có thể bị mất tiền nếu bị hacker tấn công, ổ cứng bị lỗi, dữ liệu bị nhiễm virus, các tập tin bị mất,...rất khó để khôi phục được.

Lời kết

Bài viết đã trình bày rõ ràng khái niệm cũng như đặc điểm của tiền mã hóa và tiền điện tử, hy vọng sẽ giúp các bạn cập nhật thêm những thông tin hữu ích.