TS. Cấn Văn Lực: Lạm phát năm nay vẫn chưa đạt đỉnh, năm sau sẽ còn cao hơn

Lạm phát đang là “từ khóa” hot nhất thời gian vừa qua và được cả thế giới quan tâm. Liên quan đến vấn đề này, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng tư vấn Chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia cho biết, lạm phát tại Việt Nam hiện vẫn chưa đạt đỉnh. TS. Lực cho biết, lạm phát từ nay đến cuối năm sẽ tiếp tục tăng bởi chúng ta có độ trễ, thậm chí đến năm 2023, lạm phát còn có thể cao hơn so với năm nay.

Còn đối với tình hình lạm phát trên thế giới, vị chuyên gia này cho rằng, mức đỉnh lạm phát vẫn còn tùy thuộc vào khu vực, nhưng đa số là ở chiều hướng đã qua mức đỉnh. Cụ thể, TS. Cấn Văn Lực đánh giá rằng: “Châu Âu thì hơi khác, tình trạng lạm phát tại khu vực này vẫn sẽ còn tăng, đặc biệt do cuộc khủng hoảng năng lượng và khí đốt; còn đối với Mỹ, giá cả năng lượng cùng với lương thực thực phẩm đã bắt đầu giảm nhưng một số chi phí khác vẫn tiếp tục tăng. Dù vậy, tôi đánh giá lạm phát Mỹ đã đâu đó qua đỉnh”.

Tuy nhiên, chuyên gia Cấn Văn Lực cũng nhấn mạnh, nền kinh tế Việt Nam đang trong giai đoạn phục hồi tương đối tốt. Có nhiều nguyên nhân khiến tình trạng lạm phát tại Việt Nam thấp hơn so với các nước khác trên thế giới, bao gồm: Điều hành bình ổn giá xăng dầu, rổ hàng hóa tính CPI, chủ động được nguồn cung về lương thực và thực phẩm. 

Hầu hết mọi người hiện nay chỉ nhìn vào CPI để đánh giá về lạm phát, thế nên con số mới có thể cao đến như vậy. Tuy nhiên, khi nghiên cứu về lạm phát tại Mỹ và châu Âu, TS. Lực cũng lưu ý còn có thêm 2 chỉ số khác, đó là Chỉ số giá sản xuất (PPI) và chỉ số lạm phát lõi. Đáng chú ý, nếu so sánh với CPI thì PPI cũng quan trọng không kém. Chỉ số lạm phát lõi đã được tính toán sau khi từ đi yếu tố năng lượng cùng với lương thực thực phẩm. Đáng chú ý, Việt Nam cũng công bố cũng chỉ số này, và gọi chúng là lạm phát cơ bản. Chỉ số này sẽ giúp thấy rõ được lạm phát đang ở mức nào, có phải là do chi phí đẩy hay không. 

Cũng theo vị chuyên gia này, mức độ tăng trưởng GDP trong năm nay được dự đoán có thể đạt mức 7,5%, thế nhưng năm tới sẽ chỉ ở mức khiêm tốn hơn là 6,5%. Năm nay, mức độ lạm phát có thể ở mức 4% nhưng đến năm sau, lạm phát có thể tăng lên 4 đến 4,5% bởi Việt Nam có độ trễ, trong khi chi phí đầu vào của các doanh nghiệp hiện tại vẫn đang ở mức cao. Ông Lực cũng dự báo rằng, nền kinh tế toàn cầu trong năm tới chắc chắn sẽ có nhiều khó khăn hơn. Điều này đã tác động đáng kể đến việc xuất khẩu và vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. 

Cùng quan điểm, TS. Vũ Đình Ánh cũng cho rằng, mức độ lạm phát năm tới sẽ cao hơn nhiều so với năm nay. Chính vì thế, mục tiêu hàng đầu của Việt Nam chính là đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô. Bên cạnh đó, vị chuyên gia này cũng nhấn mạnh về việc không có chuyện hi sinh kiểm soát lạm phát để đổi về mục tiêu tăng trưởng. 

Lựa chọn chính sách tiền tệ phù hợp 

Ngày 19/9 vừa qua, TS.Võ Trí Thành, nguyên Phó Viện trưởng CIEM đã tham gia Diễn đàn Kinh tế - Xã hội Việt Nam 2022. Phát biểu tại diễn đàn, TS. Võ Trí Thành cho biết, việc lựa chọn chính sách tiền tệ cùng tài khóa trong trạng thái kinh tế lạm phát cao và rủi ro vĩ mô lớn, sản xuất đình trệ là vô cùng phức tạp, đối mặt với hàng loạt khó khăn và thách thức. Thời điểm hiện tại, nhà hoạch định chính sách đang đứng trước 2 nguy cơ: Một là lạm phát và hai là suy thoái. 

Đáng chú ý, hầu hết các quốc gia đã lựa chọn việc hi sinh tăng trưởng, áp dụng các biện pháp thắt chặt và tăng lãi suất để kìm hãm lạm phát. Tuy nhiên Việt Nam thì khác, lựa chọn của Việt Nam là vừa thúc đẩy phục hồi và vừa ổn định kinh tế vĩ mô. TS. Võ Trí Thành cho biết, lựa chọn này là hoàn toàn có cơ sở. Thời điểm cuối năm 2021, vị thế tài khóa ngân sách của Việt Nam vẫn tương đối tốt, tình trạng thâm hụt và tỷ lệ nợ công của Việt Nam vẫn ở mức khả quan.

Chính vì thế, Việt Nam đã quyết định dựa vào nhiều chính sách tài khóa, trong đó có cả việc hỗ trợ đến 2% thuế giá trị gia tăng. Hầu hết các nguồn tiền hỗ trợ đều nhờ vào ngân sách và chưa cần phải dùng đến chính sách tiền tệ. Ông Thành cho rằng, việc lựa chọn này là khá phù hợp. Nguyên nhân bởi, chính sách tài khóa hiếm khi gây áp lực cho lạm phát, sở hữu dư địa lớn hơn khi so sánh với chính sách tiền tệ. Bên cạnh đó, việc tập trung vào chính sách tài khóa cũng giúp tạo nên dư địa cho chính sách tiền tệ, dễ dàng ứng phó với tình trạng bất định cùng với những rủi ro có thể xảy ra.  

Liên quan đến vấn đề này, TS. Võ Trí Thành nhấn mạnh, kết quả đối với sự lựa chọn chính xác này là khi tình hình thế giới có biến động mạnh thì tình hình tài khóa của nước ta vẫn vững vàng. Trong 8 tháng đầu năm, thu ngân sách đã tăng cao, chúng ta vẫn tiếp tục nới tài khóa, có những động thái cẩn thận và linh hoạt về chính sách tiền tệ.  

Đối với chính sách tiền tệ, TS. Võ Trí Thành cho biết, con số tăng trưởng tín dụng 14% là hợp lý khi xét cả về ngắn hạn và dài hạn. Nếu như nới lỏng hơn, áp lực lên tỷ giá vẫn còn lớn, điều này sẽ gây áp lực lên lãi suất và tạo nguy cơ chảy máu vốn. Theo TS. Thành, việc tăng tín dụng của Việt Nam lên mức 14% không phải là quá nới lỏng, tuy nhiên nó cũng không hẳn là quá thắt chặt. Tỷ lệ tín dụng trên GDP là 124% và ở mức rất rủi ro, tuy nhiên các hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam đã tiến hành tăng vốn để đảm bảo an toàn.

TS.Võ Trí Thành cho rằng, Việt Nam cần vận dụng chính sách tiền tệ một cách linh hoạt hơn nữa, chú trọng tập trung vào việc sản xuất kinh doanh, đồng thời hạn chế những lĩnh vực rủi ro và kiểm soát một cách chặt chẽ phần đầu tư đối với các vấn đề trung và dài hạn với mục đích bổ sung cho một số lĩnh vực kinh doanh sao cho phù hợp và tùy theo chu kỳ kinh doanh của ngành.