Thu nhập chịu thuế là gì? Tại sao phải đóng thuế thu nhập?

Thu nhập chịu thuế là gì?

Trước tiên chúng ta sẽ tìm hiểu về khái niệm thu nhập chịu thuế là gì và phân biệt với thu nhập tính thuế.

Khái niệm thu nhập chịu thuế là gì?

Thu nhập chịu thuế là khoản tiền được tính toán dựa trên tiền lương (bao gồm tiền lương, tiền thưởng, trợ cấp, phụ cấp,...) , lợi nhuận của hoạt động kinh doanh, đầu tư của mỗi cá nhân. 

Các khoản tiền công, tiền lương cũng như các khoản tiền mà cá nhân nhận được này được quy về khái niệm thu nhập cá nhân, tuy nhiên những khoản này vẫn bị đánh thuế từ Nhà Nước. Vậy nên thuế thu nhập cá nhân là khoản tiền sẽ đóng vào ngân sách nhà nước dựa trên báo cáo thu nhập của cá nhân đó.

Khác nhau giữa thu nhập tính thuế và thu nhập chịu thuế là gì?

Mặc dù đã biết đến khái niệm thu nhập chịu thuế là gì nhưng nhiều người vẫn còn bị nhầm lẫn với khái niệm thu nhập tính thuế. Hai khái niệm này có mối liên kết chặt chẽ với nhau.

Thu nhập tính thuế là khoản thu nhập đã bao gồm thu nhập chịu thuế và các khoản đóng bảo hiểm, các khoản miễn trừ khác. Như vậy nghĩa là thu nhập chịu thuế sẽ nằm trong thu nhập tính thuế. Bạn có thể hiểu đơn giản bằng công thức sau: thu nhập tính thuế = thu nhập chịu thuế - các khoản đóng bảo hiểm và miễn trừ.

Các khoản đóng bảo hiểm sẽ bao gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp bắt buộc,...

Để xác định số tiền thuế được miễn sẽ dựa vào thu nhập tính thuế chứ không phải thu nhập chịu thuế như nhiều người vẫn hay nhầm lẫn.

Tại sao thu nhập của cá nhân phải chịu thuế?

Thuế được hiểu là khoản tiền mà mỗi cá nhân, công ty, doanh nghiệp phải nộp theo nghĩa vụ của công dân được quy định bởi pháp luật. Đây chính là công cụ gián tiếp để nhà nước điều hành và quản lý xã hội, là nguồn thu nhập chính của nhà nước.

Mục đích đầu tiên của việc thu nhập phải chịu thuế là góp phần làm tăng thêm thu nhập cho kho bạc, ngân hàng nhà nước. Không chỉ riêng Việt Nam mà tất cả các nước khác trên thế giới, thuế là nguồn thu nhập lớn cho nhà nước. 

Trong xu hướng kinh tế 4.0 phát triển mạnh mẽ như ngày nay, thu nhập bình quân của người lao động tăng lên cao hơn so với thời kỳ chưa mở cửa hội nhập.

Ngoài ra, chủ trương của nhà nước ta đang tạo nhiều điều kiện thuận lợi để thu hút các doanh nghiệp, công ty nước ngoài vào đầu tư sản xuất, tạo ra nhiều công ăn việc làm cho người lao động. Chính vì thế thu nhập của người lao động càng cao thì càng phải đóng góp thuế cho ngân sách nhà nước.

Thu nhập chịu thuế sẽ đóng góp vào công cuộc công bằng hoá xã hội. Có thể thấy hiện nay thu nhập của người lao động cao hay thấp dựa vào trình độ và kỹ năng của người lao động.

Nhà nước áp dụng đóng thuế thu nhập cá nhân đối với những người có thu nhập trên 9 triệu đồng để thu hẹp và rút ngắn khoảng cách giàu và nghèo, tránh xuất hiện tình trạng phân biệt đối xử.

Trách nhiệm và quyền lợi của thu nhập chịu thuế là gì?

Đóng thuế thu nhập cá nhân không phải là bạn sẽ chỉ mất chứ không được lợi, mà nó sẽ là quyền lợi và trách nhiệm của mỗi công dân sống và làm việc trên đất nước Việt Nam. 

Trách nhiệm

Mọi công dân Việt Nam hoặc cư trú tại Việt Nam có mức thu nhập đều phải có trách nhiệm và nghĩa vụ đóng thuế cho nhà nước. Được quy định tại Thông tư 111/2013/TT-BTC quy định về các khoản thu nhập phải đóng thuế như sau:

• Khoản tiền thu nhập từ kinh doanh.
• Khoản tiền thu nhập từ đầu tư.
• Tiền lương, tiền công.
• Thu nhập từ khoản tiền thừa kế.
• Thu nhập từ quà tặng.
• Từ quá trình chuyển nhượng vốn.
• Khoản tiền từ việc chuyển nhượng bất động sản.
• Khoản tiền thu nhập từ chuyển nhượng thương mại.
• Thu nhập từ bản quyền.
• Các khoản tiền thu nhập từ các chương trình trúng thưởng.

Không phải các mức thu nhập đều nộp thuế theo mức tỷ lệ giống nhau, sẽ có từng khung mức mà người cá nhân sẽ phải nộp khoản tiền thuế phù hợp.

Quyền lợi

Khi bạn đóng thuế thu nhập cá nhân đúng quy định của nhà nước ban hành thì bạn sẽ được cấp 1 mã số thuế. Mã này sẽ đem lại rất nhiều quyền lợi.

Bạn sẽ được đăng ký miễn trừ cho người phụ thuộc theo gia cảnh. Theo thông tư 111/2013/TT-BTC tại điều 9 khoản 1 quy định rằng, trường hợp người lao động có người phụ thuộc nếu đã đăng ký và có mã số thuế cá nhân sẽ được giảm trừ cho đối tượng phụ thuộc.

Các đối tượng lao động cư trú chưa có ký kết hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng sẽ được khấu trừ thuế thu nhập cá nhân.

Người có mã số thuế thu nhập cá nhân sẽ được uỷ quyền cho các tổ chức quyết toán thuế làm thay cho mình.

Đối với những cá nhân đã đăng ký mã số thuế tại thời điểm nộp hồ sơ sẽ được hoàn lại số tiền thuế đã đóng dư ra trước đó. Còn những đối tượng chưa có mã số thuế thu nhập cá nhân, khoản tiền thuế thừa ra sẽ không được trả lại mà sẽ bù trừ vào vào những lần đóng thuế năm sau.

Vai trò của thu nhập chịu thuế là gì?

Vai trò đối với cá nhân

Như đã đề cập ở trên, khi bạn hoàn thành nghĩa vụ đóng thuế thu nhập cá nhân sẽ được hưởng các quyền lợi nhất định trong các điều khoản nêu ra theo quy định của nhà nước.

Nhìn chung khi hoàn thành nghĩa vụ đóng thuế thu nhập cá nhân đã chứng minh bạn là một công dân tốt và gương mẫu.

Ngoài ra bạn còn được hưởng những lợi ích theo Thông tư 111/2013/TT-BTC về việc miễn giảm gia cảnh và hoàn thuế.

Vai trò đối với nhà nước

Không những có lợi cho cá nhân đóng thuế mà còn rất quan trọng trong công cuộc xây dựng đất nước. 

Thuế là công cụ chính để nhà nước điều tiết nền kinh tế, quản lý xã hội như hiện nay. Việc các cá nhân phải có nghĩa vụ đóng thuế thu nhập cá nhân là một chính sách nhằm cân bằng phân hoá giàu và nghèo. Đóng thuế thu nhập cá nhân sẽ không có tỷ lệ cố định và theo các mức, cụ thể như sau:

• Thu nhập từ 5 triệu đồng sẽ áp dụng mức thuế suất là 5%.
• Từ 5  - 10 triệu đồng sẽ áp dụng mức thuế suất là 10%.
• Từ 10 - 18 triệu đồng sẽ áp dụng mức thuế suất là 15%.
• Từ 18 - 32 triệu đồng sẽ áp dụng mức thuế suất là 20%.
• Từ 32 - 52 triệu đồng sẽ áp dụng mức thuế suất là 25%.
• Từ 52 - 80 triệu đồng sẽ áp dụng mức thuế suất là 30%
• Thu nhập hơn 80 triệu đồng sẽ áp dụng mức thuế suất là 35%.

Lời kết 

Mong những thông tin vừa rồi sẽ giúp bạn hiểu được thu nhập chịu thuế là gì và vai trò cũng như nghĩa vụ của mỗi công dân. Thuế thu nhập cá nhân là một trong những loại thuế đóng góp rất lớn vào ngân sách nhà nước. Là công cụ để xây dựng và phát triển một đất nước giàu mạnh hơn.