Sẽ ban hành bảng giá đất mỗi năm một lần

Theo VnExpress, nhằm đảm bảo tính khả thi, bám sát thị trường hơn thay vì ban hành bảng giá đất 5 năm một lần như hiện nay thì tới năm 2026, bảng giá đất sẽ được ban hành mỗi năm một lần.

Đây là một trong những nội dung quan trọng được nêu tại tờ trình dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) được Chính phủ gửi Quốc hội ngày 25/4. Dự thảo lần này bao gồm 16 chương, giảm 13 điều so với bản thảo đưa ra lấy ý kiến.

Chính phủ cho rằng, việc áp dụng bảng giá đất này được lựa chọn bởi khi tổng kết việc thực hiện Luật Đất đai 2013, các địa phương rất hiếm khi công bố bảng giá đất 5 năm một lần cũng như việc điều chỉnh khi có biến động 20% theo quy định. Từ đó dẫn tới việc bảng giá đất không theo kịp thị trường, không phù hợp với thực tiễn.

Tuy nhiên, để có thể đảm bảo tính khả thi cũng  như đảm bảo sự ổn định thị trường khi bỏ khung giá đất, bảng giá đất hiện hành sẽ tiếp tục được giữ nguyên tới hết năm 2025. Do đó, bảng giá đất mới sẽ được thực hiện bắt đầu từ năm 2026 dựa trên nguyên tắc thị trường. Từ nay tới năm 2026 là thời gian đủ để các địa phương xây dựng và đưa ra bảng giá đất mới khi Luật chính thức có hiệu lực thi hành.

Tờ trình của Chính phủ cũng cho biết việc ban hành bảng giá đất theo từng năm sẽ tập trung hướng những khu vực và loại đất có biến động thì mới cập nhật. Điều này sẽ góp phần đưa giá đất phù hợp, sát với thị trương hơn.

Việc áp dụng bảng giá đất theo từng năm đã được các cơ quan chuyên môn phân tích, đóng góp ý kiến nhiều lần. Ở chiều ngược lại, Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh (HoREA) kiến nghị chỉ nên ban hành bảng giá đất định kỳ 2-3 năm/ lần. Hiệp hội này cho rằng chưa hội tụ đủ điều kiện để ban hành bảng giá đất hàng năm do thực tiễn trình độ, năng lực của bộ máy hành chính, quản lý hiện nay còn yếu.

Về vấn đề này, Đại biểu Quốc hội Phan Thái Bình (đoàn Quảng Nam) cũng từng cho rằng thực tế triển khai là rất khó. Ông Bình dẫn chứng giá đất tại Quảng Nam năm 2017 - 2018 rất cao, sau đó lại giảm sâu do ảnh hưởng của đại dịch. Đại biểu Phan Thái Bình cho rằng trong những trường hợp như vậy thì định giá như thế nào? Bởi giá năm sau cao hơn năm trước thì không sát thị trường, có thể năm này thấp và năm sau lại cao lên.

Bên cạnh đó, tờ trình của Chính phủ cũng đã tiếp thu ý kiến người dân, chuyên gia… quy định về định giá đất. Theo đó, giá đất được chỉnh sửa trên cơ sở đảm bảo phương pháp xác định giá theo thị trường, công khai và đảm bảo độc lập trong xác định, thẩm định và quyết định giá đất.

Các căn cứ để xác định giá đất gồm thời hạn sử dụng đất; Thông tin đầu vào; các yếu tố khác và quy định pháp luật tại thời điểm định giá đất. Trong đó, đất nông nghiệp được giao cho hộ gia đình, cá nhân hay trong hạn mức nhận chuyển quyền sẽ không căn cứ vào thời hạn sử dụng.

Thông tin đầu vào bao gồm giá được ghi trong các trường hợp chuyển nhượng, đấu giá, giao dịch có quan hệ huyết thống hoặc những ưu đãi khác được ghi nhận trong cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

Bên cạnh đó, giá đất cũng được xác định qua việc thu thập thông tin giá đất qua điều tra, khảo sát; doanh thu, chi phí, thu nhập từ việc sử dụng đất theo thị trường.

Đối với các quy định về bồi thường, tái định cư trong trường hợp nhà nước thu hồi đất ở, Dự thảo quy định người bị thu hồi đất sẽ được định cư bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Chính phủ cũng đề xuất ưu tiên tái định cư cho người dân tại chỗ. Theo đó các tiêu chí về hạ tầng kỹ thuật, xã hội của khu tái định cư cũng được quy định rõ ràng hơn trong Dự thảo.

Dự kiến, Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) sẽ được đưa ra lấy ý kiến lần hai tại kỳ họp Quốc hội vào tháng 5 tới đây.