Nhà thầu là gì? Phân loại nhà thầu trong xây dựng

Khái niệm nhà thầu là gì?

Nhà thầu bao gồm các tổ chức, công ty có đầy đủ năng lực, chức năng thi công công trình xây dựng. Họ phụ trách làm việc, ký hợp đồng với chủ đầu tư và nhận nhiệm vụ thầu toàn bộ dự án công trình.

Để trở thành nhà thầu chuyên nghiệp, bạn cần phải đáp ứng đủ các loại văn bản pháp luật, giấy tờ như:

• Giấp phép đăng ký kinh doanh; 
• Đội ngũ nhân viên: kiến trúc sư, giám sát viên, kỹ thuật viên, chỉ huy công trình... có đủ năng lực hành nghề và kỹ năng cơ bản;
• Chứng chỉ hành nghề có liên quan;
• Đội ngũ công nhân thi công, xây dựng chuyên nghiệp, có kinh nghiệm;

Chỉ khi đáp ứng đủ các điều kiện trên thì chủ đầu tư mới yên tâm làm việc cùng nhà thầu để hoàn thành công trình được hiệu quả, nhanh chóng. Những nhà thầu chuyên nghiệp, uy tín có thể nhận những hợp đồng thi công lên tới hàng trăm cho tới hàng nghìn tỷ.

Nhân viên đấu thầu là gì?

Nhân viên đấu thầu là người phụ trách việc tìm kiếm, thu thập thông tin về chủ đầu tư, đưa ra các ý kiến, biện pháp thuyết phục, đàm pháp nhằm tăng khả năng ký kết hợp đồng dịch vụ, dự án. 

Trách nhiệm và công việc của nhà thầu trong xây dựng

Các nhà thầu trong xây dựng chủ yếu đảm nhiệm các nhiệm vụ như:

• Đảm bảo thi công và bàn giao các công trình, dự án đạt chất lượng
• Cung cấp vật liệu xây dựng và nhân công cho công trình
• Ký hợp đồng làm việc với nhà đầu tư, nhà thầu phụ và chịu trách nhiệm giám sát thi công, bàn giao công trình, các sự cố có liên quan tới nhà thầu phụ trong khi thi công;
• Quản lý các vật liệu, thiết bị và phương tiện trong khi sử dụng, thi công công trình

Các loại nhà thầu phổ biến hiện nay

Nhà thầu chính và nhà thầu phụ là hai khái niệm không còn xa lạ trong xây dựng. Tuy nhiên, trong thực tế có rất nhiều loại nhà thầu khác được phân loại theo những tiêu chí đa dạng như:

Phân loại theo vai trò:

• Nhà thầu chính: Vai trò của họ là tham gia dự thầu và cạnh tranh gói thầu. Họ trực tiếp làm việc và ký hợp đồng với nhà đầu tư, cũng như đảm nhiệm đứng tên dự thầu. Nhà thầu chính thường là một tổ chức, doanh nghiệp hoặc cũng có thể là cá nhân...
• Nhà thầu phụ: Là nhà thầu ký hợp đồng trực tiếp với nhà thầu chính, đảm nhiệm các gói thầu theo thỏa thuận trên hợp đồng. Họ không làm việc trực tiếp với nhà đầu tư mà thông qua nhà thầu chính.

Phân loại theo quốc tịch

• Nhà thầu trong nước: là các đơn vị, cá nhân hoặc tổ chức thành lập theo quy định, pháp luật của Việt Nam và thường mang quốc tịch Việt Nam
• Nhà thầu nước ngoài: Là các đơn vị, cá nhân hoặc tổ chức thành lập theo quy định, pháp luật của quốc gia khác, tham gia dự thầu tại Việt Nam.

Phân loại theo tư cách

• Nhà thầu liên danh
• Nhà thầu độc lập

Phân loại theo chức năng

• Nhà thầu đảm nhiệm thi công
• Nhà thầu đảm nhiệm tư vấn
• Nhà thầu thẩm định, đánh giá chất lượng
• Các loại nhà thầu khác

Điều kiện tham gia cạnh tranh gói thầu

Để được tham gia đấu thầu, các nhà thầu phải đảm bảo đủ các tiêu chí đặt ra theo quy định pháp luật dựa trên tính minh bạch, công bằng như:

• Nhà thầu cá nhân: Có đầy đủ năng lực hành vi theo quy định pháp luật, có chứng chỉ chuyên môn đầy đủ, có giấy phép đăng ký hoạt động hợp pháp, không nằm trong trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự, không trong thời gian bị giới hạn dự thầu;
• Đối với nhà thầu là tổ chức: Có đăng ký thành lập và hoạt động theo quy định nhà nước, nhà đầu tư cung cấp; Có báo cáo hạch toán tài chính độc lập; Đã đăng ký tham gia đấu thầu trên hệ thống mạng; Đảm bảo cạnh tranh minh bạch trong đấu thầu; Doanh nghiệp, tổ chức không nằm trong giai đoạn giải thể, không bị đánh giá rơi vào tình trạng vỡ nợ hoặc phá sản.

Các hình thức thầu xây dựng phổ biến hiện nay

• Nhà thầu là khái niệm phổ biến trong xây dựng. Dưới đay là các hình thức nhà thầu xây dựng phụ trách các công trình, hạng mục chủ yếu trong xây dựng:
• Thầu thiết kế biệt thự/nhà ở
• Thầu xây dựng/thi công các loại biệt thự/nhà ở
• Thầu combo thi công và thiết kế các loại biệt thự/nhà ở
• Thầu gói thi công, thiết kế và cung cấp các thiết bị cho công trình biệt thự/nhà ở.

Mối quan hệ giữa chủ đầu tư và nhà thầu là gì?

Ngành xây dựng được đánh giá là một trong những ngành kinh tế lớn. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, hoạt động xây dựng thi công của nước ta ngày càng lớn mạnh, thị trường xây dựng ngày càng yêu cầu cao hơn với việc tạo ra các công trình, dự án chất lượng.

Chính vì thế, tổ chức nhận nhà thầu xây dựng trở nên phổ biến hơn, thể hiện rõ sự ưu việt trong quá trình tổ chức, hoàn thiện các công trình. 

• Đối với chủ đầu tư

Tổ chức đấu thầu giúp nhà đầu tư đảm bảo thi công đúng tiến độ, tiết kiệm vốn đầu tư và bàn giao công trình nhanh chóng. Dưới sự cạnh tranh gay gắt giữa các nhà thầu, nhà đầu tư có thể tìm ra sự lựa chọn phù hợp nhất với các tiêu chí như: đảm bảo tiến độ công trình, giá thành hợp lý, năng lực thi công chất lượng. Chính vì thế, chi phí xây dựng được tiết kiệm tối đa. Thông qua đấu thầu, quyền chủ động thuộc về nhà đầu tư. Chỉ những nhà thầu chuẩn bị đầy đủ năng lực nghiệp vụ cũng như những tiêu chí phù hợp với nhận được sự công nhận. 

Để quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu diễn ra minh bạch, nhanh chóng và hiệu quả, đòi hỏi các cán bộ thuộc chủ đầu tư cần có sự công bằng trong đánh giá và trình độ chuyên môn, kinh nghiệm dày dặn. Thường xuyên tổ chức đấu thầu giúp nâng cao và củng cố trình độ chuyên môn của các cán bộ chủ đầu tư. 

Quy trình đấu thầu cũng giúp phát huy tinh thần chủ động, tìm kiếm cơ hội của các nhà thầu, tăng cường mối quan hệ giữa các nhà thầu và chủ đầu tư. Việc tham gia đấu thầu và trúng thầu thúc đẩy các nhà thầu tập trung nguồn vốn cũng như thể hiện năng lực, uy tín trước nhà đầu tư. 

• Đối với nhà thầu

Tham gia đấu thầu sẽ giúp nhà thầu phát huy tính chủ động, tìm kiếm các thông tin được cung cấp bởi chủ đầu tư trên thị trường và các phương tiện thông tin đại chúng để, thể hiện sự uy tín của mình để tăng cơ hội dự thầu.

Trong trường hợp năng lực và trình độ kỹ thuật công nghệ của nhà thầu không đủ tiêu chí đặt ra thì khó có khả năng trúng thầu. Đây là lý do đỏi hỏi các nhà thầu phải luôn không ngừng cải thiện, nâng cao trình độ bằng những biện pháp khác nhau như đào tạo đội ngũ cán bộ, công nhân viên, tổ chức quản lý, cải thiện năng lực máy móc thiết bị, tăng khả năng trúng thầu cũng như đảm bảo chất lượng công trình hoàn thành, nâng cao uy tín trên thị trường. 

Trong thực tế, tính hiệu quả, chất lượng của công trình xây dựng được đánh giá trong quá trình nghiệm thu, bảo trì. Hiện nay, phương thức đấu thầu gần như thay thế phương pháp chỉ định thầu. Việc cung cấp nguồn vật liệu xây dựng, thời gian thi công, giám sát thi công các hạng mục công trình, bên cạnh đó là giá công trình tuỳ thuộc vào từng nhà thầu khác nhau. Nếu thời gian trước đây trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước là quản lý toàn bộ việc quyết định xây dựng công trình, đề xuất vốn và giải pháp kỹ thuật, đề xuất đơn vị thi công thì giờ đây cơ quan quản lý Nhà nước chủ yếu xoay quanh việc nghiên cứu ban hành quy chế, chính sách trong xây dựng phù hợp với những thay đổi của cơ chế thị trường. Chính vì thế, phương thức đấu thầu tồn tại và phát triển giúp phát huy tính ưu việt đối với nhà thầu, chủ đầu tư và cơ quan Nhà nước.

Tổng kết

Hy vọng qua bài viết trên đây, quý bạn đọc đã nắm rõ thông tin, khái niệm về nhà thầu là gì, cách phân loại nhà thầu trong xây dựng. Chúc bạn thành công đưa ra các lựa chọn phù hợp, phát triển sự nghiệp.