Một số lưu ý về phụ trội trái phiếu

Phụ trội trái phiếu là gì?

Trong trường hợp doanh nghiệp muốn vay vốn bằng cách phát hành trái phiếu rộng rãi ra thị trường thì sẽ có những trường hợp nhất định xảy ra. Các doanh nghiệp và các nhà đầu tư cần phải dựa vào các tình huống diễn ra để có thể lựa chọn được cách đầu tư cho phù hợp. Phát hành trái phiếu khi đó sẽ xảy ra ba trường hợp chính là:

• Phát hành trái phiếu ngang giá (hay còn gọi là giá phát hành bằng mệnh giá): Đây là quá trình mà các doanh nghiệp phát hành trái phiếu bằng với đúng mệnh giá trên trái phiếu. Trường hợp này thường xảy ra khi lãi suất trên thị trường bằng với lãi suất của các loại trái phiếu được phát hành trên thị trường.  
• Phát hành trái phiếu có chiết khấu (hay còn gọi giá phát hành nhỏ hơn mệnh giá): Đây là việc phát hành trái phiếu với mức giá nhỏ hơn mức giá in trên trái phiếu. Phần chênh lệch này sẽ được gọi là chiết khấu trái phiếu, tuy nhiên, số lượng trái phiếu này không được phát hành rộng rãi ra thị trường. Trường hợp này sẽ xảy ra khi lãi suất trên thị trường lớn hơn lãi suất của trái phiếu đang phát hành.
• Phát hành trái phiếu có phụ trội (giá phát hành lớn hơn mệnh giá): Đây là quá trình phát hành trái phiếu với mức giá cao hơn mệnh giá của trái phiếu đang lưu hành. Phần chênh lệch này sẽ được gọi là phụ trội trái phiếu. Trường hợp này sẽ xảy ra khi lãi suất trên thị trường nhỏ hơn lãi suất danh nghĩa của trái phiếu phát hành. 

Phụ trội trái phiếu sẽ được phân chia thành từng đợt để giảm trừ những khoản phí vay trong từng giai đoạn đối với cả một kì hạn của trái phiếu. Quá trình phân bổ phụ trợ trái phiếu sẽ ssuwr dụng hai phương pháp chính như sau: 

• Phương pháp lãi suất thức thế: Lúc này, khoản phụ trội sẽ được tính dựa trên sự chênh lệch của chi phí lãi phải trả mỗi kì với số tiền mà họ phải trả cho từng kì.
• Phương pháp đường thẳng: Đây là phương pháp mà khoản phụ trội sẽ được chia đều không hơn không kém trong cả quá trình phát hành trái phiếu. 

Nguyên nhân phát sinh phụ trội trái phiếu

Phụ trội trái phiếu xuất hiện trên thị trường là một điều rất dễ hiểu do có nhiều yếu tố tác động,  về cơ bán thị trường trái phiếu cũng không bao giờ nằm im bất động nên phụ trội trái phiếu thay đổi cũng là điều dễ hiệu. Một số nguyên nhân khiến cho phụ trội trái phiếu phát sinh như sau:

Lãi suất

Các nhà đầu tư muốn hiểu được cách thức hoạt động của phụ trội trái phiếu thì việc đầu tiên họ phải tìm hiểu giá trái phiếu và lãi suất có mối quan hệ với nhau như thế nào. Về cơ bản đây là một mối quan hệ tỷ lệ nghịch khi lãi suất giảm, giá trái phiếu tăng lên và ngược lại khi lãi suất tăng lên thì giá trái phiếu sẽ giảm.

Trái phiếu được đánh giá là công cụ có lãi suất cố định, vì trong suốt quá trình đó lãi suất được trả sẽ không thay đổi mà giữ nguyên. Dù lãi suất trên thị trường tăng giảm thế nào thì lãi suất trái phiếu vẫn như thỏa thuận ban đầu. Chính vì thế, trái phiếu được đánh giá là công cụ cung cấp sự an toàn cho các khoản thanh toán lãi suất ổn định.

Xếp hạng tín dụng

Xếp hạng tín dụng của công ty và xếp hạng tín dụng của trái phiếu cũng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng đến giá trái phiếu và lãi suất phiếu giảm giá. Thông qua việc xếp hạng tín dụng và đánh giá mức độ tín nhiệm của nhà đầu tư với công ty hoặc một khoản nợ hoặc nghĩa vụ tài chính cụ thể. Trường hợp công ty hoạt động tốt thì trái phiếu sẽ thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư trên thị trường. Đây là quá trình mà giá trái phiếu sẽ tăng lên khi nhu cầu trên thị trường tăng cao, số lượng nhà đầu tư mua cổ phiếu của công t y lớn. 

Thông thường, những công ty xếp hạng xuất sắc, hoạt động kinh doanh tốt tài chính khả quan thì giá trái phiếu bán ra thị trường sẽ cao hơn mệnh giá phát hành trên trái phiếu. Bởi lẽ nhiều nhà đầu tư yêu thích sự an toàn nên chấp nhận mua với giá cao chứ họ cũng không ham rẻ để đánh đổi rủi ro. 

Khi nào được phát hành phụ trội trái phiếu?

Phụ trội trái phiếu được phát hành khi doanh nghiệp đi vay bằng phương thức phụ trội khi tạo ra sự chênh lệch giữa lãi suất trên thị trường, nhà đầu tư sẽ được thông báo mức lãi suất này và họ chấp nhận. Nó được xác định cũng như ghi nhận ngay khi công ty phát hành trái phiếu, sự chênh lệch này không quá ảnh hưởng đến giá trị của khoản phụ trội đã được ghi nhận từ trước. 

Ưu và nhược điểm khi mua phụ trội trái phiếu

Các nhà đầu tư khi mua trái phiếu phụ trội cần phải biết lý do tại sao trái phiếu được giao dịch với giá cao hơn, chứ không thể tự nhiên mua một loại trái phiếu giá cao mà không biết nguyên nhân. Hay nói cách khác nếu chi phí phụ trội cao thì lợi nhuận cũng có thể cao hơn so với mặt bằng chung. Để mua bán hiệu quả thì nhà đầu tư cần phải hiểu được các ưu, nhược điểm phụ trội trái phiếu như sau: 

Ưu điểm

• Thông thường lãi suất của trái phiếu sẽ cao hơn lãi suất chung của thị trường. 
• Trái phiếu sẽ do những công ty có tình hình hoạt động tốt và xếp hạng độ tín nhiệm ổn định trên thị trường phát hành. 

Nhược điểm

• Giá phụ trội trái phiếu cao hơn nên người mua sẽ phải chấp nhận việc mua với giá cao hơn trái phiếu thường..
• Nhà đầu tư có thể phải trả một mức giá rất cao nếu như lãi suất trên thị trường tăng nhanh vì hai loại này có mối quan hệ tỷ lệ nghịch.

Phụ trội trái phiếu là một trong những trường hợp thường xuyên xảy ra trên thị trường những nhà đầu tư sẽ phải tìm hiểu để tính toán sao cho hợp lý nhất, để có thể mua ở một mức giá chấp nhận được thay vì mua ở mức giá quá cao dẫn đến tình trạng lỗ nặng.