Hiệu ứng domino từ cú sốc giá dầu

Theo CNN, dầu diesel đóng một vai trò quan trọng trong tiêu dùng. Bởi dầu diesel và những loại nhiên liệu liên quan khác - nhiên liệu máy bay, nhiên liệu hàng hải - giúp vận chuyển mọi thứ được trồng, chế biến và sản xuất trên thế giới.

"Dầu diesel cung cấp năng lượng cho vận tải đường bộ và là nguồn sức mạnh của toàn bộ nền kinh tế", nhà phân tích tại Joseph Sykora - ông Joseph Sykora bình luận.

Vì vậy, theo ông, giá dầu diesel có thể ảnh hưởng tới giá cả của mọi loại hàng hóa.

Nhu cầu ít co giãn

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, vào năm 2021, Mỹ tiêu thụ khoảng 128 triệu gallon (1 gallon tương đương với 3,78 lít) dầu diesel mỗi ngày. Tuy nhiên, sản lượng, nhất là công suất lọc dầu lại không theo kịp nhu cầu tăng vọt hậu dịch Covid-19. Nguồn cung khan hiếm đã đẩy giá dầu tăng phi mã.

Theo báo cáo lạm phát tháng 6 của Mỹ cho thấy, nhóm năng lượng, bao gồm dầu diesel, đã tăng giá 75,8% so với cùng kỳ năm 2021. Mức tăng thậm chí còn lớn hơn tốc độ 59,9% của giá xăng.

Trong những tuần qua, giá xăng dầu tại Mỹ đã điều chỉnh giảm. Tuy vậy, giới quan sát cho rằng đà giảm này sẽ không kéo dài, nhất là khi mùa bão đang tới gần và Nga có khả năng cắt giảm xuất khẩu nhiên liệu sang Liên minh châu Âu (EU).

Trong khi đó, nhu cầu diesel ít co giãn hơn so với xăng. Giám đốc danh mục đầu tư tại Logan Capital Management - ông Bill Fitzpatrick cho rằng, người tiêu dùng có thể giảm sử dụng ô tô khi giá xăng tăng cao. Nhưng các ngành công nghiệp lại không có nhiều lựa chọn thay thế dầu diesel.

"Mọi người đều đang gấp rút đi tìm giải pháp, nhưng chúng ta vẫn chưa có những công nghệ đột phá", ông Fitzpatrick đưa ra nhận định.

"Chúng ta vẫn chưa thể dừng phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch", ông nói thêm.

Theo chuyên gia Sykora, xe điện có thể trở thành lựa chọn thay thế cho ô tô con. Thế nhưng, những phương tiện vận tải có công suất lớn hơn như máy bay, tàu và xe tải chở hàng vẫn chưa thể áp dụng quá trình chuyển đổi năng lượng mới.

Hiệu ứng domino

Chi phí dầu diesel tăng cao khiến cho các chuỗi cung ứng lao đao. Mới đây, hãng bán lẻ Walmart chia sẻ sẽ phải bổ sung phụ phí nhiên liệu cho một số nhà cung cấp vào tháng tới.

Tác động đã lan đến giá của các mặt hàng được bày bán trong cửa hàng, siêu thị. Giới phân tích cho rằng đà tăng này sẽ còn lớn hơn nữa.

"Về cơ bản, mọi mặt hàng được vận chuyển bằng xe tải sẽ bị ảnh hưởng", nhà kinh tế trưởng tại Action Economics - ông Michael Englund cảnh báo.

Dầu diesel đắt hơn không chỉ làm gia tăng chi phí vận chuyển thực phẩm, mà còn tác động cả tới chi phí trồng trọt. Các chuyên gia ngành nông nghiệp cảnh báo rằng tình trạng giá cao kéo dài có thể dẫn tới thiếu hụt nông sản.

Các ngành công nghiệp cũng phụ thuộc nhiều vào giao thông vận tải, bao gồm các quá trình sản xuất, vận chuyển vật liệu xây dựng và vật tư.

Theo số liệu được Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố vào hôm 13/7, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 của Mỹ đã tăng 9,1% so với cùng kỳ năm 2021, đánh dấu mức tăng cao nhất trong vòng 40 năm qua. Con số này cũng vượt xa dự báo trước đó của giới quan sát.

Phát biểu vào hôm 13/7, Tổng thống Mỹ Joe Biden cho rằng lạm phát trong tháng 6 ở mức "cao không thể chấp nhận nổi".

Theo báo cáo mới đây của Fed cho thấy "sự gia tăng đáng kể" của lạm phát trên toàn quốc. Giá của một số mặt hàng như gỗ xẻ và thép đã được điều chỉnh, nhưng giá thực phẩm, năng lượng và các hàng hóa khác thì vẫn tiếp tục đi lên.

Đáng kể đến, các doanh nghiệp tiết lộ có thể tiếp tục chuyển chi phí sang cho khách hàng. Đó là dấu hiệu cho thấy lạm phát sẽ còn tăng cao hơn nữa.

Theo các nhà phân tích, ngay cả một cuộc suy thoái cũng không thể ngăn được sức ép lên thị trường xăng dầu.

"Một cuộc suy thoái sẽ làm giảm nhu cầu, nhưng tôi không cho rằng giá sẽ giảm mạnh. Bởi năng lực sản xuất dư thừa vẫn không đủ để theo kịp nhu cầu tăng thêm", chuyên gia Fitzpatrick nhận xét.

"Mọi người phàn nàn về giá dầu. Nhưng trong năm nay, tôi cho rằng vấn đề thực sự nằm ở dầu diesel", chuyên gia phân tích năng lượng tại OPIS - ông Tom Kloza bình luận.