Đất TSC là gì? Những quy định và câu hỏi liên quan đến đất TSC

Đất TSC gì?

Đất TSC được sử dụng để xây dựng trụ sở, cơ quan, các công trình sự nghiệp thuộc quản lý Nhà nước; Các tổ chức sự nghiệp công lập cũng như tổ chức chính trị – xã hội. Ký hiệu TSC thường được sử dụng trong bản đồ quy hoạch đất đai.

Điều 147 Luật Đất đai 2013 quy định: “Đất xây dựng trụ sở cơ quan bao gồm đất trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị và tổ chức chính trị – xã hội.”

Theo đó, TSC là loại đất thuộc nhóm đất phi nông nghiệp, loại đất này không được phép sử dụng vào mục đích công nghiệp, nông nghiệp hay bất kỳ hình thức cá nhân nào. Đất TSC sẽ được Nhà nước quy hoạch và lưu trữ nhằm phục vụ cho những mục đích công.

Loại đất này đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển đất nước. Qũy đất TSC phụ thuộc vào tình hình của từng địa phương để đưa ra phương án quy hoạch. Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền sẽ ban hành và chỉ đạo quy hoạch đất TSC sao cho hợp lý nhất.

Những cá nhân/tổ chức được giao quyền sử dụng đất TSC cần đảm bảo sử dụng đúng mục đích, cũng như tuân thủ tuyệt đối quy định của pháp luật. 

Những quy định pháp luật cần biết khi sử dụng đất TSC

Qũy đất TSC sẽ được đưa vào khai thác, sử dụng hay lưu trữ để sử dụng cho những mục đích công, không chỉ theo quy định của Nhà nước mà còn dựa trên chính sách và kế hoạch của từng địa phương. 

TSC được phân loại vào nhóm đất phi nông nghiệp. Người dân khi thuê hoặc được giao giữ đất này không được sử dụng vào mục đích nông nghiệp, công nghiệp hoặc bất kỳ hình thức cá nhân nào khác.

Qũy đất TSC ở từng địa phương sẽ được sử dụng theo cách khác nhau nhưng phải đảm bảo đúng quy định pháp luật. Để đảm bảo cho công tác quản lý chặt chẽ, Nhà nước đưa ra các quy định cụ thể khi người dân sử dụng đất TSC như sau: 

1. Nghiêm cấm hành vi lạm dụng đất TSC

Khoản 1 Điều 147 Luật Đất đai quy định:

• Đất TSC chỉ được sử dụng với mục đích là xây dựng cơ quan Nhà nước hoặc thiết lập cơ sở chính trị, tổ chức các đoàn thể xã hội phục vụ mục đích công cộng.
• Những cá nhân, tổ chức nào có hành vi cố tình lạm dụng, chiếm đoạt quỹ đất TSC để sử dụng vào mục đích công nghiệp, nông nghiệp hay tư lợi đều được coi là hành vi vi phạm và bị xử phạt theo quy định của pháp luật hiện hành. 

2. Khuyến khích sử dụng đất TSC hợp lý

Nhà nước đã xây dựng các chính sách, chủ trương nhằm sử dụng đất TCS đúng mục đích, phục vụ công tác phát triển xã hội. Chẳng hạn như việc sử dụng loại đất này để xây dựng trung tâm nghiên cứu, trường học, nhà văn hóa…

3. Quy định về quản lý đất TSC

Những quỹ đất TSC chưa sử dụng tới thường được Nhà nước hay cơ quan có thẩm quyền bàn giao lại cho các cá nhân hay tổ chức quản lý. Đồng thời, Nhà nước còn quy định rõ việc cấm các cá nhân, tổ chức này có hành vi cố tình sử dụng đất TSC sai mục đích hoặc mua bán, phá hoại, cắt xén, chặt cây,... trên khu vực đất TSC.

Đối tượng được Nhà nước giao đất TSC là các cơ quan, tổ chức, cá nhân nhận nhiệm vụ giữ đất hay có thể sẽ là người thuê đất. Những đối tượng này sẽ chịu trách nhiệm đảm bảo giữ khu đất nguyên vẹn 100% cho tới thời hạn thu hồi. 

4. Pháp luật quy định về hình thức sử dụng đất TSC

Bên cạnh việc xác định rõ khái niệm đất TSC, theo Điều 54 Luật Đất đai có quy định về hình thức sử dụng đối với loại đất này. Cụ thể, Nhà nước không thu tiền sử dụng đất TSC đối với những trường hợp sau: 

Đối tượng sử dụng đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng, đất rừng sản xuất là rừng tự nhiên, đất xây dựng trụ sở cơ quan, đất vì mục đích an ninh quốc phòng, đất công cộng không phục vụ mục đích kinh doanh, đất làm nghĩa trang, nghĩa địa không thuộc các trường hợp quy định tại Khoản 4 Điều 55 Luật Đất đai 2013.

Các trường hợp quy định tại Khoản 4 Điều 55 Luật Đất đai 2013 bao gồm: Những tổ chức, cơ quan được giao đất thực hiện dự án xây dựng cơ sở hạ tầng để chuyển nhượng quyền sử dụng đất gắn liền với hạ tầng. Đồng thời, theo nội dung quy định tại Điều 125 Luật Đất đai 2013 thì đất TSC sẽ thuộc trường hợp đất sử dụng lâu dài.

5. Người chịu trách nhiệm trước Nhà nước đối với việc sử dụng đất

Căn cứ quy định tại Điều 8 Luật Đất đai 2013, người chịu trách nhiệm trước Nhà nước đối với việc sử dụng đất được quy định như sau:

"Điều 8. Người chịu trách nhiệm trước Nhà nước đối với đất được giao để quản lý – Luật Đất đai 2013

1. Người đứng đầu của tổ chức chịu trách nhiệm đối với việc quản lý đất trong các trường hợp sau đây:

a) Tổ chức được giao quản lý công trình công cộng, gồm công trình đường giao thông, cầu, cống, vỉa hè, hệ thống cấp nước, hệ thống thoát nước, hệ thống công trình thủy lợi, đê, đập; quảng trường, tượng đài, bia tưởng niệm;

b) Tổ chức kinh tế được giao quản lý diện tích đất để thực hiện dự án đầu tư theo hình thức xây dựng - chuyển giao (BT) và các hình thức khác theo quy định của pháp luật về đầu tư;

c) Tổ chức được giao quản lý đất có mặt nước của các sông và đất có mặt nước chuyên dùng;

d) Tổ chức được giao quản lý quỹ đất đã thu hồi theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

2. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm đối với việc quản lý đất sử dụng vào mục đích công cộng được giao để quản lý, đất chưa giao, đất chưa cho thuê tại địa phương.

3. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm đối với việc quản lý đất chưa sử dụng tại các đảo chưa có người ở thuộc địa phương.

4. Người đại diện cho cộng đồng dân cư là người chịu trách nhiệm đối với đất được giao cho cộng đồng dân cư quản lý".

Thực trạng và phương án giải quyết trong quản lý và sử dụng đất TSC

Hiện nay trong quá trình quản lý và sử dụng đất TSC vẫn còn tồn tại một số hạn chế: 

Hạn chế trong việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức. Việc sử dụng đất TCS của các tổ chức và địa phương hiện chưa được kiểm tra, giám sát, đôn đốc thường xuyên. 

Tại nhiều địa phương xuất hiện thực trạng hoạt động cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của một số tổ chức bị lấn chiếm.

Một số cá nhân, tổ chức quản lý không chặt chẽ, thậm chí không sử dụng hết diện tích đất TSC được giao, hoặc sử dụng đất sai công năng, không đúng mục đích.

Bên cạnh đó, nhiều danh mục các dự án cần thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất còn chậm được thực hiện. Một số địa phương để đất TSC bị hoang hóa. Nhiều cá nhân, tổ chức có trách nhiệm lại chưa chủ động lập phương án sử dụng đất.

Đứng trước thực trạng như trên, một số giải pháp có thể áp dụng như sau:

Các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cần rà soát những quỹ đất TSC đang có vấn đề trên địa bàn, để đưa ra được phương án xử lý phù hợp với mục đích sử dụng đất.

Mạnh tay xử lý, thu hồi các quỹ đất TSC sử dụng sai mục đích, dự án “ma” hay phần đất vi phạm có tranh chấp.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật về đất đai, phổ biến thông tin, kiến thức về đất TSC đến với người dân.

Tăng cường công tác đào tạo, tập huấn cho cán bộ địa chính, đặc biệt là cán bộ cấp xã. Tăng cường công tác tổ chức giám sát, thanh tra, kiểm tra của các cơ quan có thẩm quyền. Kịp thời xử lý những hành vi vi phạm trong quản lý, sử dụng đất TSC theo quy định pháp luật hiện hành.

Một số câu hỏi thường gặp liên quan tới đất TSC

Bên cạnh khái niệm đất TSC là gì? mục đích sử dụng đất TSC, những quy định chung về quản lý và sử dụng đất này thì người sử dụng đất còn quan tâm nhiều hơn tới một số vấn đề sau đây.

1. Hình thức sử dụng đất TSC quy định như thế nào?

Theo quy định tại Điều 54 Luật Đất đai 2013: Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất đối với những trường hợp sau: 

Người sử dụng đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng, đất rừng sản xuất là rừng tự nhiên, đất xây dựng trụ sở cơ quan, đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh; đất sử dụng vào mục đích công cộng không nhằm mục đích kinh doanh; đất làm nghĩa trang, nghĩa địa không thuộc trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 55 của Luật này.

Theo quy định tại khoản 4 Điều 55 bao gồm các trường hợp: “Tổ chức kinh tế được giao đất thực hiện dự án đầu tư hạ tầng nghĩa trang, nghĩa địa để chuyển nhượng quyền sử dụng đất gắn với hạ tầng”.

Ngoài ra, Điều 125 quy định đất TSC thuộc trường hợp đất sử dụng ổn định lâu dài.

2. Có được cấp sổ đỏ cho đất TSC không?

Dựa trên những quy định về việc sử dụng đất TSC thì Nhà nước nghiêm cấm sử dụng đất TSC vào các mục đích khác không phải là xây dựng trụ sở cơ quan Nhà nước. Việc khai thác, sử dụng loại đất này phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

Như vậy nghĩa là các hộ dân dù đã sinh sống ổn định trên phần đất TSC thì cũng không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trường hợp phần đất TSC này thuộc quy hoạch của Nhà nước thì hộ gia đình sẽ được bồi thường theo quy định của pháp luật.