Vốn hoá cổ phiếu là gì? Tỷ lệ vốn hóa là gì?

Vốn hoá là gì?

Hiểu theo cách đơn giản thì vốn hóa là tổng giá trị hiện tại của một công ty trong thời điểm cụ thể. Thực tế vốn hóa sẽ bao gồm tổng giá trị cổ phiếu đang lưu hành, nợ dài hạn cùng với thu nhập được giữ lại. Bên cạnh đó, nhà đầu tư cũng phải lưu ý về vốn hóa thị trường để biết được tình hình hoạt động, sản xuất của doanh nghiệp có đang phát triển ổn định hay không. Hay hiểu theo cách đơn giản thì vốn hóa thị trường là tổng giá trị từ các loại vốn cổ phần công ty đang phát hành và chính là tổng số tiền để mua lại doanh nghiệp ở thời điểm hiện tại.

Tỷ lệ vốn hóa (capitalization rate)

Nhà đầu tư chứng khoán cũng cần phải hiểu về tỷ lệ vốn hóa, đây là khái niệm để chỉ tỉ trọng của một loại vốn vay hoặc cổ phần với tổng giá trị vốn hóa thị trường doanh nghiệp. Thông thường những công ty lớn sẽ có nhiều loại cổ phần, vốn vay khác nhau nên tỷ lệ vốn hóa được sử dụng và cho thấy sự quan trọng của mỗi cổ phần trong cơ cấu vốn của mỗi doanh nghiệp.

Để tính vốn hóa thị trường có thể dựa vào công thức: 

Vốn hóa thị trường = Giá trị 01 cổ phiếu * Tổng số lượng cổ phiếu hiện đang lưu hành.

Ví dụ: Doanh nghiệp B có 50 triệu cổ phiếu được bán với giá 30 USD/cổ phiếu. Giá trị vốn hóa thị trường của công ty B sẽ là 50 triệu * 30 = 150 triệu USD.

Ý nghĩa của vốn hóa thị trường 

Đối với doanh nghiệp thuật ngữ vốn hóa thị trường được sử dụng khá nhiều với tần suất liên tục để đánh giá tình hình kinh doanh của doanh nghiệp, qua đó cho thấy vốn hóa thị trường có ý nghĩa và vai trò cực kì quan trọng như sau:

• Giá trị vốn hóa cổ phiếu sẽ cho nhà đầu tư biết được vị thế của doanh nghiệp trên thị trường, nếu như vốn hóa cổ phiếu cao thì đồng nghĩa với việc doanh nghiệp hoạt động hiệu quả và thường là những ngành dẫn đầu. Ngược lại những công ty có vốn hóa nhỏ thì sẽ phải chịu sự dẫn dắt của doanh nghiệp và có kết quả hoạt động kinh doanh không được tốt.
• Giá trị vốn hóa lớn thì tính thanh khoản càng cao mức độ rủi ro đối với mã cổ phiếu càng thấp. Nếu giá trị vốn hóa nhỏ thì tính thanh khoản thấp hơn và nhà đầu tư phải chịu nhiều rủi ro hơn. Vì thế, vốn hóa này sẽ là cơ sở để nhà đầu tư đánh giá một cách khách quan với mỗi loại cổ phiếu. 
• Giá trị vốn hóa cũng sẽ thể hiện được tiềm năng tăng trưởng của cổ phiếu doanh nghiệp trong tương lai. Những công ty có vốn hóa lớn thì tốc độ tăng trưởng sẽ chậm nhưng ổn định và bền vững. Những doanh nghiệp có vốn hóa tầm trung và nhỏ thì tốc độ tăng trưởng và cổ phiếu tăng giá mạnh nhưng lại không chắc chắn bằng. 

Những yếu tố ảnh hưởng đến vốn hóa thị trường của doanh nghiệp

Vốn hóa thị trường đóng vai trò quan trọng để đánh giá được tình hình của doanh nghiệp. Nhưng trên thực tế vốn hóa thị trường cũng chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố nên không hề có giá trị cố định mà lại biến động theo từng thời điểm. Trong đó phải kể đến hai yếu tố lớn và quan trọng nhất ảnh hưởng đến vốn hóa thị trường là:

• Giá trị cổ phiếu doanh nghiệp: Cổ phiếu sẽ luôn biến động do chịu sự tác động của các yếu tố thị trường trong nước, thị trường quốc tế, sự kiện chính trị, xã hội, tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp… 
• Hoạt động thu mua các cổ phiếu đã phát hành của doanh nghiệp và nhà đầu tư cũng như việc thu mua quỹ cổ phiếu đang hoạt động trên thị trường. 

Top 10 cổ phiếu vốn hóa lớn nhất thị trường hiện nay

Hiện nay, những cổ phiếu vốn hóa lớn trên thị trường luôn nhận được sự quan tâm của các nhà đầu tư. Thông thường những cổ phiếu này sẽ do các doanh nghiệp lớn phát hành và dẫn đầu ngành, hiểu đơn giản thì đó chính là cổ phiếu Large cap hay Blue chip thu hút sức mua lớn của thị trường. Đặc điểm nổi bật của nhóm cổ phiếu này chính là có sức hút lớn, mang lại nguồn thu nhập ổn định. Sau đây là top 10 cổ phiếu vốn hóa thị trường lớn nhất mà nhà đầu tư có thể tham khảo: 

Ngoài những cái tên kể trên thì vẫn còn nhiều doanh nghiệp trong rổ VN30 (HOSE) cũng sở hữu vốn hoá lớn, uy tín thuộc các lĩnh vực và nhóm ngành khác nhau. Thông thường, mã chứng khoán với vốn hóa lớn sẽ được các nhà đầu tư để mang đến tiềm năng đầu tư dài hạn, ổn định và an toàn. 

Lưu ý về vốn hóa doanh nghiệp và đầu tư chứng khoán

Vốn hóa doanh nghiệp là thông tin hữu ích mà nhà đầu tư chứng khoán cần phải nắm được để hiểu rõ và đánh giá chi tiết về doanh nghiệp. Việc hiểu được đặc điểm vốn hóa trước khi quyết định đầu tư sẽ hỗ trợ nhà đầu tư quyết định đúng đắn, giảm thiểu tối đa các rủi ro phải đối mặt. Do đó, cần phải lưu ý khi xem xét về vốn hóa cổ phiếu của một doanh nghiệp như sau:

Phân biệt vốn hóa và vốn chủ sở hữu

Vốn hóa và vốn chủ sở hữu là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau nhưng được nhiều doanh nghiệp nhắc đến. Chính vì thế khá nhiều người đã nhầm lẫn hai khái niệm này với nhau nên cần phải phân biệt một cách rõ ràng: 

• Vốn hóa thị trường là cơ sở để đánh giá quy mô của một doanh nghiệp, nhưng giá trị vốn hóa của công ty không cố định mà có thể biến động theo thời gian và còn phụ thuộc vào giá trị cổ phiếu cũng như số lượng phát hành ra công chúng. Vốn hóa thị trường không phải lúc nào cũng phản ánh đúng giá trị thực của doanh nghiệp tại thời điểm hiện tại.
• Vốn chủ sở hữu là cơ sở để có thể tính toán và đánh giá giá trị thực của mỗi doanh nghiệp. Giá trị doanh nghiệp sẽ không bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi của giá trị cổ phiếu, đây là một loại tài sản cố định. Đồng thời, vốn chủ sở hữu cũng không biến động theo thời gian như vốn hóa thị trường. 

Ảnh hưởng của vốn hóa với đầu tư chứng khoán

Vốn hóa là giá trị để nhà đầu tư có thể dựa vào đó đánh giá những tiềm năng, cơ hội phát triển cũng như khả năng tăng trưởng của mỗi loại cổ phiếu: 

• Vốn hóa càng cao thì giá trị của cổ phiếu phát hành càng lớn. Vì thế, nhà đầu tư cần phải xem xét và cân nhắc ngân sách tài chính cá nhân để chọn được hình thức đầu tư cũng như mã chứng khoán phù hợp với mình. Nếu như ngân sách hạn chế thì nhà đầu tư chỉ nên chọn những công ty vốn hóa vừa và nhỏ để đảm bảo được sự an toàn. 
• Bên cạnh thông tin về vốn hóa thì nhà đầu tư cũng phải tìm hiểu những thông tin khác liên quan như báo cáo tài chính, kế hoạch kinh doanh… từ đó đưa ra quyết định nên đầu tư vào mã cổ phiếu nào trên thị trường. 
• Nếu nhà đầu tư đang so sánh giữa các doanh nghiệp để quyết định mua vào mã cổ phiếu nào thì công ty có vốn hóa lớn sẽ là lựa chọn sáng suốt và an toàn hơn. Vì những công ty này sẽ hoạt động ổn định và đã có nền tảng vững chắc để nhà đầu tư có thể yên tâm. 

Chiến lược đầu tư hiệu quả dựa trên vốn hóa 

Để đầu tư hiệu quả thì nhà đầu tư cũng phải có chiến lược cụ thể khi sử dụng vốn hóa thị trường để đánh giá tiềm năng của một loại cổ phiếu bất kì: 

• Đối với công ty có vốn hóa lớn hoặc trung bình thì nên đầu tư dài hạn, những người sợ rủi ro thì nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn là lựa chọn an toàn và lý tưởng. Bởi vì những nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn sẽ có khả năng tăng trưởng ổn định nhưng không đột phá. Lợi nhuận nhận được từ nhà đầu tư sẽ là khoản chênh lệch giá cổ phiếu và hoạt động trả cổ tức của doanh nghiệp. 
• Chiến lược đầu tư ngắn hạn sẽ phù hợp với nhóm cổ phiếu có vốn hóa trung bình và nhỏ. Nhà đầu tư cần phải cân nhắc đến một số yếu tố như khả năng chấp nhận rủi ro, mục tiêu tài chính, khoảng thời gian đầu tư… 
• Cần phải đầu tư một cách đa dạng danh mục với những mã cổ phiếu khác nhau, phân chia tài chính phù hợp với mỗi nhóm để giảm thiểu tối đa các rủi ro, gia tăng lợi nhuận hiệu quả và sự an toàn khi rót vốn. 

Vốn hóa cổ phiếu là một trong những cơ sở để nhà đầu tư đánh giá về khả năng của doanh nghiệp, tình hình tài chính của công ty. Bên cạnh đó, nhà đầu tư cũng cần phải chú ý đến việc lựa chọn vốn hóa cổ phiếu lớn, vừa hay nhỏ.