Những điều cần biết về cổ phiếu phòng thủ

Cổ phiếu phòng thủ là gì?

Cổ phiếu phòng thủ là loại cổ phiếu do các doanh nghiệp có sản phẩm, dịch vụ, hàng hóa mà người tiêu dùng không thể cắt giảm bởi tính thiết yếu của các sản phẩm này mang lại. Đây là nhóm cổ phiếu có tính ổn định, mang đến thu nhập khá cao và bất chấp tình hình thị trường chứng khoán biến động thì các cổ phiếu này vẫn hạn chế tối đa những rủi ro có thể phải chịu tác động. 

Bởi lẽ trên thực tế, có những mặt hàng đã trở thành thiết yếu với người dân nên dù có xảy ra khủng hoảng hay khó khăn thì vẫn sẽ được tiêu thụ. Chính điều này đã mang đến kết quả kinh doanh rất tốt cho các doanh nghiệp. Ví dụ như trên thế giới một số cổ phiếu phòng thủ thuộc các tập đoàn lớn lâu đời có thể kể đến như P&G (Procter & Gamble), Coca-Cola, Johnson & Johnson,… với dòng tiền chảy vào rất mạnh qua nhiều năm nên cổ phiếu của các công ty này luôn được các nhà đầu tư yêu thích. Tại Việt Nam, nhóm cổ phiếu phòng thủ có thể kể đến như PLX, REE,VMD, MIPEC, TRA… Những loại cổ phiếu này đều mang đến lợi nhuận qua từng năm và rủi ro thì rất ít.

Đặc điểm của cổ phiếu phòng thủ

Muốn thực hiện việc mua bán cổ phiếu phòng thủ thành công thì nhà đầu tư cần phải nắm bắt được các đặc điểm của loại cổ phiếu này như sau:

- Cổ phiếu phòng thủ hoạt động dựa trên nguyên tắc Fear and Greed Index (chỉ số sợ hãi và tham lam), đây là điều được thể hiện rõ nhất trong thời kì khó khăn, cụ thể chính là khi mọi người có tâm lý sợ hãi và lòng tham thì có thể thúc đẩy cả thị trường. 

- Trong bối cảnh kinh tế suy thoái thì nhóm cổ phiếu này có thể đem đến lợi nhuận cao dựa vào hiệu ứng đám đông. Đây cũng là yếu tố để hỗ trợ việc giảm sự sợ hãi khi đầu tư vào loại cổ phiếu này. Do đó, khi thị trường có dấu hiệu suy thoái thì nhà đầu tư sẽ dịch chuyển dòng tiền sang cổ phiếu phòng thủ để đảm bảo giữ được giá trị của nguồn tiền. 

- Cổ phiếu phòng thủ sử dụng tỷ lệ đòn bẩy khá thấp bởi lẽ đã có nguồn tiền dồi dào sẵn từ các cổ đông và được chi trả cổ tức định kì. Bên cạnh đó, chỉ số beta của những cổ phiếu thuộc nhóm phòng thủ cũng thấp hơn so với thị trường, từ đó tạo điều kiện cho nhà đầu tư được mua thêm những cổ phiếu phòng thủ uy tín trên thị trường. 

- Cổ phiếu phòng thủ có lợi thế tăng trưởng nhanh hơn những cổ phiếu khác trên thị trường, nên thường được các nhà đầu tư lựa chọn trong thời gian thị trường biến động. Song, trong trường hợp mở rộng kinh doanh thì mức độ rủi ro của cổ phiếu này lại khá thấp do chúng có xu hướng hoạt động ít hệ số mức độ rủi ro thường nhỏ hơn 1.

Ba chỉ số xác định cổ phiếu phòng thủ

Muốn xác định được đâu là mã cổ phiếu phòng thủ trên thị trường thì nhà đầu tư cần dựa vào những chỉ số cụ thể như sau: 

• Cổ tức: Điều đầu tiên có thể xem xét chính là việc chi trả cổ tức, vì thông thường những doanh nghiệp phát hành cổ phiếu phòng thủ sẽ chi trả cổ tức đều đặn qua từng năm. Trường hợp doanh nghiệp không trả cổ tức bằng tiền mặt thì cổ đông sẽ được trả bằng cổ phiếu. Trong trường hợp trả cổ tức bằng cả cổ phiếu và tiền mặt thì tiền mặt sẽ chiếm phần nhiều hơn. 
• Chỉ số Beta: Chỉ số beta sẽ cung cấp cho nhà đầu tư biết được về sự ổn định hoặc biến động của một cổ phiếu nào đó. Với nhóm cổ phiếu phòng thủ thì chỉ số Beta bắt buộc sẽ phải < 1. 
• Chỉ số P/E: Chỉ số P/E sẽ phản ánh giá trị trường với thu nhập trên một cổ phiếu, do đó, chỉ số này được dùng để định giá cổ phiếu. Chỉ số P/E của nhóm cổ phiếu phòng thủ thường sẽ thấp hơn so với những cổ phiếu khác.

Ưu điểm và nhược điểm của cổ phiếu phòng thủ

Bên cạnh việc nắm bắt được các đặc điểm của cổ phiếu phòng thủ thì nhà đầu tư cũng cần phải nắm được ưu, nhược điểm của cổ phiếu phòng thủ để đưa ra những lựa chọn đầu tư phù hợp với khả năng kinh tế.

Ưu điểm cổ phiếu phòng thủ

• Cổ tức của cổ phiếu phòng thủ ổn định có tính ổn định trong nhiều chu kì và giai đoạn của doanh nghiệp, nhất là vào thời kì suy thoái kinh tế, mức tăng trưởng của những cổ phiếu phòng thủ mạnh hơn rất nhiều nên chủ sở hữu sẽ có cơ hội để nhận được lợi nhuận ổn định. 
• Cổ phiếu phòng thủ không hoạt động theo chu kỳ nên mức độ rủi ro thấp hợp với những người không dám liều lĩnh đầu tư. 

Nhược điểm 

Bên cạnh những ưu điểm thì cổ phiếu phòng thủ vẫn còn tồn tại một số nhược điểm như:

• Mức độ lợi nhuận tăng trưởng của cổ phiếu phòng thủ không quá cao nếu như thị trường ổn định. Vì thế, nhà đầu tư cần phải chờ đến khi thị trường sụp đổ hoặc giảm.
• Cổ phiếu phòng thủ không dành cho những nhà đầu tư ngắn hạn mà cần phải có thời gian để tăng trưởng.
• Vì là những ngành thiết yếu nên tỉ lệ cạnh tranh của các công ty phát hành cổ phiếu phòng thủ cũng rất cao, vì hiện nay những doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng đã xuất hiện trên thị trường. 

Nhóm cổ phiếu phòng thủ phổ biến tại Việt Nam

Trên thế giới nhiều nhà đầu tư đã tăng trưởng nhanh chóng nhờ việc chọn cổ phiếu phòng thủ để đầu tư, trong đó nổi bật nhất có Warren Buffett. Vậy tại thị trường Việt Nam nhóm cổ phiếu này thuộc những ngành hàng nào. 

Cổ phiếu ngành hàng tiêu dùng thiết yếu

Những công ty phân phối ngành hàng tiêu dùng thiết yếu thường được liệt kê vào nhóm cổ phiếu phòng thủ. Dòng tiền của những doanh nghiệp này rất ổn định và có thể dự đoán trước được diễn biến thế nào trong tương lai. Nhóm này bao gồm các mặt hàng như: thực phẩm, nước uống, đồ dùng cho phụ nữ, thuốc lá,… Những sản phẩm này sẽ không bị ảnh hưởng bởi chu kì kinh tế hay sự biến động nào hết. Vì thế, những cái tên trong nhóm cổ phiếu này được nhắc nhiều nhất là SAB, VNM, DHG.

Cổ phiếu ngành y tế

Y tế cũng là một ngành thiết yếu không thể bỏ qua trong cuộc sống dù trong bất cứ trường hợp nào. Vì thế, cổ phiếu phòng thủ cũng thuộc các công ty dược phẩm và nhà sản xuất thiết bị y tế phát hành. Dù bất cứ tình huống nào xảy ra thì những người bệnh vẫn luôn cần được chăm sóc và không thể tự khỏi. Vì thế, có thể khẳng định ngành y tế có tính phòng thủ cao tuy rằng sự cạnh tranh của ngành này lớn nhưng vẫn có “đất” để hoạt động. Tuy nhiên, sự biến động trong ngành cũng khiến cho những quy định về giá thuộc thay đổi làm cho tính ổn định của cổ phiếu cũng bị ảnh hưởng. Một số cổ phiếu nổi bật của ngành này có thể kể đến như IMP, TRA. 

Ngành sản xuất và phân phối điện nước, khí đốt

Trong bất cứ giai đoạn nào và ở bất cứ đâu thì điện và khí đốt là những nguồn nhiên liệu cực kì thiết yếu phục vụ cho cuộc sống. Vì thế đây chính là ngành được xếp vào nhóm cổ phiếu phòng thủ có tính ổn định cao. Bởi lẽ, điện và khí đốt không chỉ phục vụ trong cuộc sống hàng ngày mà còn ảnh hưởng đến cả hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, nhà máy... Một số “gương mặt” nổi bật của ngành có thể kể đến như NT2, TDM, PPC, POW…

Những cổ phiếu phòng thủ tiềm năng cho năm 2023

Cuối năm 2022 đầu năm 2023 thị trường chứng khoán Việt Nam đã chứng kiến những biến động không hề nhỏ khi chịu sự ảnh hưởng của tình hình thế giới và trong nước. Tuy nhiên, nhóm ngành cổ phiếu phòng thủ vẫn được kì vọng trong năm nay. Theo các chuyên gia vào nửa cuối năm 2023 thị trường sẽ ấm dần lên, sức mua của người dân cũng sẽ tăng lên, chính điều đó mang đến lợi nhuận khá cao cho các nhà đầu tư nhờ vào kết quả kinh doanh tốt lên. Đồng thời, khi nhu cầu về sản xuất của các công ty, doanh nghiệp tăng lên thì các ngành thiết yếu như điện nước cũng sẽ được nâng tầm và còn có thể thiếu hụt. Vì thế, nhiều dự đoán trong khoảng 6 tháng cuối năm sẽ có sự phân hóa về vị trí như sau: 

• Nhóm dịch vụ giải trí, du lịch: Trong 6 tháng đầu năm du lịch Việt Nam đang dần hồi phục với lượng khách trong và ngoài nước đến tham quan, du lịch tăng mạnh. Đây chính là thời điểm mà cổ phiếu phòng thủ được khuyến khích mua vào trước khi thật sự bùng nổ trở lại.
• Ngành ngân hàng và bảo hiểm: Sau những tháng lãi suất tăng mạnh thì ngành ngân hàng đã ổn định trở lại, cổ phiếu ngân hàng được phát hành. được hưởng lợi từ lãi suất tăng. Cổ phiếu phòng thủ có VCB.
• Nhóm ngành sữa: Nửa cuối năm 2022, giá phân bón hóa học, sữa bột nguyên kem, ngô, đường và các mặt hàng khác sẽ giảm, do giá hàng hóa ngành thực phẩm đảo chiều nên lợi nhuận của các doanh nghiệp sữa và thực phẩm sẽ giảm tăng nhanh Nhóm cổ phiếu phòng thủ gồm VNM và MCH.
• Ngành năng lượng: là ưu tiên của chính phủ nhằm duy trì sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế vĩ mô và bền vững môi trường. Cổ phiếu phòng thủ tiềm năng thì có thể chọn POW.

Cổ phiếu phòng thủ đã trở thành lựa chọn của rất nhiều nhà đầu tư khi gia nhập thị trường chứng khoán nhằm đảm bảo hạn chế tối đa các rủi ro. Tuy nhiên, những nhà đầu tư cần thu lại vốn ngay lập tức thì không nên chọn hình thức cổ phiếu này vì sẽ không thể tạo ra lợi nhuận tức thời.