Ngụy biện là gì? Phương pháp bác bỏ ngụy biện hiệu quả

Ngụy biện là gì?

Ngụy biện là hành vi cố ý vi phạm các quy tắc logic trong suy luận với mục đích dẫn dắt người nghe đi theo hướng khác với sự thật và khiến người đó nhầm lẫn giữa cái sai thành cái đúng và ngược lại. Mục đích chính của việc ngụy biện là làm cho người nghe tin những gì người nói đưa ra. 

Các loại ngụy biện thường gặp trong cuộc sống

Sau khi chúng ta đã làm rõ câu hỏi “ngụy biện là gì?”, thì tiếp theo cần hiểu rõ có nhiều loại ngụy biện cho những hành vi vi phạm quy tắc, cuộc sống hàng ngày và mọi người sử dụng dẫn đến việc ngụy biện cho hành động của mình. Dưới đây, chúng tôi đưa ra một số loại ngụy biện phổ biến mà mọi người thường dùng.

Ngụy biện dựa trên uy tín cá nhân 

Uy tín cá nhân của một người thành đạt, người có địa vị cao trong xã hội, hay người được nhiều người biết đến,... Khi thảo luận, tranh luận những người này không cần đưa ra những dẫn chứng cụ thể để chứng minh câu nói, việc làm của bản thân là đúng mà thay vào đó là đưa ra chứng cứ dựa trên uy tín cá nhân trong việc giải quyết mọi sự việc. 

Lẽ ra những người này cần đưa ra những bằng chứng cụ thể để chứng minh điều bản thân nói là đúng. Nhưng với những lối ngụy biện cá nhân thường dùng uy tín để chứng minh và hướng người lắng nghe, nghe theo lời nói của mình.

Ngụy biện theo số đông

Hầu hết mọi người tin rằng theo số đông là đúng, việc theo số đông là suy nghĩ của nhiều người và dựa vào số đông để ngụy biện cho một vấn đề nào đó. 

Người ngụy biện thành công là những người hùng biện giỏi. Những người này biết nắm bắt cơ hội, dựa vào số đông để lấy lòng tin và đưa ra những lời nói thuyết phục. Tuy nhiên, thực tế thì số đông này không thể làm bằng chứng cho lời nói của người đó là sự thật. Đây là một lập luận ngụy biện và những ngụy biện này không thể nói là số đông đúng hay sai.

Sử dụng sức mạnh để ngụy biện

Việc sử dụng sức mạnh của vũ lực hoặc quyền lực của phe nhóm để ép buộc, đe dọa và làm những người khác sợ hãi, có nghĩa là khi nói về điều gì đó thì họ đều đúng. Trong trường hợp này được coi là dùng sức mạnh để ngụy biện, không phải sử dụng sự thật hoặc lý luận để chứng minh. 

Loại ngụy biện này xuất hiện phổ biến khi các thể lực xã hội đen đe dọa và bắt buộc người khác nghe theo lợi ích của mình. Đây là những ví dụ điển hình về loại người độc tài, chuyên quyền sử dụng sức mạnh để áp đảo, đe dọa người khác.

Sự ngụy biện dựa trên cảm xúc 

Khi một người có được sự tin tưởng và tình cảm của người khác, thì dù những lời nói không đúng thì cũng sẽ làm đối phương tin tưởng. Chính vì thế, nhiều người đã dựa vào tình cảm để biện minh cho hành động xấu của mình. Đây là một kiểu ngụy biện thường xảy ra trong cuộc sống, việc dựa trên cảm xúc là con dao giết chết sự thật và mọi bằng chứng.

Ngụy biện bằng cách đánh tráo luận đề

Đây được coi là loại ngụy biện phổ biến nhất và được chứng minh cụ thể như sau: người ngụy biện trước tiên sẽ đưa ra luận đề để thay thế luận đề ban đầu và luận đề mới sẽ không liên quan gì tới luận đề cũ. 

Những người biện luận sẽ đưa ra những bằng chứng cụ thể để chứng minh cho luận đề mới và bằng chứng này rất thuyết phục, rất đúng. Sau đó họ đánh đồng hai luận đề cũ và mới này và khẳng định luận đề cũ cũng đúng. Những trên thực tế thì hai luận đề này hoàn toàn khác nhau. Nhưng nhờ sự ngụy biện xảo quyệt mà rất nhiều người đã đánh bị lừa.

Tác hại của ngụy biện là gì?

Như chúng ta biết, ngụy biện là dùng lời lẽ của bản thân để dẫn dắt người đọc, người nghe theo ý muốn, nhưng điều này không thể chứng minh rằng lời nói của chúng ta là sự thật. Nhiều người thường viện nhiều cớ khác nhau để ngụy biện cho những hành động sai trái của mình. 

Có người lấy cái nghèo làm cái cớ để bào chữa cho những việc làm xấu của mình, họ lấy cớ kể khổ bản thân để mua sự thương hại của người khác từ đó lợi dụng lòng chân thành này thực hiện những việc làm sai trái. 

Nếu người đó lặp lại những hành động này nhiều lần sẽ làm mất niềm tin của người tốt, về lâu dài với số lượng người như thế này thì không còn người tốt nào dám tin vào những người bất hạnh để có thể giúp đỡ.

Tác hại tiếp theo mà chúng ta cần nói đến là sự ngụy biện không có cơ sở và làm nhiều người hiểu sai vấn đề. Ta thường nói chuyện với nhau, giải thích mọi thứ một cách thuyết phục, nhưng có những điều không biết có bằng chứng hay có kiến thức về vấn đề đó không, mà chúng ta vẫn dùng khả năng hùng biện của mình để chứng minh dẫn đến suy nghĩ sai lầm.

Có nhiều tác hại khác mà việc ngụy biện mang đến cho xã hội. Vì vậy, nếu chúng ta muốn tạo ra một xã hội lành mạnh và một cuộc sống văn minh, thì không nên cố gắng khuyến khích ngụy biện dưới bất kỳ hình thức nào. Nếu ta muốn chứng minh điều gì đó thay vì ngụy biện, hãy tìm bằng chứng cho thấy điều mình đang nói là xác thực nhất.

Phương pháp để bác bỏ ngụy biện là gì?

Có nhiều cách để bác bỏ lời ngụy biện của một người. Sau đây chúng tôi sẽ giúp độc giả có được những mẹo hay để có thể dễ dàng phản bác lại những lời ngụy biện của người khác, khẳng định những lời nói sai của họ. 

Phương pháp đầu tiên là quý vị nên làm, nói ngược lại người ngụy biện, bởi một điều đơn giản để chứng minh cho lời nói của người xảo trá này là cần đưa ra bằng chứng xác thực. Các chứng cứ phải chứng minh rằng lời nói của người ngụy biện là hoàn toàn sai sự thật, chỉ có bằng chứng xác thực mới có thể đánh bại những người giỏi ngụy biện.

Một phương pháp khác để bác bỏ những lời ngụy biện là tìm ra kẽ hở trong lời nói của người đó và sử dụng những lập luận để chứng minh rằng lời nói của họ là ngụy biện, gây hiểu lầm, quỷ quyệt, hoàn toàn sai sự thật. Có thể nói, để phản bác lại những lời ngụy biện của người khác thì ta cần có khả năng suy luận và phản biện, để từng bước một thuyết phục người nghe.

Lời kết

Qua bài viết, hy vọng với những chia sẻ của chúng tôi độc giả sẽ trả lời được câu hỏi: “ngụy biện là gì?” cũng như biết được phương pháp bác ngụy biện. Từ đó mọi người có cái nhìn tổng quát về sự ngụy biện đầy nguy hiểm và điều quan trọng là quý vị cần phải sáng suốt, tỉnh táo để có thể phản bác được những lời ngụy biện của người khác.