Đừng mở nhiều tài khoản ngân hàng chỉ vì… nể bạn

Người trẻ đang cầm quá nhiều tài khoản ngân hàng

Theo Phụ nữ Việt Nam, số liệu thống thống kê của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, tính tới cuối quý IV/2022, Việt Nam đã có 115 triệu tài khoản tiền gửi thanh toán cá nhân được mở. Qua khảo sát của công ty cho vay SME Merchant Money, vào năm 2021, 69% dân số Việt Nam chưa mở tài khoản ngân hàng. Như vậy có nghĩa, trung bình 1 người sử dụng sẽ sở hữu 3,7 tài khoản ngân hàng.

Khảo sát những bạn trẻ có năm sinh từ 1995 - 2001, hầu như mỗi người đều có hơn 1 tài khoản ngân hàng. Nguyên nhân được họ đưa ra chủ yếu là những hoàn cảnh như sau:

• Tài khoản sinh viên - Nhà trường khuyến khích mở khi còn đang đi học, tài khoản để nhận tiền sinh hoạt phí.
• Tài khoản nhận lương - Thông thường mỗi công ty sẽ yêu cầu nhân viên mở một tài khoản theo ngân hàng liên kết để nhận lương.
• Tài khoản "ủng hộ" - Là trường hợp mở tài khoản theo sự nhờ vả của người thân, bạn bè… làm ở ngân hàng đang cần chạy chỉ tiêu.
• Tài khoản phục vụ kinh doanh - Các bạn hoạt động kinh doanh, buôn bán mở tài khoản để phục vụ khách hàng chuyển tiền qua ngân hàng của họ.

Minh Lan (sinh viên năm cuối tại Hà Nội) cho biết: "Mình mở tài khoản chủ yếu để ủng hộ người quen làm ở ngân hàng. Có khi ra trường không có gì ngoài 5 cái tài khoản ngân hàng".

Phạm Hằng (24 tuổi) - Chủ shop quần áo thể thao tại Hà Nội cho biết bạn đang sử dụng tới 6 tài khoản ngân hàng. "Trước đây mở nhiều tài khoản là để hỗ trợ khách hàng chuyển tiền đỡ mất phí. Nhưng giờ đa số ngân hàng đều miễn phí chuyển tiền nên chỉ cần dùng 2 cái là ổn" - Hằng nói.

Thực tế, trong những năm qua có 3 động lực chính thúc đẩy tăng trưởng số lượng tài khoản thanh toán cá nhân:

Một là làn sóng Zero fee - miễn phí mọi loại phí tài khoản cho khách hàng từ phí mở, phí duy trì, chuyển tiền… đã khiến mọi người không ngại với việc sở hữu nhiều tài khoản ngân hàng hơn.

Hai là, tài khoản số đẹp. Trước đây, khi khách hàng muốn mở tài khoản số đẹp thì phải mất rất nhiều tiền, còn không thì chỉ nhận được dãy số dài khó nhớ. Nhưng qua quá trình số hóa, việc lựa chọn tài khoản số đẹp, số phong thủy, số điện thoại… không còn khó, thậm chí còn được miễn phí lựa chọn. Việc các ngân hàng phổ biến tài khoản số đẹp, số chọn đã hình thành việc "cá nhân hóa" sản phẩm tài chính cho từng khách hàng, khiến họ ngày càng gắn bó hơn với nhà băng.

Ba là, mở tài khoản trực tuyến dễ dàng. Kể từ năm 2021, hình thức định danh điện tử - công nghệ eKYC chính thức triển khai và áp dụng với mọi ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Điều này mở ra giai đoạn phát triển mới cho việc mở tài khoản ngân hàng. 

Với EkYC, khách hàng không cần tới văn phòng giao dịch trực tiếp mà ở bất kỳ nơi đâu cũng có thể mở tài khoản trực tuyến, rất tiện lợi và nhanh chóng. Đây chính là nguyên nhân trọng yếu giúp các ngân hàng bất chấp dịch bệnh kéo dài trong 2 năm cùng việc dãn cách xã hội, mà vẫn tăng đều số lượng tài khoản cá nhân.

Tuy nhiên, việc có trên 2 tài khoản ngân hàng không dùng tới sẽ đặt ra thách thức trong việc quản lý dòng tiền của bạn. Không ít người mở tài khoản xong không sử dụng. Những tài khoản này sẽ biến thành rác, gây lãng phí tài nguyên và nguồn lực cho những đơn vị tín dụng này.

Thực tế, sẽ phụ thuộc vào công việc, nhu cầu cá nhân mà việc mở tài khoản phù hợp với các đối tượng nhất định. Chẳng hạn như người kinh doanh, buôn bán cần có nhiều hơn 1 tài khoản ngân hàng để tiện cho việc giao dịch. Còn với những người lao động, làm công ăn lương bình thường thì chỉ cần sở hữu 2 tài khoản là phù hợp. Nguyên nhân về việc sở hữu 2 tài khoản là do:

• Nên có 1 tài khoản làm phương án dự bị. Bởi nhiều khi ngân hàng thường dùng bảo trì hay gặp sự có thì vẫn có ngân hàng khác để sử dụng.
• Một tài khoản dùng để giao dịch và một tài khoản có thể để giữ tiền nếu bạn không muốn gửi tiết kiệm.
• Sử dụng thêm một tài khoản số đẹp.

"Tôi thật ra cũng không có nhiều tiền nên nếu gửi tiết kiệm cũng chẳng được bao nhiêu mà rút ra rút vào nhiều cũng bất tiện. Vì thế tôi để riêng 1 tài khoản để giữ tiền luôn, nếu có việc cấp bách cũng dễ rút ra" - Khánh Linh (22 tuổi) chia sẻ. Linh cũng cho biết đây đã là thói quen quản lý tài chính của bạn trong vài năm gần đây. Sử dụng tài khoản ngân hàng thứ 2 cũng như một chú lợn tiết kiệm tiền.

Còn nhiều người chỉ sử dụng 1 tài khoản hoặc chưa có tài khoản ngân hàng

Anh Bình (45 tuổi) - Một công chức 45 tuổi cho hay: "Khá là rắc rối với việc phải ghi nhớ tên và mật khẩu truy cập tài khoản, nhiều tài khoản lại còn khó hơn. Cả chục năm nay tôi chỉ dùng 1 tài khoản ngân hàng và không có nhu cầu mở thêm cái nữa". Anh Bình cũng khá e ngại về những trò lừa đảo hiện nay để chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng của người dân. Càng có nhiều thẻ thì rủi ro càng cao.

Không thể phủ nhận những hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi và gia tăng cùng sự phát triển của dịch vụ ngân hàng trực tuyến. Những kẻ gian sẽ liên tục tạo ra nhiều cái bẫy mới như sử dụng số điện thoại trợ giúp, ứng dụng giả mạo, đánh cắp thông tin người dùng từ sim cá nhân, sử dụng tài khoản mạng xã hội giả các ngân hàng, giả người thân để lừa đảo…

Nhìn nhận ở góc độ khác, Việt Nam đang là quốc gia đứng thứ 2 trong số những quốc gia không sử dụng tài khoản ngân hàng cao nhất thế giới khi có tới 69% dân số không có tài khoản. Số liệu này dựa trên khảo sát của công ty cho vay SME Merchant Money.

Có nghĩa là, Việt Nam vẫn là "mỏ vàng" lớn để các ngân hàng khai thác từ người mới, thay vì tìm cách để mở thêm tài khoản cá nhân cho những người đang sử dụng tài khoản ngân hàng. Bởi các sản phẩm, dịch vụ của các ngân hàng hiện nay rất cạnh tranh và ngày càng tiện lợi hơn nên không dễ để lôi kéo khách hàng của ngân hàng này sang ngân hàng khác.