Distributed Ledger là gì? Ứng dụng của sổ cái phân tán

Distributed Ledger là gì?

Distributed Ledger, tạm dịch là Sổ cái phân tán, là một cơ sở dữ liệu được chia sẻ và đồng bộ hóa trên nhiều trang web, tổ chức hoặc khu vực địa lý, giúp nhiều người có thể truy cập được, cho phép các giao dịch có "nhân chứng" công khai.

Người tham gia tại mỗi nút (node) của mạng có thể truy cập các bản ghi được chia sẻ trên mạng đó và sở hữu một bản sao của nó. Bất cứ thay đổi hoặc bổ sung nào được thực hiện trên sổ cái đều được phản ánh và sao chép cho tất cả người tham gia chỉ trong vài giây hoặc vài phút.

Các sổ cái phân tán cơ bản là công nghệ được sử dụng bởi blockchain. Và blockchain là một loại sổ cái phân tán được sử dụng bởi Bitcoin.

BÀI HỌC CHÍNH RÚT RA 

• Sổ cái phân tán là một cơ sở dữ liệu được đồng bộ hóa và có thể truy cập trên các trang web và địa điểm khác nhau bởi nhiều người tham gia.
• Vai trò của cơ quan trung ương trong việc kiểm tra chống lại sự thao túng đã được loại bỏ bằng cách sử dụng một sổ cái phân tán.
• Các sổ cái phân tán cơ bản là công nghệ được sử dụng bởi blockchain, mà bitcoin sử dụng làm sổ cái phân tán của nó.
• Sổ cái phân tán có thể được tả như một sổ cái của bất kỳ giao dịch hoặc hợp đồng nào được duy trì ở dạng phi tập trung trên những địa điểm và mọi người khác nhau.
• Các cuộc tấn công mạng và gian lận tài chính đã giảm bớt từ khi sử dụng các sổ cái phân tán.

Hiểu về Distributed Ledger

Từ thời cổ đại, sổ cái (ledger) đã là trung tâm của các giao dịch kinh tế, với mục đích ghi chép các hợp đồng, giao dịch mua - bán, thanh toán hoặc di chuyển tài sản hoặc tài sản. Bắt đầu với việc ghi trên các viên đất sét hoặc giấy cói và việc phát minh ra giấy đã tạo ra một bước tiến lớn.

Trong vài thập kỷ qua, máy tính đã cung cấp quá trình lưu trữ hồ sơ và bảo trì sổ cái một cách tiện lợi và nhanh chóng. Ngày nay, với sự đổi mới, thông tin được lưu trữ trên máy tính đang tiến tới sự bảo mật bằng mật mã, nhanh chóng và phi tập trung. Các công ty có thể tận dụng công nghệ này dưới nhiều hình thức, một trong số đó là thông qua sổ cái phân tán.

Tất cả thông tin trên sổ cái được lưu trữ chính xác và an toàn bằng cách sử dụng mật mã. Một khi thông tin được lưu trữ, nó sẽ trở thành một cơ sở dữ liệu bất biến, được quản lý bởi các quy tắc của mạng lưới.

Cách hoạt động của Distributed Ledger

Sổ cái phân tán được nắm giữ, tổ chức lại và kiểm soát bởi các node (nút). Cơ sở dữ liệu được xây dựng độc lập bởi mỗi node. Mọi giao dịch xảy ra trên mạng đều được xử lý và kết luận về sự phát triển của cơ sở dữ liệu được tạo ra bởi mỗi node.

Dựa trên giao dịch, việc bỏ phiếu được thực hiện đối với những thay đổi đã hoàn thành trên cơ sở dữ liệu. Tất cả các nút tham gia biểu quyết và nếu ít nhất 51% trong số họ đồng ý, giao dịch mới được chấp nhận trên cơ sở dữ liệu. Sau đó, các nút cập nhật các phiên bản của cơ sở dữ liệu để tất cả các thiết bị hoặc nút sẽ có cùng phiên bản. Giao dịch mới được ghi vào một khối trên blockchain .

Các node trong chuỗi khối Proof-of-Work còn được gọi là thợ đào. Khi một người khai thác đặt thành công một giao dịch mới vào một khối, họ sẽ nhận được phần thưởng. Nó yêu cầu một nguồn máy tính 24 × 7 chuyên dụng. Các thợ đào có trách nhiệm tính toán băm mật mã cho các khối mới. Bất kỳ ai, trong số những người khai thác, tìm thấy thành công mã băm đầu tiên, sẽ nhận được phần thưởng.

Những người khai thác dành nhiều sức mạnh tính toán hơn để tìm ra mã băm sẽ thành công hơn. Tuy nhiên, khi các khối tiếp tục tạo ra, việc tìm các thang băm tiếp theo sẽ trở nên khó khăn hơn. Mục đích là để giữ tốc độ tạo khối không đổi.

Blockchain và Distributed Ledger khác nhau như thế nào?

Sự khác biệt quan trọng nhất là blockchain chỉ là một loại sổ cái phân tán. Dù blockchain là một chuỗi các khối, nhưng sổ cái phân tán lại không yêu cầu một chuỗi như vậy. Hơn nữa, sổ cái phân tán không cần đến bằng chứng về công việc và cung cấp các tùy chọn mở rộng quy mô tốt hơn.

Loại bỏ bên trung gian khỏi phương trình là điều làm cho khái niệm về công nghệ sổ cái phân tán trở nên hấp dẫn. Không giống như blockchain, sổ cái phân tán không nhất thiết phải có cấu trúc dữ liệu theo khối. Sổ cái phân tán chỉ đơn thuần là một loại cơ sở dữ liệu trải rộng trên nhiều trang web, khu vực hoặc người tham gia.

Nhìn bề ngoài, sổ cái phân tán nghe chính xác như cách bạn có thể hình dung về một blockchain. Tuy nhiên, tất cả các blockchain đều là sổ cái phân tán, nhưng không phải tất cả các sổ cái phân tán đều là blockchain. Nói cách khá, blockchain đơn thuần là một tập con của sổ cái phân tán.  

Các loại Distributed Ledger

Sổ cái phân tán có thể được phân loại là riêng tư, công khai, được cấp phép, không được cấp phép hoặc bất kỳ sự kết hợp nào của cả hai. Bốn người trong số đó được mô tả ngắn gọn dưới đây:

Công khai / được cấp phép:
 
Cho phép các ứng dụng được triển khai trong quá trình sản xuất hoặc loại bỏ mà không thông báo cho bất kỳ ai, tiết lộ danh tính của họ hoặc đáp ứng bất kỳ tiêu chí ứng dụng nào. Các node của mạng, tạo nên mạng và chạy các ứng dụng, phải được mời để tham gia.

Riêng tư / được cấp phép:

Không có sự phân quyền trong loại mạng này. Cả các ứng dụng và các node mạng chạy loại sổ cái phân tán này phải được mời để tham gia vào mạng và phải đáp ứng các yêu cầu nhất định hoặc cung cấp bằng chứng nhận dạng. Bất kỳ bên nào cũng có thể bị loại mà không cần cảnh báo trước.

Công khai / không được cấp phép:

Đây là loại mạng phi tập trung nhất. Không cần phải thông báo, tiết lộ danh tính hoặc đáp ứng bất kỳ yêu cầu tiêu chí ứng dụng nào, các ứng dụng có thể được triển khai trong quá trình sản xuất hoặc loại bỏ. Ngoài ra, các nút của mạng có thể tham gia và đóng góp một cách tự do và ẩn danh, thường là để đổi lấy tiền điện tử gốc của mạng.

Riêng tư / Không được cấp phép:

Yêu cầu các ứng dụng đang sản xuất phải được mời để tham gia mạng và chúng có thể bị xóa bất kỳ lúc nào mà không cần cảnh báo. Các nút tạo nên mạng và chạy các ứng dụng có thể tham gia và đóng góp tự do và ẩn danh, thông thường, để đổi lấy tiền điện tử gốc của mạng.

Lợi ích của Distributed Ledger

Trong khi các sổ cái tập trung (Centralized ledger) dễ bị tấn công, các sổ cái phân tán rất khó để tấn công vì tất cả các bản sao phân tán cần phải bị tấn công đồng thời thì cuộc tấn công mới thành công. Hơn nữa, những bản ghi này có khả năng chống lại những thay đổi có hại đến từ một bên duy nhất. Do khó bị thao túng và tấn công, sổ cái phân tán cho phép sự minh bạch rộng rãi.

Sổ cái phân tán cũng làm giảm sự thiếu hiệu quả trong hoạt động, tăng tốc độ hoàn thành một giao dịch và được tự động hóa, nó có thể hoạt động 24/7, tất cả giúp giảm chi phí tổng thể cho các thực thể sử dụng chúng.

Sổ cái phân tán cũng cung cấp một luồng thông tin một cách dễ dàng, giúp kế toán viên dễ theo dõi lộ trình kiểm toán khi họ tiến hành soát báo cáo tài chính. Điều này giúp loại bỏ khả năng xảy ra gian lận trên sổ sách tài chính của một công ty. Bên cạnh đó, việc giảm sử dụng giấy cũng là một lợi ích lớn cho môi trường.

Ứng dụng của Distributed Ledger

Trong giai đoạn phát triển ban đầu, các trường hợp sử dụng của Distributed Ledger bao gồm:

• Thanh toán trong nhiều bối cảnh khác nhau, đây có lẽ là cách sử dụng phát triển nhất 
• Hệ thống ngân hàng đại lý quốc tế, thường yêu cầu bốn ngân hàng trao đổi thông điệp thanh toán và các khoản tiền xuyên biên giới đặc biệt dễ bị gián đoạn. Bitcoin có thể giải quyết vấn đề này trực tiếp, nhưng vẫn yêu cầu trao đổi ở hai đầu giao dịch để người dùng chuyển đổi bitcoin của họ sang tiền tệ fiat có thể sử dụng được hơn
• Một số dịch vụ chuyển tiền dựa trên blockchain đang được phát triển, bao gồm Air Pocket, cũng thúc đẩy mạng P2P hoạt động như một loại “Uber” để chuyển tiền.

Tuy nhiên, việc áp dụng sổ cái phân tán còn vượt xa các khoản thanh toán, vì chúng có thể được áp dụng trong bất kỳ trường hợp nào cần ghi lại các giao dịch hoặc quyền sở hữu tài sản.

• Trong môi trường bình thường, sổ cái phân tán có thể tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển giao bất kỳ tài sản nào, bao gồm bất động sản hoặc xe cộ
• Sàn giao dịch NASDAQ đã đầu tư vào một liên doanh áp dụng sổ cái phân tán để trao đổi chứng khoán và Sở giao dịch chứng khoán Úc đã xác nhận rằng họ cũng đang điều tra công nghệ
• Các cơ quan đăng ký để chứng nhận tài liệu, kim cương và thậm chí cả thực phẩm hữu cơ đang được phát triển. 

Sự quan tâm đến Distributed Ledger đã vượt qua những hoài nghi ban đầu và quét qua ngành dịch vụ tài chính. Hơn 20 ngân hàng toàn cầu đã đầu tư vào một liên doanh để xác định các tiêu chuẩn chung và thử nghiệm áp dụng sổ cái phân tán cho các trường hợp sử dụng dịch vụ tài chính. Nhiều liên doanh đã được thành lập trên toàn cầu bởi các doanh nhân hy vọng sở hữu một phần của kỳ lân tiếp theo.

Ngoài ra, sổ cái phân tán cũng có tiềm năng to lớn để cách mạng hóa cách thức hoạt động của các chính phủ, tổ chức và tập đoàn. Nó có thể giúp chính phủ thu thuế, cấp hộ chiếu, ghi sổ đăng ký đất đai, cấp giấy phép và chi trả các quyền lợi An sinh xã hội, cũng như các thủ tục bỏ phiếu.

Các ví dụ

Bitcoin là một ví dụ điển hình về Distributed Ledger. Bitcoin là một loại tiền ảo có thể được sử dụng để thanh toán trên mạng cho phép người dùng thực hiện các khoản thanh toán không thể đảo ngược với phí giao dịch thấp hơn các phương thức thanh toán trực tuyến thông thường.

Ethereum là một Distributed Ledger cho phép các nhà phát triển tạo các ứng dụng của riêng họ. Ethereum rất phổ biến vì nó đã giới thiệu các hợp đồng thông minh (Smart Contract). Các hợp đồng thông minh tự thực hiện và được kích hoạt nếu các điều kiện đặt trước được đáp ứng và dữ liệu liên quan được nhập vào blockchain.

Ripple là một ví dụ khác về Distributed Ledger là một sổ cái mã nguồn mở tập trung vào các khoản thanh toán, đặc biệt là các giao dịch xuyên biên giới. Ban đầu nó được dành cho các ngân hàng.

Kết luận

Các ứng dụng của sổ cái phân tán không chỉ mang lại tính độc quyền và quyền kiểm soát cho người dùng mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức. Hãy tìm hiểu thêm về công nghệ sổ cái phân tán (DLT) và các cách khác nhau để tận dụng tối đa chúng.