Định giá cổ phiếu là gì? Những phương pháp định giá cổ phiếu

1. Định giá cổ phiếu là gì?

Trong đầu tư chứng khoán bước quan trọng nhất chính là thẩm định giá hay còn gọi là định giá cổ phiếu (tiếng Anh là Intrinsic Value). Hiểu theo cách đơn giản thì định giá cổ phiếu là khâu đánh giá thực để tìm được mức giá cơ sở của cổ phiếu nhằm so sánh giá trị nội tại này với mức giá mà cổ phiếu đang được giao dịch trên thị trường. Từ đó đánh giá được xem giá của cổ phiếu đó đang là đắt hay rẻ nên mua vào hay bán ra thì hợp lý.

Đây là một cách để đánh giá giá trị thực sự của cổ phiếu, cũng như giá trị tài sản của công ty, trong quá trình đó phải xem xét cả kết quả kinh doanh của công ty để tính toán về lâu dài liệu cổ phiếu đó có thể tăng trưởng được không. Vì thế, nhà đầu tư cần phải tìm hiểu thật kĩ phân tích dựa trên nhiều yếu tố trước khi đưa ra nhận định về giá trị của cổ phiếu. Muốn hiểu đúng được về định giá cổ phiếu thì cần phải phân biệt được các khái niệm như sau: 

- Mệnh giá cổ phiếu: Là giá trị trên sổ sách của cổ phiếu. 

- Thị giá của cổ phiếu: Đây là mức giá của cổ phiếu đang được giao dịch trên thị trường. 

- Thư giá của cổ phiếu: Là những giá trị được ghi trên sổ sách kế toán để đánh giá tình trạng vốn cổ phần của một công ty.

- Giá trị nội tại của cổ phiếu: Là giá trị thật sự giá trị bên trong của mỗi cổ phiếu mà không bị phụ thuộc hay chịu tác động từ các yếu tố thị trường, đây là giá trị mà bất cứ nhà đầu tư nào cũng chú trọng để tìm kiếm. 

Đối với những nhà đầu tư đã có kinh nghiệm trên thị trường chứng khoán thì việc nhận định một cổ phiếu đắt hay rẻ, có tiềm năng tăng giá trên thị trường hay không không phải là điều khó khăn. Tuy nhiên, với những nhà đầu tư mới thì đây là một thách thức lớn vì họ sẽ phải phân tích dựa trên các chỉ số, theo dõi quan sát thị trường nghiên cứu về công ty phát hành… Muốn có được kinh nghiệm chắc chắn sẽ phải trải qua vài lần thua lỗ thì mới có được. Trên thế giới, những nhà đầu tư chứng khoán kiệt xuất như Warren Buffett hay Benjamin Graham cũng phải trải qua đôi lần thất bại để nhận ra việc đầu tư vào giá trị nội tại của một cổ phiếu sẽ giúp mang về những lợi nhuận lớn.

2. Ý nghĩa và vai trò của việc định giá cổ phiếu

Nhiều người vẫn thường bỏ qua bước định giá cổ phiếu mà không biết rằng đây là một trong những điều kiện cực kì quan trọng góp phần tạo nên thành công trong giao dịch mua bán cổ phiếu: 

- Việc định giá cổ phiếu nhằm xác định giá trị thực của cổ phiếu trên thị trường đang cao hay thấp, qua đó nhà đầu tư có thể lựa chọn việc mua hay bán để kiếm lời hoặc tránh lỗ.  

- Định giá sẽ rèn luyện thêm được nhiều kĩ năng cho nhà đầu tư từ việc nghiên cứu, phân tích, tổng hợp đến quan sát thị trường… Do đó, khi định giá cổ phiếu nhà đầu tư sẽ được củng cố rất nhiều kiến thức.

3. 9 phương pháp định giá cổ phiếu phổ biến hiện nay

Hiện nay, để định giá cổ phiếu một cách nhanh nhất và có hiệu quả nhà đầu tư có thể sử dụng 9 phương pháp phổ biến như sau: 

- Định giá cổ phiếu theo chiết khấu dòng tiền: Giá trị nội tại của doanh nghiệp sẽ được xác định bởi dòng tiền ra vào của mỗi cổ phiếu, đây được coi là phương pháp định giá đơn giản và cơ bản nhất mà nhà đầu tư cần phải nắm được khi mới tham gia thị trường. 

- Xác định giá trị cổ phiếu theo chiết khấu cổ tức: Chiết khấu cổ tức hay còn gọi là tỷ suất cổ tức chính là số tiền mặt nhà đầu tư nhận được từ cổ tức. Ví dụ một loại cổ phiếu trả cổ tức 20%/ năm nghĩa là nhà đầu tư sẽ được trả cổ tức bằng 20% so với giá trị thực (mệnh giá) của cổ phiếu.

- Cách định giá cổ phiếu bằng phương pháp P/B (Price to Book Value Ratio): Trong số các phương pháp định giá nhà đầu tư có thể sử dụng những chỉ số để tính toán, chỉ số P/b sẽ cho biết giá cổ phiếu hiện tại gấp bao nhiêu lần so với tài sản ròng ghi trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Đây là phương pháp rất phù hợp để áp dụng cho những công ty có khối lượng tài sản với tính thanh khoản cao hay sử dụng như ngân hàng, quỹ đầu tư, công ty tài chính…

- Định giá cổ phiếu với phương pháp P/E (Price to Earning Ratio): Đây là chỉ số để tính xem trong vòng bao nhiêu năm nhà đầu tư có thể hòa vốn khi rót tiền vào cổ phiếu của một doanh nghiệp nào đó. 

- Định giá cổ phiếu theo phương pháp PEG:  Khi tính được chỉ số PEG nhà đầu tư có thể dựa vào đây để biết được cổ phiếu đã đúng giá trị thực hay chưa. Nếu chỉ số PEG bằng 1 thì giá cổ phiếu bằng giá trị thực. Nếu PEG > 1 có nghĩa là giá cổ phiếu hiện hành đang lớn hơn so với giá trị thực. Nếu PEG < 1 đồng nghĩa với việc giá cổ phiếu nhỏ hơn giá trị thực.

- Định giá cổ phiếu bằng phương pháp P/S (Price Per Share): Đây là cách định giá thường được áp dụng cho những doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, lợi nhuận bấp bênh. 

- Định giá cổ phiếu theo phương pháp EV/EBIT: Đây là phương pháp được nhiều nhà đầu tư trên thế giới sử dụng và khá phổ biến nhưng ở Việt Nam vẫn còn khá ít người áp dụng phương pháp này. Với phương pháp này nhà đầu tư có thể so sánh giá trị giữa các loại cổ phiếu cùng ngành và cùng phân khúc. 

- Định giá cổ phiếu theo phương pháp Benjamin Graham: Đây là phương pháp khá khó nên chưa có nhiều người sử dụng nhưng đổi lại có độ chính xác rất cao. 

- Định giá cổ phiếu kết hợp cổ tức và tốc độ tăng trưởng: Đối với phương pháp này thì các cá nhân hoàn toàn có thể đưa ra định giá của bản thân về một mã cổ phiếu bất kì. Thông qua đó, nhà đầu tư có thể thuận lợi nắm giữ mã cổ phiếu này trong theo thời gian như mong muốn.  

Hiện nay, việc định giá cổ phiếu đã đơn giản hơn chứ không còn phức tạp như trước đây nhờ vào các app định giá. Một số phần mềm định giá ra đời và được nhiều người sử dụng phải kể đến như phần mềm định giá cổ phiếu bằng bảng tính Excel, DiscoverCI, Vietstock, app Stock Rover, OldSchoolValue, app định giá cổ phiếu trên điện thoại, Stock Analysis, TC2000, Metastock.

4. Những yếu tố quyết định giá cổ phiếu

Ngoài việc định giá cổ phiếu nhà đầu tư còn phải xem những yếu tố nào ảnh hưởng đến việc định giá này để tiện theo sát tình hình. Một số yếu tố quyết định đến giá cổ phiếu phải kể đến như sau: 

- Diễn biến của nền kinh tế quốc gia và thế giới: Thông thường tình hình kinh tế thế giới phát triển ổn định thì giá cổ phiếu sẽ có xu hướng tăng và ngược lại. Bên cạnh đó, giá cổ phiếu cũng bị ảnh hưởng bởi yếu tố chính trị trong và ngoài nước vì chính trị chi phối rất lớn đến hoạt động của các doanh nghiệp trong và ngoài nước. 

- Quy luật cung - cầu trên thị trường chứng khoán: Khi nhiều người mua thì đương nhiên cổ phiếu sẽ tăng, vì thê,s đôi khi những rung lắc cũng có thể đến từ tâm lý mua bán của cổ phiếu và ngược lại. 

- Hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp: Khi một doanh nghiệp làm ăn có lãi, cổ tức được chia đều đặn thì đồng nghĩa là cổ phiếu của doanh nghiệp đó phát hành có giá cao và ổn định. Nhưng nếu như kết quả kinh doanh của doanh nghiệp yếu kém thì chắc chắn giá cổ phiếu sẽ tụt dốc thảm hại. 

- Các thông tin gây nhiễu: Hiện nay, các thông tin trên thị trường cũng là yếu tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu khi tâm lý đám đông không ổn định. Vì thế, nhà đầu tư cần phải tỉnh táo để sàng lọc thông tin thay vì mua bán một cách bất chấp. 

- Mức tăng trưởng của GDP: GDP tăng trưởng tốt đồng nghĩa với việc thu nhập của người lao động tăng . Từ đó, những giao dịch trên thị trường cũng trở nên sôi nổi hơn và nhiều nhà đầu tư sẽ dùng số tiền để tham gia thị trường, nhờ vậy thị trường cũng sẽ nóng lên và giá cổ phiếu cũng tăng mạnh.

- Tỷ giá giữa các loại tiền tệ: Thông thường công ty xuất, nhập khẩu thường bị ảnh hưởng bởi tỷ giá tiền tệ. Ví dụ khi giá trị của tiền Việt giảm so với tiền tệ của các quốc gia khác sẽ dẫn đến hoạt động xuất khẩu tăng, cổ phiếu của các công ty này cũng có thiên hướng tăng giá. Ngược lại khi giá trị tiền Việt tăng, các công ty trong nước có xu hướng nhập khẩu thì hoạt động của các công ty này cũng sôi động hơn thì cổ phiếu của các công ty nhập khẩu cũng tăng. 

- Hiệu ứng lan tỏa: Trước khi xuống tiền đầu tư  thì các nhà đầu tư đều phải tham khảo thị trường và những nhà đầu tư đã có kinh nghiệm để đánh giá. Do đó, nhờ vào hiệu ứng lan tỏa này mà một cổ phiếu cũng có thể trở nên tiềm năng hoặc sụt giảm. Đây cũng là một hiệu ứng FOMO trên thị trường đối với những người mới tham gia thị trường nên cần phải cân nhắc một cách kĩ lưỡng. 

Việc định giá cổ phiếu rất quan trọng và có ảnh hưởng lớn đến kế hoạch và chiến lược giao dịch mua bán của các nhà đầu tư. Chính vì thế, cần phải sử dụng các phương pháp định giá cổ phiếu để tìm ra được giá trị thực sát nhất của cổ phiếu trên thị trường.