Cổ phiếu thưởng là gì? Những lưu ý về cổ phiếu thưởng

Cổ phiếu thưởng là gì?

Cổ phiếu thưởng là hình thức mà những cổ đông có nhiều đóng góp cho doanh nghiệp sẽ được chia cổ phiếu thay vì tiền mặt như những cổ đông khác. Những cổ phiếu này sẽ được chia tách từ vốn thặng dư tích lũy của doanh nghiệp, đây là nguồn vốn bao gồm số tiền chênh lệch giữa mệnh giá hiện tại của cổ phiếu và giá khi mới phát hành, hoặc từ khoản lợi nhuận sau nhiều năm hoạt động được chuyển hóa thành vốn điều lệ. Thời điểm này, vốn điều lệ đã tăng nhưng giá trị của doanh nghiệp không đổi, đồng nghĩa với việc số lượng cổ phiếu tuy tăng lên nhưng không hề phát sinh thêm nguồn tiền nên mỗi cổ đông đều sẽ được chia phần này một cách công bằng.

Cổ phiếu thưởng sẽ không dành cho những nhà đầu tư bên ngoài mà chỉ được phát hành trong nội bộ các thành viên cổ đông. Cổ phiếu thưởng cũng không phân biệt thời gian tham gia, tuổi tác của các cổ đông, mà chỉ cần là những người có đóng góp lớn giúp doanh nghiệp phát triển hoặc giành được những thành tựu thì sẽ được chia phần cổ phiếu thưởng này. Bên cạnh cổ phiếu thưởng thì nhà đầu tư cũng nhận thêm rất nhiều ưu đãi khác. 

Ý nghĩa của việc chia cổ phiếu thưởng

Cổ phiếu thưởng được coi là một trong những đặc quyền mà không phải cổ đông nào cũng được hưởng. Vì thế, cổ phiếu thưởng mang ý nghĩa đặc trưng mà chỉ có các nhà đầu tư trung thành được hưởng, đồng thời, cổ phiếu thưởng cũng có ý nghĩa với các doanh nghiệp phát hành như sau: 

Đối với các nhà đầu tư

Đối với mỗi nhà đầu tư với mục đích khác nhau thì việc nhận được cổ phiếu thưởng sẽ có ý nghĩa khác nhau. Một số ý nghĩa nổi bật có thể kể đến là: 

• Việc chia tách cổ phiếu thưởng này gần như không có tác dụng đến những nhà đầu tư phân tích cơ bản hoặc nhà đầu tư giá trị, vì thực chất đây chỉ là một phần thưởng để họ có thêm cổ phần nhưng cũng không quá lớn. Song, nếu biết tận dụng một cách triệt để thì cổ phiếu thưởng lại trở thành cơ hội tốt để các nhà phân tích kĩ thuật dạng đầu cơ tận dụng trong quá trình giao dịch mua bán. 
• Cổ phiếu thưởng có tính thanh khoản cao và hỗ trợ cổ đông có thể mua bán dễ dàng với những thành viên khác trong hội đồng quản trị. Những nhà đầu tư có nguồn vốn lớn khi nhận được cổ phiếu thưởng họ sẽ dành một số cổ phiếu nhất định để thực hiện mua bán và lấy lại vốn để tiếp tục đầu tư. Cũng có những người giữ lại số cổ phiếu này chờ cơ hội tăng giá mới bán. 
• Các nhà đầu tư hoàn toàn có thể dựa vào giá của cổ phiếu để có sự tính toán hợp lý, cụ thể hoặc trao đổi cổ phiếu với những nhà đầu tư khác. 
• Việc được chia cổ phiếu thưởng cũng sẽ giúp nhà đầu tư có thêm lợi nhuận nếu như giá cổ phiếu của công ty, doanh nghiệp tăng trong tương lai. 

Đối với các công ty cổ phần

• Việc chia cổ phiếu thưởng là một cách để các doanh nghiệp giữ lại nguồn tiền mặt lớn có thể sử dụng khi xảy ra trường hợp cần thiết. Đây cũng là một cách để tăng vốn điều lệ của doanh nghiệp, nâng cao năng lực tài chính.
• Khi giữ nguồn tiền mặt lớn thì doanh nghiệp có thể xoay vòng vốn một cách nhanh chóng, mở rộng phạm vi và thị trường hoạt động phù hợp với mục đích của doanh nghiệp. Đồng thời, họ có thể giữ thế chủ động trong 

Những người được hưởng cổ phiếu thưởng

Cổ phiếu thưởng là một trong những phần thưởng mà các doanh nghiệp đưa ra nhưng không phải ai cũng được nhận loại cổ phiếu này và không phải lúc nào cũng có cổ phiếu thưởng để dành cho mọi người. Có hai đối tượng chính sẽ được nhận cổ phiếu thưởng phải kể đến như sau:

Thưởng cho người có nhiều đóng góp

Đối với những nhân viên có nhiều cống hiến cho sự phát triển và xây dựng của công ty, giúp cho công việc kinh doanh phát triển thì sẽ nhận được cổ phiếu thưởng như một phần thưởng để động viên, cổ vũ họ. Họ có thể là những nhân viên, quản lý hoặc điều hành cấp cao miễn là có công đóng góp trong công ty. Trước khi chia ra để thưởng chính thức thì những khoản cổ phiếu này là của chung toàn bộ cổ đông, đến khi có quyết định cấp thưởng thì sẽ trở thành sở hữu riêng của mỗi người được nhận mà không liên quan đến những người khác nữa. 

Cổ phiếu thưởng lấy từ nguồn quỹ của doanh nghiệp nên ngay cả khi rút ra để chia thưởng cũng không ảnh hưởng đến giá trị sổ sách của doanh nghiệp. Cổ đông nắm giữ cổ phiếu thưởng thì cổ phần cũng sẽ nhiều hơn và tỷ lệ sở hữu của họ cũng tăng lên. Chính vì thế, cổ phiếu thưởng được rất nhiều người trong doanh nghiệp quan tâm và hướng đến vì cũng là một cách để khẳng định giá trị của bản thân. 

Chia cổ phiếu thưởng là một phần của cơ chế chính sách đối với mỗi doanh nghiệp để giữ chân nhân sự giỏi, đặc biệt là những người nằm trong ban quản lý có vai trò cốt cán, những người đóng góp nhiều giá trị cho doanh nghiệp. Bất cứ môi trường nào cũng vậy cần phải có động lực để khuyến khích mỗi cá nhân làm việc và phát triển cùng nhau đóng góp tạo nên những giá trị tốt đẹp. 

Thưởng cho mọi cổ đông

Đối tượng thứ hai được nhận cổ phiếu thưởng chính là những cổ đông mới của doanh nghiệp. Trường hợp doanh nghiệp phát hành thêm cổ phiếu nhằm tăng vốn điều lệ cho công ty thì đây là cách để không làm tăng vốn hoặc tỷ lệ nắm giữ của những cổ đông. Có thể thấy việc chia cổ phiếu thưởng sẽ làm thay đổi các khoản mục trong bảng cân đối kế toán nếu như chuyển lợi nhuận thành vốn chủ sở hữu. Cách này được rất nhiều doanh nghiệp thực hiện vì có thể giữ được lượng tiền mặt điều động cho việc sản xuất kinh doanh. 

Thời điểm công ty phát hành cổ phiếu thưởng thì những nhà đầu tư có vốn ít sẽ phải sở hữu cổ phiếu giá thấp hơn so với mặt bằng chung. Lúc này tổng nguồn vốn sở hữu vẫn giữ nguyên nhưng số lượng cổ phiếu đã tăng lên nên giá của mỗi cổ phiếu sẽ thấp hơn. Trong khi đó, nếu như nhiều nhà đầu tư cùng tham gia vào hoạt động mua bán này sẽ kéo giá cổ phiếu tăng cao. Đây là một cách để doanh nghiệp có thể nắm bắt thời cơ phát triển chiến lược kinh doanh hiệu quả, đồng thời, các nhà đầu tư cũng nên tận dụng cơ hội này để bán cổ phiếu thưởng và thu về lợi nhuận chênh lệch.

Tuy nhiên đây chỉ là những dự đoán nếu việc kinh doanh của công ty diễn ra tốt đẹp còn nếu như kết quả kinh doanh không tốt thì giá cổ phiếu sẽ quay về lúc đầu hoặc giảm mạnh. Lúc này số lượng cổ phiếu thưởng của nhà đầu tư cũng chịu những ảnh hưởng về việc giảm giá. 

Cổ phiếu thưởng khác cổ tức như thế nào?

Cổ tức là hình thức chia lại một phần lợi nhuận sau thuế đã tính của doanh nghiệp cho các cổ đông, đây là cách để các cổ đông và doanh nghiệp có thể sinh lời từ nguồn vốn đầu tư cho các chủ sở hữu khác nhau. Hiện nay, việc trả cổ tức như thế nào sẽ doa Đại hội Cổ đông và doanh nghiệp quyết định sau khi đã bàn bạc, thường cổ tức sẽ được trả thành 1 - 2 lần mỗi năm. Thời điểm này, cổ tức sẽ được trả thông qua các hình thức sau:

• Trả bằng tiền mặt: Đây là hình thức mà những doanh nghiệp có nguồn tiền dồi dào sử dụng với mục đích là giảm lượng tiền của doanh nghiệp trong việc kinh doanh.
• Trả bằng cổ phiếu: Đây là hình thức mà doanh nghiệp sẽ phát hành thêm cổ phiếu để trả cho các cổ đông thay vì trả tiền mặt. 
• Trả bằng cổ phiếu thưởng: Về bản chất cũng giống như trả bằng cổ phiếu nhưng chỉ trả cho những người có đóng góp lớn cho doanh nghiệp. 
• Trả cổ tức nghĩa vụ (công cụ nợ): Hình thức này ít được sử dụng hơn khi các doanh nghiệp sẽ trả cho cổ đông bằng giấy khất nợ hoặc tài sản với cam kết trả tiền vào một ngày cụ thể sau đó.

Hiện nay, các nhà đầu tư thường có nhu cầu trả cổ tức bằng tiền mặt hơn so với cổ phiếu vì trên thực tế họ cũng cần dòng vốn để xoay vòng. Đồng thời, việc chi trả bằng tiền mặt cũng cho thấy doanh nghiệp đang hoạt động và vận hành tốt nên chỉ những doanh nghiệp lâu năm mới chi trả bằng tiền mặt, còn đối với các doanh nghiệp mới họ sẽ áp dụng hình thức trả cổ phiếu thưởng.