AI và cuộc đua quản lý trên toàn thế giới

Theo Báo tin tức, cách đây một năm, trí tuệ nhân tạo hầu như không nhận được quan tâm của các nhà lập pháp. Thế nhưng, các chính phủ hiện tại lại đang tranh luận gay gắt về ưu và nhược điểm của việc quản lý và thậm chí là không cho phép một số tính năng của AI.

Câu hỏi mà các nhà lãnh đạo doanh nghiệp nên tập trung vào lúc này không phải là AI sẽ được quản lý ra sao hay khi nào, mà là bởi bên nào, Trung Quốc, Mỹ hay EU. Tốc độ và quỹ đạo chuyển đổi của AI đối với nền kinh tế toàn cầu sẽ chịu tác động không nhỏ từ việc bên nào dẫn đầu hoạt động này.

Chính phủ Trung Quốc đã đưa ra hàng loạt biện pháp tạm thời có hiệu lực từ ngày 15/8 nhằm quản lý lĩnh vực AI tạo sinh. Trung Quốc theo đó yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ phải gửi đánh giá bảo mật và nhận được giấy phép trước khi phát hành các sản phẩm AI trên thị trường đại chúng.

Bốn công ty công nghệ Trung Quốc, trong đó có Baidu Inc và SenseTime Group sau khi được chấp thuận đã ra mắt chatbot AI vào ngày cuối cùng của tháng 8.

Tại khu vực châu Á, chính phủ Nhật bản dự sẽ có những quy định về trí tuệ nhân tạo vào cuối năm nay. Các nguồn thạo tin cho biết Nhật Bản có quan điểm về công nghệ này dường như giống với Mỹ hơn là các quy định nghiêm ngặt được lên kế hoạch ở Liên minh châu Âu (EU). Nguyên nhân là vì Nhật Bản cân nhắc tận dụng công nghệ này nhằm đẩy mạnh tăng trưởng kinh tế và biến nó trở thành một cơ hội phát triển kinh tế và đưa Nhật Bản trở thành nước đi đầu về sản xuất chip tiên tiến.

Hồi tháng 6, Cơ quan giám sát quyền riêng tư của Nhật Bản cũng thông báo cảnh báo OpenAI không được thu thập dữ liệu nhạy cảm khi được người dùng cho phép, ngoài ra phải giảm thiểu lượng dữ liệu nhạy cảm mà công ty này thu thập được.

Vào tháng 6, các nhà lập pháp EU đã chấp thuận về những thay đổi trong dự thảo Đạo luật AI của khối. Giờ đây, các nhà lập pháp phải thảo luận rõ ràng với các quốc gia EU trước khi dự thảo quy định trở thành luật.

Dự kiến vấn đề lớn nhất sẽ là công nghệ nhận dạng khuôn mặt và giám sát sinh trắc học. Một số nhà lập pháp muốn có ngoại lệ dành cho những mục đích an ninh quốc gia, quốc phòng và quân sự, trong khi một số khác lại muốn có lệnh cấm những công nghệ này hoàn toàn.

Cơ quan giám sát quyền riêng tư của Pháp (CNIL) đang thực hiện điều tra một số khiếu nại về ChatGPT sau khi ứng dụng này tạm thời bị cấm tại Ý vào hồi đầu năm bởi nghi ngờ về vi phạm các quy tắc liên quan đến quyền riêng tư. Mặt khác, Quốc hội Pháp hồi tháng 3 đã phê chuẩn việc dùng công nghệ video giám sát tích hợp AI ở Thế vận hội Paris 2024.

Cơ quan Quản lý Tài chính - một trong một số cơ quan quản lý nhà nước tại Anh nhận được nhiệm vụ xây dựng những hướng dẫn mới liên quan đến trí tuệ nhân tạo. Cơ quan này đang lấy ý kiến tham khảo của Viện Alan Turing, các tổ chức pháp lý lẫn học thuật khác để qua đó, nâng cao tầm hiểu biết về công nghệ mới này. Theo giới chức giám sát quốc gia này, họ sẽ bắt đầu thực hiện kiểm tra tác động của AI với người tiêu dùng và doanh nghiệp và nền kinh tế, và các biện pháp kiểm soát liệu có cần mới hay không.

Mặt khác, Quốc hội Mỹ tổ chức ba phiên điều trần về AI vào các ngày 11, 12 và 13/9 nhằm nghiên cứu luật để giảm thiểu mối nguy hiểm về công nghệ mới nổi. Các cuộc thảo luận có phiên điều trần với Chủ tịch Microsoft Brad Smith và nhà khoa học trưởng của Nvidia William Daly, một diễn đàn AI có sự tham gia của Giám đốc điều hành (CEO) Meta Platforms Mark Zuckerberg và CEO Tesla Elon Musk, cùng các cuộc họp với nhiều tiểu ban khác nhau tại Hạ viện và Thượng viện.

Dựa trên cáo buộc rằng OpenAI đã vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng bằng cách gây nguy hiểm cho danh tiếng và dữ liệu cá nhân, Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) cũng đã mở một cuộc điều tra sâu về đơn vị này.

Thượng nghị sĩ Michael Bennet cũng đã lên tiếng kêu gọi các công ty công nghệ top đầu triển khai dán nhãn nội dung được tạo ra bởi AI và hạn chế lan truyền tài liệu có thể đánh lừa người dùng. Theo đề xuất của ông hồi tháng 4, một dự luật đã được đưa ra để thành lập một đội đặc nhiệm nhằm xem xét các chính sách của Mỹ về trí tuệ nhân tạo.

Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) hồi tháng 7 cũng đã tổ chức cuộc thảo luận chính thức đầu tiên về AI tại New York trên quy mô rộng hơn. Theo Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres, hội đồng đã nhắc tới các ứng dụng AI ở cả lĩnh vực quân sự và phi quân sự. Đồng thời nhấn mạnh rằng chúng có thể gây nên những ảnh hưởng rất nghiêm trọng đối với an ninh và hòa bình thế giới.

Ông Guterres cũng đồng ý với đề xuất của một số quản lý cấp cao trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo về việc thành lập cơ quan giám sát AI, hoạt động tương tự như Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA). Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng không phải ban thư ký LHQ mà chỉ các quốc gia thành viên mới có thể tạo ra nó.

Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp và học giả hiện nay tìm kiếm những gợi ý từ các chính phủ rồi bắt đầu phát triển quy trình quản lý, kiểm toán và chứng nhận phi chính phủ để làm rõ ứng dụng và dịch vụ AI đáng tin cho thị trường và người dùng phổ thông.