AI đọc cảm xúc đang trở thành làn sóng mới

Theo VnExpress, những mô hình AI có thể đọc cảm xúc được gọi là điện toán tình cảm và trí tuệ cảm xúc nhân tạo. Đây là một nhánh của công nghệ trí tuệ nhân tạo và đã xuất hiện từ năm 1995. Tuy nhiên, Bloomberg cho biết công nghệ này đang trở thành làn sóng mới và dần bước vào cuộc sống.

Thông qua văn bản, nét mặt, giọng nói, cử chỉ và điều chỉnh thái độ, AI đọc cảm xúc có thể hiểu suy nghĩ của người dùng. Nó có thể phát hiện ra những ngữ điệu giống với sự căng thẳng hay tức giận. Công nghệ này cũng có thể nhận ra vi mô trên khuôn mặt vốn biến mất nhanh tới mức mắc người không thể nắm bắt được.

Tại Thung lũng Silicon, một trong những startup nổi tiếng trong lĩnh vực AI đọc cảm xúc là Eyeris đang phát triển mô hình cho phép những chiếc xe thông minh có thể tự động thay đổi cung đường dựa trên cảm xúc của tài xế.

Theo Modar Alaoui, nhà sáng lập kiêm CEO Eyeris, hệ thống AI thông minh trên xe sẽ luôn theo dõi thay đổi của mắt tài xế, dáng ngồi, ngôn ngữ cơ thể, khả năng tập trung, lực cầm tay lái. Thông qua những dữ liệu này, AI sẽ phân tích để hiểu tâm trạng tài xế theo thời gian thực. Nó sẽ vừa phát cảnh báo, vừa thay đổi lộ trình để đảm bảo an toàn khi phát hiện ra chỉ số bất thường.

Những mô hình AI kiểu này còn phân tích cảm xúc đi liền với điều kiện xung quanh. Chẳng hạn như nó sẽ chuyển sang một hướng khác dễ chịu hơn khi thấy một người đang căng thẳng và không vui, thay vì đi tuyến đường đang bị kẹt xe.

Không chỉ hình ảnh, AI còn đọc cảm xúc qua âm thanh và văn bản. Công ty phân tích giọng nói và văn bản dựa trên AI - Clarabridge đã xây dựng hệ thống có thể phát hiện ra cảm xúc vui buồn của con người, qua đó đưa ra các kịch bản tương tác phù hợp.

Mặt khác, Seamless Care - một startup trong lĩnh vực y tế đã giới thiệu ứng dụng Empathic, dùng AI diễn giải cảm xúc của người khiếm thính. Nó  có thể nắm rõ tâm trạng của bệnh nhân qua các biểu cảm về ánh mắt và khuôn mặt, biến họ đang như thế nào trong cung bậc 1-10.

Mối lo ngại

Hiện nay, AI đọc cảm xúc được thử nghiệm trong nhiều lĩnh vực, từ chăm sóc y tế, thương mại điện tử đến xe tự lái. Thế nhưng, nó cũng gây nên những lo ngại.

Iotforall đã đưa ra ví dụ ở Nhật Bản, nơi mà nụ cười là biểu hiện của sự lịch sự và cũng không loại bỏ trường hợp người đang cười nhưng trong lòng đang rất đau khổ. Do đó, AI có thể không đưa họ vào trường hợp khẩn cấp chỉ vì nụ cười nếu một du khách Nhật Bản cần hỗ trợ tại châu Âu.

Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng e ngại về thiên kiến liên quan đến tuổi tác, giới tính, màu da. Chẳng hạn, nếu công ty bảo hiểm muốn dùng AI đọc cảm xúc để nhận ra sự mệt mỏi của tài xế, tài xế sẽ có thể đáp ứng các tiêu chí ngay cả khi họ không có triệu chứng thể chất, mà đơn giản là các cơ mặt có xu hướng lão hóa khi về già.

Một vấn đề khác gây tranh cãi lớn trong lĩnh vực nghiên cứu AI là quyền riêng tư. Đáng chú ý, trong bối cảnh không xác định ranh giới rõ ràng, AI đọc cảm xúc theo thời gian thực sẽ khiến con người mất tự do hoàn toàn vì chịu sự dò xét dưới con mắt của máy móc.