Tiền và du thuyền Nga tìm nơi trú ẩn tại UAE

Theo Nhịp sống kinh tế, một trong những người đàn ông giàu có nhất nước Nga - Andrey Melnichenko đang chịu ảnh hưởng bởi những lệnh trừng phạt từ phía châu Âu. Mặc dù vậy, ông cần có quyền tài phán an toàn để có thể bảo vệ được những doanh nghiệp mà mình đã gây dựng nên. May mắn thay khi ông đã tìm ra được cách né lệnh trừng phạt tại Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).

Tìm nơi trú ẩn

Nhà sản xuất than SUEK trụ sở tại Moscow và Zug, công ty phân bón EuroChem trụ sở tại Thuỵ Sĩ đều đang mở những chi nhánh tại UAE, theo 5 người có hiểu biết về vấn đề này cho hay cả hai công ty trên đều là do Melnichenko thành lập.

Người đàn ông 50 tuổi này đã từ chức hội đồng quản trị của cả hai công ty trước những lệnh trừng phạt của EU áp đặt vì những cáo buộc trong quan hệ của ông và Điện Kremlin. Vào tháng 5 vừa qua, nhiều nhà chức trách Thuỵ Sỹ cho biết họ đã huỷ phong toả những tài khoản của EuroChem ngau sau khi Melnichenko chuyển quyền sở hữu cho vợ mình.

Theo dữ liệu theo dõi của Bloomberg, Melnichenko đã chuyển chiếc du thuyền Motor Yacht A trị giá tới 300 triệu USD tới Dubai vào tháng 12 và để nó ở đây cho tới đầu tháng 3. Lần cuối cùng nó được phát hiện ra là ở Ras Al Khaimah của UAE. Du thuyền khác của ông cũng đã bị Ý thu giữ trong tháng 3.

Một quan chức chính phủ đã nói với Bloomberg rằng UAE vô cùng coi trọng vai trò của mình trong việc bảo vệ tính toàn vẹn của hệ thống tài chính toàn cầu và hợp tác chặt chẽ với khu vực tư nhân để có thể thực hiện những biện pháp trừng phạt tài chính có mục tiêu và chống né tránh những nghĩa vụ quốc tế.

Được biết UAE là một trong ba quốc gia Trung Đông đã nổi lên như nam châm thu hút sự giàu có của Nga kể từ khi xảy ra chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine ngày 24/2, làm thất bại những nỗ lực của Mỹ nhằm tập hợp một mặt trận thống nhất chống lại ông Vladimir Putin.

Thổ Nhĩ Kỳ hoặc Isarel cũng đã trở thành những điểm nên tới đối với những người Nga muốn tìm kiếm nơi có khí hậu ấm áp hơn. Việc tài sản Nga đang tìm tới một đồng minh của Mỹ đã khiến người ta băn khoăn sức ảnh hưởng của Mỹ ở Trung Đông liệu có đang suy giảm hay không.

Trong khi các đồng minh ở xa như Nhật Bản và Hàn Quốc ủng hộ những lệnh trừng phạt và tịch thu tài sản đối với Nga thì những đồng minh quan trọng ở Trung Đông lại có sự kiềm chế.

Norman Bailey, cựu giám đốc cấp cao về những vấn đề kinh tế quốc tế tại Hội đồng Anh ninh Quốc gia của Nhà Trắng, người nghiên cứu về tiền của Nga tại Trung Đông cho biết rằng: "Ba quốc gia này trong lịch sử đã từng là đồng minh quan trọng của Washington. Điều này cho thấy Mỹ hiện đang giảm dần sức ảnh hưởng".

Mối quan hệ rạn nứt

UAE đã từ chối và lên án những chiến dịch của Nga tại một cuộc bỏ phiếu của Liên hợp quốc. Cùng với Isarel, UAE không đồng tình với những nỗ lực của chính quyền ông Biden trong việc khôi phục thoả thuận hạt nhân trong năm 2015 với Iran. Được biết cả hai nước này đều coi đây là mối đe doạ an ninh.

Mặc dù Thổ Nhĩ Kỳ là một cường quốc của NATO nhưng lại là mục tiêu của những lệnh trừng phạt của Mỹ đối với việc mua vũ khí từ Nga. Trong khi cung cấp máy bay không người lái cho Ukraine, nước này cũng đồng thời duy trì mối quan hệ cùng ông Putin và tìm cách đóng vai người hoà giải.

Chính quyền ông Biden đã tìm ra cách hàn gắn những mối quan hệ trong khu vực kể từ khi cuộc xung đột diễn ra những những dấu hiệu khác cho thấy sự suy yếu sức ảnh hưởng của Mỹ dần xuất hiện.

Nước này đã không thuyết phục được các đồng minh vùng Vịnh giúp kiềm chế giá dầu thô đang làm tăng lạm phát trên toàn thế giới. UAE được biết là một phần của OPEC và nhóm những nhà xuất khẩu dầu này vẫn sẽ tiếp tục điều phối sản lượng với Nga.

Bên cạnh việc một số ngân hàng lớn nhất của Nga bị cắt khỏi hệ thống thanh toán quốc tế SWIFT sau xung đột, nhiều doanh nhân bị trừng phạt vẫn có thể chuyển tiền qua những ngân hàng nhỏ hơn tới UAE và Thổ Nhĩ Kỳ, theo các chủ ngân hàng, luật sư và quan chức có kiến ​​thức về hoạt động này cho biết.

Nhiều cá nhân có giá trị tài sản ròng cao cho biết họ đã có tài khoản ngân hàng ở châu Âu và Bắc Mỹ, những tài khoản mà họ sử dụng để chuyển tiền có nguy cơ bị đóng băng. Những người Nga giàu có với các mối quan hệ hàng đầu cũng có thể chuyển tiền mặt cho UAE, đôi khi có thể chuyển đến trên máy bay phản lực tư nhân. Trong khi đó tiền điện tử đã nổi lên như một cách để chuyển tiền quốc tế với ít sự giám sát.

Ngay cả trước cuộc xung đột, UAE và Thổ Nhĩ Kỳ đã gây chú ý bởi sự giám sát lỏng lẻo đối với tiền nước ngoài. Vào tháng 3 và tháng 10, Lực lượng Đặc nhiệm Hành động Tài chính, cơ quan giám sát tội phạm tài chính toàn cầu, đã lần lượt xếp hai quốc gia trên vào danh sách xám các quốc gia không làm đủ để chống lại dòng tiền bẩn.

Các quan chức UAE nói rằng đất nước của họ vẫn mở cửa cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư từ khắp nơi trên thế giới, mặc dù họ không ngừng nỗ lực tăng cường khuôn khổ quy định và chống tội phạm tài chính.

Bộ ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ đã không trả lời trước yêu cầu bình luận. Bộ trưởng Bộ ngoại giao Mevlut Cavusoglu cho biết tại Diễn đàn Doha vào tháng 3 rằng các tỷ phú Nga sẽ được phép kinh doanh ở Thổ Nhĩ Kỳ miễn là phù hợp với luật pháp quốc gia và quốc tế.

Quy mô của các dòng chảy liên quan đến Nga trở nên khó đánh giá hơn khi chúng được giao dịch trên các mạng lưới ngân hàng chính thức. Các chuyển động tiền mặt hoặc tiền điện tử trở nên dễ che giấu hơn và các giao dịch thường được thực hiện thông qua mạng lưới phức tạp để giúp vượt qua các lệnh trừng phạt.

Theo dữ liệu theo dõi của Bloomberg, có ít nhất 4 du thuyền của Nga đã tới Thổ Nhĩ Kỳ sau khi cuộc xung đột bắt đầu. Trong đó bao gồm chủ sở hữu Câu lạc bộ bóng đá Chelsea Roman Abramovich và My Solaris cũng như ông trùm khai thác mỏ Iskandar Makhmudov.

Những người khác đã ở Thổ Nhĩ Kỳ khi cuộc xung đột nổ ra, hệ thống tài chính của Isarel được quản lý chặt chẽ. Theo nhiều chủ ngân hàng, luật sư và nhà môi giới bất động sản, các biện pháp bảo vệ nhằm ngăn chặn hoạt động tài trợ khủng bố và rửa tiền đã khiến người Nga khó chuyển tiền qua ngân hàng, mặc dù họ vẫn có thể mua tài sản tương đối dễ dàng.

Được biết, quốc gia này cũng đã cấp quyền công dân cho người Do Thái từ khắp nơi trên thế giới, khiến nó trở thành một lựa chọn hiển nhiên cho những người Nga có tài sản nguồn gốc Do Thái. Trong khi Isarel thu hút cả những người Ukraine chạy nạn và những người Nga gặp khó khăn, bao gồm cả một số lượng đáng kể các tỷ phú.

Khó để ngừng quan hệ với Nga

Tỷ phú Abramovich đã có quốc tịch Anh vào năm 2018 sau khi chật vật để gia hạn visa Anh và mua một biệt thự trị giá 65 triệu USD ở Herzliya hai năm sau đó.

Israel đã gặp phải sự chỉ trích hiếm hoi của Mỹ sau khi những hình ảnh về Abramovich tại sân bay Tel Aviv xuất hiện vào tháng 3. Máy bay phản lực của Abramovich đã phải khởi hành từ Israel đến Thổ Nhĩ Kỳ.

Người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Israel cho biết nước này sẽ không cho phép mình trở thành một trong những cách để né các lệnh trừng phạt mà Mỹ và các nước phương Tây khác áp đặt lên Nga, đồng thời thành lập một lực lượng đặc nhiệm để đảm bảo những lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế nắm được các lệnh trừng phạt và hậu quả của việc không tuân thủ.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang quan ngại về vấn đề chính trị. Được biết, du khách Nga chiếm tới 1/5 lượng khách du lịch nước ngoài vào năm ngoái, và Thổ Nhĩ Kỳ đã mua gần một nửa lượng khí đốt từ Nga. Với mức lạm phát kỷ lục khiến công chúng giận dữ một năm trước những cuộc bầu cử quan trọng, giờ đây, việc quay lưng lại đối với Thổ Nhĩ Kỳ là điều khó khăn.

Sergiy Volchenkov, một đối tác tại Tolerance Homes ở khu nghỉ mát Antalya, Địa Trung Hải của Thổ Nhĩ Kỳ, cho biết hầu hết khách hàng của ông là người Nga và nhu cầu đã tăng gấp 5 lần kể từ sau cuộc xung đột. Ông nói: "Một số người mua tới 15 căn hộ trong một lần để được cấp quốc tịch."

Kể từ khi cuộc xung đột diễn ra, Thổ Nhĩ Kỳ đã nâng ngưỡng cho người mua bất động sản nước ngoài có quốc tịch từ 250.000 USD lên 400.000 USD. Điều này vẫn là sự hấp dẫn đặc biệt đối với những người Nga giàu có vì họ cần tiền dự phòng khi EU kết thúc chương trình "hộ chiếu vàng".

Theo số liệu chính thức, doanh số bán nhà cho người nước ngoài tăng gấp đôi trong 4 tháng đầu năm 2022 so với năm ngoái. Vào tháng 4, người Nga lần đầu tiên đứng đầu bảng xếp hạng những người nước ngoài mua nhiều nhất tại Thổ Nhĩ Kỳ.