Những thông tin cần biết về cổ phiếu thu nhập

Cổ phiếu thu nhập là gì?

Cổ phiếu thu nhập là những loại cổ phiếu có lãi cố định mà không phụ thuộc kết quả hoạt động kinh doanh của công ty phát hành. Một số hình thức phổ biến của loại cổ phiếu thu nhập này phải kể đến như cổ phiếu ưu đãi, trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu chính phủ. Cổ phiếu thu nhập sẽ khiến cho mọi người tin tưởng về độ an toàn so với những loại cổ phiếu khác vì bị tác động rấ ít từ ngoại cảnh.

Tại sao cổ phiếu thu nhập lại xuất hiện?

Các công ty và Chính phủ các quốc gia phát hành cổ phiếu thu nhập nhằm huy động nguồn vốn cho các hoạt động kinh doanh và tài trợ vốn cho những dự án lớn trên thị trường. Đối với nhà đầu tư, họ thường sẽ mua những chứng khoán nợ trên thị trường sau đó cho các công ty và chính phủ vay tiền. Trong quá trình cho vay này, các nhà đầu tư sẽ nhận được một khoản lãi suất cố định mà hai bên đã thống nhất từ trước. Ví dụ như một công ty phát hành trái phiếu mệnh giá 300 triệu, lãi suất 5% và thời gian đáo hạn trong vòng 5 năm. Trong 5 năm này, công ty sẽ trả những khoản lãi suất được gọi là thanh toán phiếu lãi dựa trên tỷ lệ 5% đã thỏa thuận từ đầu. Nghĩa là mỗi năm nhà đầu tư sẽ được trả 15 triệu mỗi năm đến khi hết thời hạn 5 năm thì được hoàn trả 300 triệu đã bỏ ra lúc ban đầu.

Cổ phiếu thu nhập rất thích hợp với những nhà đầu tư muốn tìm kiếm sự đầu tư an toàn, không xảy ra nguy hiểm. Vì những cổ phiếu này sẽ có ít biến động hơn so với cổ phiếu thông thường và quan trọng sẽ được đảm bảo bởi tài sản thế chấp hoặc có sự đảm bảo từ phía Chính phủ hoặc doanh nghiệp phát hành. Song, khi đầu tư vào đây thì nhà đầu tư sẽ phải chấp nhận việc nhận lãi thấp hơn so với những khoản đầu tư vào các cổ phiếu khác. 

Một số loại cổ phiếu thu nhập

Trái phiếu kho bạc (T-bonds): Đây là những trái phiếu được phát hành bởi kho bạc Nhà nước với mục đích chính là huy động vốn từ quần chúng nhân dân, tổ chức, tập thể, công ty,… để bổ sung ngân sách giúp cho ngân sách trở nên vững mạnh. Tại Việt Nam, trái phiếu kho bạc được mua theo bội số của 100.000 VND và có kì hạn thanh toán trên một năm. 

Trái phiếu doanh nghiệp: Đây là những loại trái phiếu do doanh nghiệp phát hành và có nhiều loại khác nhau. Giá cả, lãi suất hay các chế độ khác đều phụ thuộc vào sự ổn định và hiệu quả kinh doanh và quy mô của công ty. Thông thường, trái phiếu có xếp hạng tín dụng cao hơn sẽ trả lãi suất coupon thấp hơn.

Chứng chỉ tiền gửi (CD): Đây là loại tài sản có thời hạn ngắn do những tổ chức tín dụng uy tín hàng đầu phát hành, nên sẽ đảm bảo được sự an toàn giảm thiểu tối đa những rủi ro. Nhiều nhà đầu tư sẽ cảm thấy loại hình này khá giống với việc gửi tiền tiết kiệm khi gốc và lãi được đảm bảo trong suốt thời hạn của chứng chỉ. Chứng chỉ tiền gửi thường có lãi suất cao hơn so với chứng chỉ tiết kiệm trong cùng kỳ hạn. 

Ưu, nhược điểm của cổ phiếu thu nhập

Cũng giống như những cổ phiếu khác lưu thông trên thị trường thì cổ phiếu thu nhập vẫn tồn tại những ưu, nhược điểm mà nhà đầu tư cần phải hết sức lưu ý như sau:

Ưu điểm của cổ phiếu có thu nhập 

Tạo thu nhập ổn định

Những loại cổ phiếu thu nhập thường tạo ra thu nhập cố định có tính ổn định nên mang lại cho nhà đầu tư những nguồn thu nhập thường xuyên trong cả vòng đời của nó. Bên cạnh đó, cũng sẽ giúp cho nhà phát hành tiếp cận với nguồn vốn một cách dễ dàng so với những nguồn khác. 

Tương đối ít biến động

Thông thường cổ phiếu thu nhập sẽ chịu rất ít biến động và sự tác động của thị trường, đặc biệt với sản phẩm trái phiếu nhà đầu tư có thể yên tâm vì khả năng thanh khoản cao, có thể giá sẽ cao hơn nhưng lãi sẽ lớn hơn và ngược lại đây là điều không ai có thể khẳng định. Vì thế, nhiều nhà đầu tư lựa chọn cổ phiếu thu nhập để giảm thiểu tối đa các rủi ro có thể gặp phải. 

Có tính bảo đảm

Những trái phiếu doanh nghiệp khi phát hành sẽ được bảo đảm bởi khả năng thanh toán của chính công ty phát hành trái phiếu đó. Trường hợp công ty gặp phải rủi ro và phá sản thì các chủ sở hữu của những trái phiếu này sẽ được ưu tiên trả tiền trước chứ không phải là các cổ đông thường trong hội đồng quản trị. 

Nhược điểm của chứng khoán có thu nhập cố định

Rủi ro tín dụng và vỡ nợ

Rủi ro tín dụng hoặc vỡ nợ là rủi ro mà nhà đầu tư cần phải lưu tâm khi các khoản thanh toán lãi và gốc đến hạn nhưng doanh nghiệp lại không được thực hiện theo đúng cam kết. Vì thế, bất cứ nhà đầu tư nào cũng mong muốn doanh nghiệp mà mình đã mua trái phiếu sẽ hoạt động kinh doanh tốt hơn. Trường hợp một công ty đang gặp khó khăn thì giá trị của loại trái phiếu đó trên thị trường thứ cấp có thể giảm.

Khi nhà đầu tư cố gắng để bán trái phiếu đã mua thì họ chỉ bán được với giá giảm một nửa hoặc thấp hơn giá trị gốc. Bên cạnh đó, trái phiếu cũng sẽ khó bán hơn bình thường nếu như người mua không có nhu cầu. Hiện nay, tình trạng các doanh nghiệp trong nước không thể trả nợ trái phiếu khi đáo hạn vẫn xảy ra. Chính vì thế, một số lô trái phiếu bị gia hạn đáo nợ do doanh nghiệp chưa thể thu xếp được tình hình tài chính trả nợ khi cần đáo hạn. 

Rủi ro lãi suất

Đây là việc nhà nhiều nhà đầu tư vẫn phải đối mặt khi sở hữu cổ phiếu thu nhập bởi lẽ, lãi suất thị trường tăng lên, lãi suất mà trái phiếu trả lại cho nhà đầu tư nhiều khả năng sẽ thấp hơn so với lãi suất thị trường mới. Trường hợp này sẽ khiến cho trái phiếu mất giá trầm trọng trên thị trường thứ cấp, vốn của nhà đầu tư cũng sẽ bị ràng buộc vào khoản trái phiếu này. Vì thế, họ không được sử dụng nguồn vốn đó cho các cơ hội đầu tư khác. 

Cổ phiếu thu nhập vừa có tính đảm bảo an toàn nhưng vẫn tiềm ẩn những rủi ro mà nhà đầu tư cần phải hết sức cẩn thận. Vì thế, cổ phiếu thu nhập được nhiều người yêu thích do vẫn mang lại những lợi nhuận hấp dẫn.