Decision making là gì? Khái niệm đầy đủ về thuật ngữ này bạn đã biết?

Nghĩa sát nhất cho khái niệm decision making là gì?

Decision making mang nghĩa là ra quyết định. Ra quyết định được xem là một hành động giải quyết vấn đề nhằm để đem lại một hướng giải quyết được coi là tối ưu nhất, hoặc ít nhất là ổn thỏa đối với tất cả mọi người hay với vấn đề đang cần phải giải quyết. 

Ra quyết định đôi khi thích hợp hoặc không thích hợp cũng có đôi lúc gặp phải phản ứng trái chiều hoặc phải đối từ phía mọi người. Tri thức ngầm hay được dùng để lấp đầy các lỗ hổng trong quá trình ra quyết định khó khăn. Thông thường dù là kiến thức “ngầm” hay “nổi” thì đều được dùng song song trong quá trình ra quyết định.

Những yếu tố tác động đến kết quả và chất lượng trong quá trình decision making 

- Tâm lý : xem xét các quyết định cá nhân trong bối cảnh của một tập hợp các nhu cầu, sở thích và giá trị mà cá nhân có hoặc đang tìm kiếm. 

- Nhận thức : quá trình ra quyết định được xem là một quá trình liền mạch được tích hợp trong sự tương tác với môi trường. 

- Tư duy cá nhân : phân tích các quyết định cá nhân liên quan đến tính hợp lý của việc ra quyết định, hoặc logic giao tiếp , và sự lựa chọn nhất quán mà nó dẫn đến. 

Phần cốt lõi của việc ra quyết định liên quan đến việc phân tích một tập hợp hữu hạn các lựa chọn thay phiên xuất hiện liên tục và được mô tả theo các tiêu chí đánh giá khác nhau.

Sau đó, nhiệm vụ của người ra quyết định là sắp xếp các lựa chọn thay thế này theo mức độ ưu tiên giảm dần, nghĩa là phương án tối ưu hơn sẽ được đặt lên đầu tiên hoặc phân tích các mặt tích cực của từng phương án đó. Người ra quyết định sẽ đánh giá đồng thời các tiêu chí và đưa ra chọn lựa cuối cùng.

Những yếu tố tác động đến quá trình ra quyết định

Có vô vàn nhân tố tác động đến quá trình ra quyết định nói chung và tính đúng đắn của các quyết định được đề ra nói riêng. Hoàn cảnh của người ra quyết định sẽ đóng một phần không nhỏ trong quá trình ra quyết định. 

Ví dụ, sự phức tạp của hoàn cảnh là một nhân tố tác động đến chức năng nhận thức. Một hoàn cảnh phức tạp là một hoàn cảnh có một lượng lớn các trạng thái đa dạng có thể xảy ra theo thời gian. 

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng các môi trường phức tạp hơn tương ứng với chức năng nhận thức cao hơn, vì vậy một quyết định có thể bị chi phối bởi hoàn cảnh đó nhiều hơn.

Một thí nghiệm đã chỉ rõ rằng, căn phòng được trang trí cầu kỳ phức tạp sẽ tác động đến quá trình ra quyết định nhiều hơn một căn phòng đơn giản, tinh tế. Bởi lẽ khoa học đã chứng minh rằng, khả năng nhân thức của con người chịu ảnh hưởng rất lớn bởi yếu tố môi trường xung quanh, từ đó ảnh hưởng đến những quyết định đi kèm theo đó.

Tuy nhiên quá trình ra quyết định theo cách thông thường được các nhà nghiên cứu chứng minh rằng trong các tình huống có áp lực thời gian cao hơn, tính cấp bách của vấn đề được ưu tiên, các chuyên gia sẽ ưu tiên việc ra quyết định trực tiếp, nhanh chóng hơn là việc phân tích, giải quyết vấn đề theo trình tự.

Họ sẽ lựa chọn một quyết định được nhận thấy là phù hợp với kinh nghiệm của họ và đi đến một hành động mà không cân nhắc các trường hợp thay thế.

Tầm quan trọng của việc ra quyết định là gì? 

Có thể nói, ra quyết định có ý nghĩa cực kỳ cần thiết trong tất cả mọi vấn đề. Từ kinh doanh, cho đến sự phát triển của bản thân hay sự thịnh suy của quốc gia dân tộc. Bởi vậy mà người ra quyết định luôn là người mang trong mình trọng trách nặng nề để chèo lái một doanh nghiệp, một đất nước phát triển. 

Chúng ta sẽ không bàn nhiều tới vai trò của những người quyết định với một đất nước trong bài viết này, thay vào đó hãy cùng tìm hiểu yếu tố ra quyết định đối với doanh nghiệp và sự phát triển của doanh nghiệp.

Kỹ năng ra quyết định

Ra quyết định là một kĩ năng quan trọng trong quản lý, vì việc ra quyết định có ảnh hưởng trực tiếp đến vấn đề, việc ra quyết định hiệu quả giúp đạt được các thành tựu hoặc mục tiêu mong muốn bằng việc giải quyết các vấn đề đó. Do đó, việc ra quyết định sẽ có ở tất cả các doanh nghiệp và phủ rộng trên mọi lĩnh vực.

Ra quyết định một cách khoa học là quá trình cố gắng để đi đến sự lựa chọn tối ưu tốt nhất có thể cho một giải pháp với một khoảng thời gian hợp lý.

“Quyết định” có nghĩa là xem xét các cân nhắc và đưa ra kết luận. Ra quyết định liên quan đến hai hoặc nhiều lựa chọn thay thế bởi vì nếu chỉ có một lựa chọn thì không cần phải quyết định làm gì . 

RS Davar định nghĩa việc ra quyết định là “sự chọn lựa dựa trên một số tiêu chí của một hành vi thay thế từ hai hoặc nhiều lựa chọn thay thế có thể”. Để quyết định có nghĩa là nhà quản trị quyết định ‘loại bỏ”  dần những chọn lựa để đi đến kết luận.

Theo McFarland khi nói về ra quyết định như sau: “Một quyết định là một hành động được lựa chọn trong đó một giám đốc điều hành phải đưa ra một kết luận về những gì họ phải làm trong một tình huống cụ thể” 

7 Bước ra quyết định đúng đắn

Bước 1: Xác định bản chất vấn đề bạn cần giải quyết.. Bước đầu tiên này rất quan trọng. 

Bước 2: Thu thập thông tin liên quan vấn đề. Thông tin được thu thập thông qua 2 cách. Cách 1: Chính bạn tự đánh giá, kết luận. Cách 2: tham khảo tài liệu, sách vở

Bước 3: Đưa ra danh sách các phương án thay thế để giải quyết vấn đề 

Bước 4: Cân nhắc, suy xét từng phương án từ phương án đầu tiên cho đến cuối cùng. Sắp xếp các phương án theo thứ tự ưu tiên. Phương án tốt nhất đem lại nhiều lợi ích nhất tránh được nhiều rủi ro nhất đặt lên đầu và xếp các phương án còn lại theo thứ tự giảm dần. 

Bước 5: Đưa ra quyết định cuối cùng để giải quyết vấn đề. Quyết định đó có thể là phương án đầu tiên hoặc bạn có thể kết hợp các phương án lại với nhau sao cho tối ưu nhất.

Bước 6: Bắt tay vào hành động theo quyết định đã đưa ra 

Bước 7: Xem xét lại lần cuối quyết định của bạn và hậu quả của nó Trong bước cuối cùng này, hãy xem xét kết quả của quyết định của bạn và đánh giá xem nó có giải quyết được nhu cầu bạn đã xác định ở Bước 1 chưa. Nếu quyết định không đáp ứng được yêu cầu của vấn đề hãy ra quyết định lại.

Lời kết

Mong rằng thông qua bài viết này bạn đã hiểu được những kiến thức cơ bản về decision making là gì? Cùng với đó là một số thông tin quan trọng liên quan đến decision making – quá trình ra quyết định sẽ giúp ích rất nhiều cho bạn trong cuộc sống.