Các ông chủ của Thung lũng Silicon lần lượt ra đi

Các ông chủ của các công ty công nghệ tại Thung lũng Silicon đang phải bước xuống khỏi những “kỳ lân” của mình. Với những dòng trạng thái thể hiện tình cảm dành và  hy vọng về sự phát triển trong tương lai của công ty trên các trang mạng xã hội có thể thấy họ đang muốn bỏ các “con cưng” của mình.

Điểm dừng êm đẹp

Trong những tuần gần đây, Ben Silbermann, Co-Founder của mạng xã hội chia sẻ hình ảnh Pinterest, đã chính thức từ chức giám đốc điều hành. Tương tự, Joe Gebbia, nhà đồng sáng lập công ty cho thuê nhà Airbnb cũng đã tuyên bố rời khỏi vị trí lãnh đạo của công ty, Nhà sáng lập ứng dụng giao hàng Instacart - Apoorva cũng cho biết ông sẽ kết thúc nhiệm kỳ chủ tịch khi công ty niêm yết trên sàn chứng khoán, sớm nhất là trong năm nay.  Ngoài Silbermann, Gebbia, Apoorva thì những nhà sáng lập hàng đầu của Twitter, Peloton, Medium và MicroStrategy đều đã từ chức trong năm nay.

Những thông báo từ chức của các nhà sáng lập, các vị chủ tịch, các CEO xuất hiện ngày một nhiều như dấu hiệu cho sự kết thúc của các kỳ lân công nghệ. Họ rời đi khi mọi thứ đã đi qua thời điểm huy hoàng. Cổ phiếu của Pinterest sụt giảm tới 60%. Cổ phiếu của Airbnb cũng giảm 25% so với một năm trước, trong khi Instacart đã giảm định giá nội bộ gần 40% vào tháng 3.

"Giờ thì việc trở thành CEO trở nên kém vui hơn rồi. Thị trường thì đi xuống, nền kinh tế đang có xu hướng tiêu cực và ngày càng có nhiều quy định hơn. Nếu bạn đã giàu có, nổi tiếng và thành công rồi thì thường sẽ đến một thời điểm mà việc ngồi ở vị trí đó sẽ không hấp dẫn bằng việc rời đi và kết thúc mọi thứ một cách tốt đẹp", Kevin Werback, giáo sư kinh doanh tại trường Wharton thuộc Đại học Pennsylvania cho biết.

Những năm gần đây, số tiền mà các nhà đầu tư đổ vào các công ty công nghệ khởi nghiệp ngày một lớn, nhất là những công ty được đánh giá cao. Các nhà sáng lập nên các công ty khởi nghiệp có trị giá từ 1 tỷ USD trở lên được coi là những “kỳ lân” có tầm nhìn xa. Những người này đã đấu tranh để bảo vệ quyền sở hữu công ty của mình. Không như trước đây, những nhà sáng lập phải chịu áp lực có thể bị thay thế bởi các giám đốc điều hành nhiều kinh nghiệm hơn.

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán sụt giảm nghiêm trọng, các công ty công nghệ thua lỗ khiến mọi thứ bắt đầu thay đổi. Các nhà đầu tư mạo hiểm trở nên thận trọng hơn. Họ rút lui và kêu gọi các công ty khởi nghiệp trẻ được đánh giá cao tại Thung lũng Silicon nên cắt giảm chi phí và làm việc thận trọng.

Buông tay với những “di sản” từng tranh đấu

CEO của Meta Platforms Mark Zuckerberg được xem là người tiên phong trong việc trở thành ông chủ thời hiện đại khi yêu cầu các nhà đầu tư để mình giữ quyền kiểm soát công ty khi đang phát triển và mở ra kỷ nguyên “thân thiện với người sáng lập” như hiện nay.

Những nhà sáng lập đã tận dụng lợi thế của mình để giữ cho công ty ở vị trí hàng đầu ngay cả khi nó đã phát triển vượt trội hơn cả năng lực quản lý của họ; đồng thời họ cũng giữ cho công ty đứng độc lập càng lâu càng tốt.

Thời điểm lĩnh vực công nghệ thống trị nền kinh tế, sự hâm mộ và đề cao các nhà sáng lập công ty khởi nghiệp đã dần “xâm nhập” vào nền văn hoá đại chúng thông qua những ngôi sao truyền hình, những người có tầm ảnh hưởng tới công chúng như Ashton Kutcher và các chương trình truyền hình như "Silicon Valley".

Tuy nhiên, sự “xâm nhập” này đã khiến một bộ phận các nhà sáng lập thời đại mới đã đi quá xa. Ví dụ điển hình là Adam Neumann. Việc tiêu tiền không ngơi tay và tiệc tùng triền miên của nhà sáng lập này đã buộc ông phải rời khởi WeWork vào năm 2018 dù số cổ phần đủ để kiểm soát công ty. Travis Kalanick với chiến lược đầy tham vọng tại Uber cũng khiến ông bị thay thế vào năm 2017 bất chấp số cổ phiếu có quyền biểu quyết mà ông nắm giữ.

Một số founder khác lại giữ cách làm việc và vẫn ở nguyên vị trí của mình vượt qua đợt IPO. Nhưng hoá ra, để điều hành một công ty đã niêm yết trên sàn chứng khoán, thêm cả những công việc được các nhà đầu tư uỷ thác, những dự báo của giới phân tích lại khác xa với hồi mới khởi nghiệp. Hiện tại, trong bối cảnh thị trường suy thoái, những nhà sáng lập đang dần từ quyền lực mà họ từng tranh đấu để có được.

Trong thông báo từ chức của mình, Silbermann đã nói rằng việc điều hành Pinterest là "món quà của cả cuộc đời". Với Gebbia đã đăng một đoạn hồi tưởng về những ngày đầu Airbnb mới thành lập cùng với những bức ảnh, biệt danh của những người đồng sáng lập cùng những bài học về lòng tốt của nhân loại. Mehta đã viết trên Twitter rằng ông "quan tâm sâu sắc" đến Instacart: "Đó là điều mà tôi nghĩ đến mỗi phút giây thức giấc trong suốt thập kỷ qua".

Bước vào Thung lũng Silicon với tư cách là những người muốn “thay đổi thế giới” và rời đi khi là những tỷ phú, các nhà sáng lập đã thể hiện sự tích cực hướng tới tương lai tươi đẹp của Thung lũng Silicon. Những nhà sáng lập đã viết rằng, Pinterest "chỉ mới bắt đầu", Airbnb "đang nắm trong tay những thứ tốt nhất" còn Instacart thì có "cơ hội to lớn phía trước". Và khi rời bỏ những “di sản” của mình, các nhà sáng lập đều cho biết họ đã có kế hoạch cho những dự án mới.

Kinh nghiệm là yếu tố quan trọng

Giới đầu tư dự đoán rằng sẽ ngày một nhiều các nhà sáng lập nộp đơn từ chức khi họ nhận thấy bản thân cần phải chăm chỉ hơn nhưng thứ họ nhận lại không tương xứng.  "Giờ đây, họ có thể để một số giám đốc điều hành khác đứng ra tiếp quản và phát triển với những chiến thuật khác," Trace Cohen, một nhà đầu tư cho những startup non trẻ, cho biết.

Vào 2 tuần trước, nhà sáng lập công ty khởi nghiệp vận hành không gian sống chung Common - Brad Hargreaves đã tuyên bố sẽ từ chức giám đốc điều hành và trở thành giám đốc bất động sản và Karlene Holloma - người đứng đầu bộ phận bất động sản sẽ ngồi vào vị trí giám đốc điều hành.

Sự đi xuống của thị trường là một trong những nguyên nhân khiến Hargreaves đưa ra quyết định như vậy. Nhà sáng lập này cho rằng những thời điểm khó khăn như hiện tại, sẽ thật tốt nếu có một nhà sáng lập có đủ khả năng thuyết các nhà đầu tư, nhân viên và khách hàng hướng đến tầm nhìn sâu rộng. "Nhiều nhà sáng lập ngồi ở vị trí CEO và đã gắn bó quá lâu rồi", Hargreaves nói thêm.

Tuy nhiên, vẫn có nhiều nhà sáng lập tiếp tục giữ vị trí CEO của mình dù thị trường suy thoái như CEO của Stripe, Coinbase, Discord,... Tiêu biểu như ứng dụng giao dịch chứng  khoán Robinhood. Dù năm 2022 mới trải qua nửa chặng đường nhưng công ty này đã sa thải hơn 1.000 nhân viên do mất đi những khách hàng tích cực. Dan Dolev, một nhà phân tích tại Mizuho Securities, cho biết các nhà  đầu tư đã đề nghị Robinhood nên mời một giám đốc điều hành dày dặn kinh nghiệm để giúp đỡ các nhà sáng lập. Tuy nhiên, không  ai có thể buộc Vlad Tenev và nhà đồng sáng lập Baiju Bhatt rời khỏi vị trí của mình.   Đương nhiên những gì họ phải đáp ứng sẽ khó khăn và áp lực hơn. Dolev nói: "Họ là những người sáng lập tiêu biểu khi rất giỏi đưa ra ý tưởng và sáng tạo nội dung, nhưng có thể tìm sự trợ giúp về cách hoạt động vận hành".

Gần đây, một phát ngôn viên của Robinhood đã cho biết công ty đang trải qua một cuộc cải tổ và chỉ nhận thuê quản lý từ TD Ameritrade và Uỷ ban Chứng khoán và Giao dịch.