TORCH là gì? Những lưu ý về căn bệnh này
TORCH là gì?
TORCH là một trong những nhóm bệnh nhiễm trùng lây nhiễm theo đường từ mẹ sang con. Tuy nhiên nhóm TORCH là nhóm có nguy cơ lây nhiễm đặc biệt cao. Trước và trong quá trình mang thai nếu người mẹ nhiễm phải loại bệnh này thì nguy cơ sảy thai,sinh non, trẻ mắc các loại dị tật bẩm sinh thậm chí trở thành biến chứng tai biến sản khoa. Vậy những chữ cái trong tên TORCH là gì? Tượng trưng cho điều gì?
TORCH là từ viết tắt tượng trưng cho nhóm các căn bệnh gây nguy hại cho trẻ sơ sinh.
- TO: Toxoplasma gondii
- R: Rubella
- C: Cytomegalovirus (CMV)
- H: Herpes simplex virus (HSV)
- O hay “Other” nhằm chỉ các bệnh khác như: Treponema pallidum (giang mai), viêm gan E, viêm gan B, Coxsackie virus, Epstein-Barr virus (EBV), human parvovirus (HPV), HIV, varicella zoster (thủy đậu),...
Nếu mắc phải TORCH các loại vi khuẩn, đơn bào, nhiễm trùng o các loại virus đều có nguy cơ biến thành bệnh mãn tính. Bệnh này không có triệu chứng trên cơ thể người lớn những việc thai phụ mắc căn bệnh này sẽ khiến cho con của họ gặp phải những đau khổ mà căn bệnh này mang lại.
Có nên tìm hiểu về nhóm bệnh TORCH là gì?
Đáp án là có. Vì nhóm bệnh này rất dễ xảy ra và lây lan cho người nên việc hiểu biết TORCH là gì? vô cùng trọng yếu. Vì muốn “nhổ cỏ phải nhổ tận gốc”, điều trị bệnh cũng như vậy. Biết được nguồn gốc bệnh, cách truyền nhiễm, triệu chứng, hậu quả thì mới có cách phòng chống bệnh và tận lực tránh thực hiện các biện pháp phòng chống.
Các loại bệnh thuộc nhóm bệnh TORCH là gì?
Như những gì đã nêu ở trên về TORCH là gì? thì mình đã nói đây là chữ cái đầu tên các loại bệnh ghép lại. Sau đây, mình sẽ nói cho mọi người biết tác hại của các loại bệnh này đối với con người.
Toxoplasma gondii (đã có vacxin cho một số chủng)
Đây là động vật nguyên kí sinh nội bào bắt buộc là nguyên nhân chính gây ra Toxoplasmosis. Loại sinh vật này có khả năng lây nhiễm cho hầu hết sinh vật thuộc loài máu nóng.
Người mắc phải bệnh này không có triệu chứng (mắc bệnh tiềm ẩn). Người bệnh sẽ mắc chứng rối loạn thần kinh, kiểm soát xung động kém, giảm nhận thức,...
Rubella (đã có vacxin)
Căn bệnh này còn có tên gọi khác là bệnh Sởi Đức hoặc sởi ba ngày là một loại nhiễm trùng do virus này gây ra. Đây là một loại truyền nhiễm cộng đồng. Bệnh trạng không nặng và hơn nửa số người không nhận ra bản thân bị nhiễm phải.
Người mắc phải bệnh này sẽ bị phát ban, sưng hạch bạch huyết, viêm dây thần kinh, giảm tiểu cầu,...Tùy thuộc vào thời gian nhiễm mà tỷ lệ con bị hội chứng Rubella bẩm sinh có sự thay đổi: 80% tỷ lệ nhiễm khi thai dưới 12 tuần, 54% khi thai được 13 - 14 tuần, 35% khi thai 13 - 16 tuần, 10% vào lúc thai 16 tuần và sau 20 tuần thì tỷ lệ này không đáng kể.
Cytomegalovirus (chưa có vacxin)
Loại bệnh này cũng do virus gây nên là sinh vật này lấy con người và loài khỉ làm vật chủ tự nhiên. Là bệnh lây truyền không có triệu chứng (tiềm ẩn). Lây truyền từ đường sinh dục, mẹ sang con, máu hoặc do việc cấy ghép cơ quan.
Loài này gồm 11 loại khác nhau. Gây ra nhiều bệnh viêm nhiễm khắp cơ thể người, nhiễm trùng bạch cầu đơn nhân, viêm gan dễ dẫn đến tử vong ở trẻ sơ sinh,...
Herpes simplex virus (đã có vacxin cho một số chủng)
Chủng loại virus này thuộc dòng các loại virus ở người (sản xuất hầu hết các mụn rộp sinh dục). Bệnh này cũng là kiểu nhiễm trùng tiềm ẩn đặc biệt lưu trú tại hạch thần kinh.
Loài này có hai chủng chính dễ gây bệnh cho người là HSV-1 và HSV-2 với độ lây lan mạnh mẽ như nhau. Đây là bệnh phát tán qua đường sinh dục, HIV, gây viêm nhiễm và tử vong ở trẻ sơ sinh và có thể dẫn đến Alzheimer.
Tuy nhiên loại virus này cũng có một số tác dụng cho con người như chất chống ung thư, truy tìm sự kết nối của các nơron thần kinh.
O “Other” một số bệnh khác có thể xảy ra
Treponema pallidum (giang mai)
Do vi khuẩn xoắn giang mai gây ra đầu tiên nó sẽ xuất hiện ở niêm mạc và da sau đó tới lục phủ ngũ tạng như da, thần kinh, tim mạch, xương. Người mẹ mắc bệnh này có thể lây cho con giang mai bẩm sinh. Để phòng ngừa bệnh thai phụ cần xét nghiệm định kỳ ở 3 tháng đầu và cuối thai kỳ.
Coxsackievirus
Coxsackievirus là một loại virus có cấu trúc ARN lây qua từ rau thai của người mẹ bị nhiễm. Gây các loại dị tật bẩm sinh ở đường sinh dục, đường tiết niệu, hệ tim mạch, hệ tiêu hóa. Ở cuối thai kỳ nếu người mẹ bị nhiễm có thể làm thai chết trong bụng, sảy thai hoặc gây viêm màng não, tổn thương hệ tim mạch
Viêm gan B, viêm gan E
Người mẹ có thể lây cho con bệnh HPV, việc sinh mổ cũng khó mà ngăn được nguy cơ phát bệnh. Sau sinh hơn 90% trẻ nhiễm HBV đều là mãn tính.
Virus viêm gan E có tỷ lệ chết thai và lưu thai cao hơn so với các bệnh khác nhưng nguy cơ này có tỷ lệ khá thấp
HIV, AIDS
Như mọi người biết bệnh này lây qua đường máu, đường sinh dục, tuyến nước bọt, máu, từ mẹ sang con. Bệnh gây ra sự suy giảm miễn dịch trong cơ thể khiến cho vi khuẩn xâm nhập vào người gây nên các bệnh khác. Thai phụ nếu nhiễm bệnh này sẽ lây cho con khiến trẻ dễ chết non, thiếu cân, có nguy cơ tử vong trong 5 năm đầu sau khi sinh.
Cách phòng tránh nhóm bệnh TORCH là gì?
Nhóm bệnh TORCH đều thuộc dạng bệnh tiềm ẩn không có triệu chứng lúc đầu rõ ràng dễ nhầm lẫn với cúm phát ban hay các bệnh khác gây ra những hệ lụy không mong muốn. Vì nguyên do này mà sự phòng tránh bệnh TORCH rất cần được lưu ý.
Có một số cách để phòng tránh nhóm bệnh TORCH:
- Tiêm phòng các loại bệnh đã có vacxin
- Kiểm tra thai kỳ ở giai đoạn ba tháng đầu và ba tháng cuối
Nếu bệnh được phát hiện sớm thì việc chữa trị sẽ rất đơn giản, không có nhiều nguy hiểm, nhanh chóng và đặc biệt là không ảnh hưởng đến việc mang thai sau khi chữa trị.
Xét nghiệm TORCH được làm như thế nào?
Cách xét nghiệm TORCH
Đối với loại nhiễm trùng mà TORCh gây ra không dễ phát hiện bệnh đặc biệt là những người không có triệu chứng hoặc triệu chứng không thường gặp. Việc này khiến không ít thai phụ không nhận ra con mình đang trong hình trạng nguy hiểm.
Nếu mắc Herpes simplex người mẹ sẽ bộc phát mụn rộp vùng sinh dục, toxoplasma gondii cùng với Cytomegalo biểu hiện bệnh sẽ là cúm, Rubella nhẹ cơ thể người mẹ sẽ xuất hiện những vết đỏ nhỏ tròn khắp cơ thể và sốt nhẹ nhưng đều không có sự cụ thể trong biểu hiện khiến ta liên tưởng đến TORCH.
Hiện nay xét nghiệm TORCH đã xuất hiện với phạm vi hầu như cả nước.
Lợi ích của việc xét nghiệm TORCH
Xét nghiệm TORCH mang lại lợi ích cho thai phụ, người nhà bệnh nhân cũng như cộng đồng và xã hội. Một số lợi ích thiết thực của việc xét nghiệm TORCH kịp thời:
- Ngăn ngừa nguy cơ sảy thai
- Ngăn ngừa tình trạng dị tật bẩm sinh, các loại bệnh mãn tính
- Trẻ sơ sinh khỏe mạnh giảm gánh nặng xã hội
- Tương lai “búp măng non” khỏe mạnh đất nước càng phát triển
- Giảm tỷ lệ tử vong
