Tìm hiểu chi tiết về ngói mũi hài
Ngói mũi hài thuộc nhóm ngói đất nung và có hoa văn. Loại ngói này có thể chịu được nhiệt độ cao và có tình thẩm mĩ cho mái nhà.
Ngói mũi hài là gì?
Ngói mũi hài là loại ngói đất nung, phần đầu có kiểu dạng thu gọn, uốn cong có hoa văn giống chiếc hài ngày xưa. Hiện trên thị trường có hai loại phổ biến là loại ngói mũi hài đất nung truyền thống được nung ở khoảng 1.100 độ C với màu đỏ đặc trưng. Và loại ngói mũi hài tráng men, được nung ở nhiệt độ khoảng 1.300 độ C và được phủ một lớp men bóng, hạn chế tình trạng rêu mốc và có màu sắc đa dạng hơn. Về kích thước, ngói mũi hài phổ biến khoảng 27x20x1,5 cm và có trọng lượng là 1,6kg/viên.
Độ hút nước của ngói khoảng 8%. Khi đi tham quan vãn cảnh ở các đình chùa, ta có thể dễ dàng thấy những mái ngói màu đỏ gạch trông rất đẹp làm nên vẻ đẹp tinh tế cho công trình kiến trúc đó. Đó chính là ngói mũi hài, vật liệu được sử dụng hàng ngàn năm nay. Ở Việt Nam ngói mũi hài đã được tìm thấy ở nhiều khu vực như Hoàng thành Thăng Long chẳng hạn. Thực tế thì ngói hài là 1 loại ngói đất nung, mà ngói đất nung đã được sử dụng ở thời kỳ đồ đá khoảng 10000 năm ở Trung Quốc và Trung Đông còn ở Hy Lạp cổ đại thì là cách đây 2500 năm TCN.
Ngói mũi hài được phân chia thành 2 loại: ngói mũi hài đất nung và ngói mũi hài tráng men. Ngói được nung ở nhiệt độ từ 1100 – 1300 độ C. Ngói có tráng men thường có tính thẩm mỹ và độ bền cao hơn ngói đất nung. Hiện nay, loại ngói này rất được ưa chuộng và sử dụng phổ biến trong các công trình tâm linh như chùa, nhà thờ, lăng mộ….. Ngói mũi hài từ đất sét được ủ, nhào, cán, ép, hút khí và nung ở nhiệt độ cao nên màu sắc và chất lượng rất tốt.
Những ưu điểm của ngói mũi hài
Có 1 số loại ngói mũi hài được sản xuất ra với chỉ số phát xa và phản xạ cao hơn. Màu sắc cũng có thể nhiều hơn nhưng vẫn đảm được đặc tính chịu nhiệt, nước lửa tốt và mát. Có 1 số loại ngói mũi hài ở phía dưới vẫn là nung bình thường còn ở trên được phủ lớp men làm cho gạch trông sáng bóng hơn, tiết kiệm nhiều tiền sản xuất cũng như không bị rêu mốc sau nhiều năm sử dụng. Ngói mũi hài cũng có nhiều mẫu mã với vẻ đẹp thẩm mỹ riêng biệt nên được sử dụng ở nhiều công trình kiến trúc cổ kính như đình chùa, miếu.
Do được nung ở nhiệt độ cao nên ngói hài có thể chịu được sự thay đổi nhiệt độ cũng như thay đổi thời tiết khắc nghiệt rất tốt, chịu được cả tuyết rơi, kháng nước, kháng lửa hay chịu được hơi muối. Khả năng tái sử dụng cao và có độ bền rất lâu dài. Ngói mũi hài không hấp thụ nhiệt nhiều nên cực mát, vào mùa hè sẽ giảm đi nhiều nhiệt độ nóng và tiết kiệm khá nhiều chi phí điện cho quạt máy. Và vì nó có màu sáng nên phản xạ ánh sáng cũng rất tốt.
Những mẫu ngói mũi hài
Ngói mũi hài ngày nay được sản xuất, với nhiều cải tiến cả về hình thức lẫn màu men. Chúng tôi giới thiệu tới khách hàng 3 mẫu gạch được nhiều sự lựa chọn nhất.
Ngói mũi hài cổ
Ngói hài cổ màu vàng khô được làm từ chất liệu sứ tráng men nên rất bền chắc. Màu ngói vàng khô, ngói được sản xuất từ bàn tay tài hoa của nghệ nhân Bát Tràng. Ngói mũi hài họa tiết Ngói hài cổ họa tiết là một trong những sản phẩm bán chạỵ trên thị trường. Ngói được làm từ sứ tráng men nên rất bền dưới tác động vật lý, cũng như tác động khắc nghiệt của thời tiết. Bên cạnh đó còn mẫu: Ngói hài cổ họa tiết màu vàng khô được nung ở nhiệt độ 1.300 độ C nên rất bền, chịu được thời tiết khắc nghiệt. Bên ngoài được phủ một lớp men bóng để tránh ngấm mưa, nấm mốc, tránh mọc rêu.
Ngói hài ri
Ngói hài ri chất liệu sứ màu đen bóng được trang trí hoa văn cổ. Ngói mũi hài được nung ở nhiệt độ cao, tráng men bóng màu đen nên rất bền chắc. Mái ngói hài chịu được sự khắc nghiệt của thời tiết nắng mưa thất thường. Ngoài ra còn mẫu khác: Ngói mũi hài bằng gốm đỏ nên được sử dụng nhiều tại các đình chùa, nhà thờ họ. Bên ngoài ngói đỏ được phủ một lớp tráng men giúp ngói mũi hài bền hơn, chịu được thời tiết khắc nghiệt.
Ngói mũi hài là dòng ngói được sử dụng cho việc lợp các kiến trúc cổ, truyền thống như: Chùa, đình, miếu, nhà thờ tổ .v.v.. Ngói mang đến không gian yên bình thôn dã tạo cảm giác thư thái, thoáng đãng. Mặc dù kỹ thuật lợp ngói không phù hợp với những công trình hiện đại. Nhưng nó vẫn được được sử dụng rộng rãi cho những mẫu kiến trúc truyền thống.
Ngói mũi hài nhỏ
Đầu tiên chúng ta đặt hàng ngói đầu tiên từ dưới lên với độ dốc 15º đến 20º. Phần mũi ngói đưa ra ngoài bằng 1/3 chiều dài của viên ngói. Đặt 2 viên ở 2 đầu rồi dùng dây căng tạo đường thẳng.
Dùng vữa xi măng trát mặt dưới viên ngói và dán lên mái. Phân luống và lợp theo luống, mỗi luống có chiều rộng khoảng 1,5m. Dùng dây căng thẳng từ trên đỉnh mái xuống để tạo luống. Dùng vữa xi măng trát lên lớp ngói màn, dùng bay xây gạch mỏng tạo thành mặt phẳng theo chiều nghiêng của mái, có chiều dày lớp vữa đủ để bám không bị tràn lên mặt viên ngói. Đặt 2 viên ở 2 đầu rồi điều chỉnh sao cho mũi hàng sau cách hàng trước khoảng 7cm. Trát vữa đến đâu dán ngói đến đó, mũi viên ngói hàng sau nằm ở vị trí giữa 2 viên của hàng trước. Lợp hết luống này mới đến luống khác và đến khi kín mái. Vị trí giữa 2 luống phải đưa viên ngói vào giữa khe hở của 2 hàng so le.
Ngói mũi hài to
Theo lý thuyết, ngói mũi hài lớn (270×20 cm) có thể vừa lợp trên hệ kèo, hoặc dán trên mái đúc, tuy nhiên thông thường ngói mũi hài lớn được lợp trên hệ kèo vì thiết kế viên ngói có móc để gác lên các thanh lito. Litô làm bằng gỗ xẻ (gỗ sến, chì chỉ…) có kích thước rộng (3÷4)cm, dày (2,5 ÷ 3)cm. Hàng litô phía trên cách đỉnh mái (3 ÷4)cm. Hàng litô phía dưới cách hàng tàu (4÷5)cm. Căng dây ở 2 đầu theo đúng vạch đã đánh dấu. Đặt litô phía dưới sợi dây, đóng chặt litô vào cầu phong. Chúng ta có thể làm tương tự đóng các hàng litô kín mái. Mái litô khi đóng xong tạo thành mặt phẳng, các hàng litô tạo thành các đường thẳng song song với nhau và cách đều theo đúng kích thước trong khoảng (10÷11) cm. Cách lợp ngói và lợp ngói từ đầu hồi lợp vào, từ dưới lên trên: Mấu viên ngói móc chặt vào thanh litô Hàng sau nằm lên 2/3 hàng trước, sole nhau, mũi viên ngói hàng sau nằm giữa 2 viên ngói hàng trước.
Các viên ngói lợp khít vào nhau. Các vị trí đầu hồi và phần nóc được lợp kín bằng cách cắt viên sản phẩm theo đúng kích thước vị trí bị khuyết. Hướng dẫn thi công Dưới đây chúng tôi đưa ra quy trình thi công đạt chuẩn của loại ngói này. Để có được những hàng ngói đẹp, chúng ta cần trải qua 6 bước thi công.
Hướng dẫn thi công ngói mũi hài
- Bước 1: Đặt hàng đầu tiên từ dưới lên ( hàng tàu ) với độ dốc 15 độ đến 20 độ. Phần mũi đua ra ngoài bằng 1/3 chiều dài viên ngói. Đặt 2 viên ở 2 đầu hồi dùng dây căng tạo đường thẳng. Dùng vữa xi măng trát mặt dưới viên ngói và dán lên mái.
- Bước 2:Phân luống và lợp theo luống, mỗi luống có chiều rộng khoảng 1,5m. Dùng dây căng thẳng từ trên đỉnh mái xuống để tạo luống.
- Bước 3:Dùng vữa xi măng trát mặt dưới viên ngói và dán lên mái. Dùng vữa xi măng trát lên lớp ngói màn, dùng bay xây gạt mỏng tạo thành mặt phẳng theo chiều nghiêng của mái, có chiều dầy lớp vữa đủ để bám không bị tràn lên mặt viên ngói.
- Bước 4: Đặt 2 viên ở 2 đầu hồi điều chỉnh sao cho mũi hàng sau cách hàng trước khoảng 7cm. Dùng dây căng ở 2 đầu mũi tạo thành đường thẳng. Trát vữa đến đâu dán ngói đến đó, đặt viên ngói chính xác theo đường thẳng dây căng, mũi viên ngói hàng sau nằm ở vị trí giữa 2 viên của hàng trước.
- Bước 5: Thực hiện tương tự đến hết luống và kéo thẳng lên đỉnh mái. Lợp hết luống này mới đến luống khác và đến khi kín mái. Bước 6: Vị trí giữa 2 luống đưa viên ngói vào khe hở của 2 hàng so le. Úp nóc bằng ngói nóc 360. Bó bò bằng ngói nóc 360 hoặc ngói nóc tiểu hoặc xây bằng gạch.