Thủ tướng Anh từ chức và những gì ông để lại là nền kinh tế đình trệ

Ngày 7/7, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã đồng ý từ chức sau khi hơn 50 quan chức nội các từ chức để gây áp lực. CNN cho biết lạm phát leo thang, kinh tế trì trệ khiến người dân rơi vào cảnh nghèo đói trong mùa đông này đã khiến danh tiếng của vị thủ tướng này bị tổn hại nghiêm trọng.

Thực tế cho thấy hậu quả kéo dài của đại dịch cũng như nguồn cung và cú sốc năng lượng do xung đột giữa Nga và Ukraine đã khiến mọi nền kinh tế lớn gặp khó khăn. Trong số đó, Anh là nước chịu ảnh hưởng nghiêm trọng hơn cả.

Cơn khủng hoảng bão giá

Lạm phát của nước Anh trong tháng 5 đã đạt 9,1%. Đây là mức cao nhất trong vòng 40 năm và cao hơn tất cả các thành viên của nhóm G7. Lạm phát của Anh được dự báo tăng lên 11% vào cuối năm nay bất chấp các đợt nâng lãi suất.

Tình trạng thiếu lao động càng trở nên trầm trọng do tác động trực tiếp của Brexit - thành tựu đặc biệt của ông Johnson. Điều này làm tăng chi phí hoạt động của các công ty.

Khi đồng bảng Anh giảm mạnh trong năm nay thì chi phí nhập khẩu cũng tăng cao.

Ở một mặt khác, giá nhiên liệu và thực phẩm tăng cao đã khiến cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt trở nên nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ. Các hộ gia đình nghèo và có thu nhập thấp, thậm chí phải đứng trước những lựa chọn là ăn uống hoặc sưởi ấm.

Chính quyền ông Johnson cam kết thu khoản thuế 5 tỷ bảng (6,3 tỷ USD) từ các công ty dầu khí và hỗ trợ hỗ trợ 400 bảng (502 USD) cho mỗi gia đình Anh. Tuy nhiên, mọi nỗ lực vẫn đổ xuống sông.

Ngân hàng Trung ương Anh cho biết vì chi phí năng lượng và thực phẩm tăng cao nên thu nhập khả dụng của các hộ gia đình Anh đang giảm mạnh. Đáng chú ý, đà tăng của giá cả vẫn chưa dừng lại.

Hóa đơn năng lượng trung bình mỗi năm của một hộ gia đình ở Anh có thể tăng khoảng 50% lên 3.000 bảng (3.600 USD) vào mùa đông này khi mức giá trần được sửa đổi. Các cơ quan quản lý đã nâng giá trần tới 54% vào tháng 4.

Tình hình sẽ tồi tệ hơn

Ngày 4/7, công bố của tổ chức Resolution Foundation (Anh) cho thấy giá cả tăng cao đã khiến những hộ gia đình tại Anh có thu nhập thấp và tiền tiết kiệm ít ỏi phải lao đao trang trải cuộc sống. Họ cũng không có được sự trợ cấp từ chính quyền địa phương.

Nhóm nghiên cứu ước tính rằng thu nhập khả dụng của hộ gia đình điển hình tại Anh chỉ tăng 0,7%/ năm trong vòng 15 năm trước khi đại dịch bùng phát sau khi điều chỉnh theo lạm phát. Sau gần 20 năm, mức sống của khoảng 20% dân số nghèo nhất nước này cũng không mấy tốt đẹp hơn.

Đà phục hồi kinh tế trên khắp nơi đều đang bị trì trệ. Tuy nhiên Anh còn đối mặt với rủi ro suy thoái, nước này đã bắt đầu suy yếu kinh tế vào tháng 3.

Văn phòng Thống kê Quốc gia cho biết đà giảm đã bắt đầu tăng tốc vào tháng 4. Ước tính GDP giảm 0,3%. Cả 3 lĩnh vực chính của nền kinh tế là xây dựng, chế tạo và dịch vụ đều lao dốc. Doanh số bán lẻ trong tháng 5 chứng kiến tháng giảm thứ 2 liên tiếp.

Tuy nhiên, tình trạng sẽ còn tồi tệ hơn nữa. Hồi đầu tuần, một báo cáo đã công bố rằng ngân hàng Trung ương Anh đưa ra cảnh báo triển vọng của nền kinh tế đã chuyển biến xấu đi.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế tháng trước đã dự báo rằng nền kinh tế nước Anh sắp đối mặt với tình trạng đình đốn. Theo dự báo của tổ chức này, tăng trưởng GDP sẽ là 0% trong năm sau. Đây là mức thấp nhất trong nhóm G7. 

Đối với nợ công vốn đã lên tới mức 90% GDP do các biện pháp hỗ trợ để giúp hộ gia đình và doanh nghiệp ứng phó với đại dịch và khủng hoảng thì tăng trưởng yếu là một tin xấu.

Theo dự báo của Văn phòng Trách nhiệm Ngân sách - cơ quan giám sát tài khóa của chính phủ Anh, nợ công sẽ vượt mức 250% GDP trong dài hạn.