Giải đáp một số thắc mắc về bồi thường đất đai

Bồi thường đất đai luôn nảy sinh những vấn đề xung quanh vậy những vấn đề đó là gì hướng giải quyết ra sao cùng tìm hiểu bài viết sau

Tìm hiểu bồi thường đất nông nghiệp

Hỏi: Tôi có thửa đất 3.000m2. Trước đây, tôi vẫn làm bình thường nhưng từ năm 2012 đã không làm gì được do huyện nói khu vực này phải giải tỏa để làm dự án. Xin hỏi, đất nông nghiệp được bồi thường với giá bao nhiêu? Tôi có được hỗ trợ gì hay không khi không còn đất canh tác?

Phạm Văn Khẩn

(Xã Tân Phước, huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu)

Trả lời: Theo Điều 16 Nghị định số 69/2009 ngày 13/8/2009 của Chính phủ (quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư) thì hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi được bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng; nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền tính theo giá đất cùng mục đích sử dụng.

Khi thu hồi đất nông nghiệp, Nhà nước sẽ giải quyết các khoản hỗ trợ gồm có: Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất, hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề và tạo việc làm; hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp trong khu dân cư...Theo đó, hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp không thuộc trường hợp quy định tại Điều 21 Nghị định này (đất nông nghiệp trong khu dân cư) mà không có đất để bồi thường thì ngoài việc được bồi thường bằng tiền theo quy định còn được hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm theo một trong các hình thức bằng tiền hoặc bằng đất ở hoặc nhà ở hoặc đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp.

Ngoài ra, hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp thì được hỗ trợ ổn định đời sống theo quy định sau: Thu hồi từ 30% đến 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng thì được hỗ trợ ổn định đời sống trong thời gian 6 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở.

Trường hợp phải di chuyển đến các địa bàn có điều kiện kinh tế- xã hội khó khăn hoặc có điều kiện kinh tế- xã hội đặc biệt khó khăn thì thời gian hỗ trợ tối đa là 24 tháng; Thu hồi trên 70% diện tích đất nông nghiệp đang sử dụng thì được hỗ trợ ổn định đời sống trong thời gian 12 tháng nếu không phải di chuyển chỗ ở.

Trường hợp phải di chuyển đến các địa bàn có điều kiện kinh tế- xã hội khó khăn hoặc có điều kiện kinh tế- xã hội đặc biệt khó khăn thì thời gian hỗ trợ tối đa là 36 tháng.

Mức hỗ trợ cho một nhân khẩu được tính bằng tiền tương đương 30kg gạo trong một tháng theo thời giá trung bình tại thời điểm hỗ trợ của địa phương.

Gia đình ông cần liên hệ với UBND cấp huyện để được xác định mức bồi thường, hỗ trợ cụ thể.

Bồi thường khi thu hồi đất theo luật mới

Hỏi: Trong các chính sách của Nhà nước về đất đai thì chúng tôi quan tâm đến việc thu hồi đất và bồi thường khi thu hồi đất. Xin hỏi, việc thu hồi đất được Hiến pháp 2013 quy định có khác gì so với Hiến pháp 1992?

Lê Phương Minh (Phường Thạnh Xuân, quận 2, TP.HỒ Chí Minh)

Trả lời: Theo Điều 54 Hiến pháp 2013, Nhà nước thu hồi đất do tổ chức, cá nhân đang sử dụng trong trường hợp thật cần thiết do luật định vì mục đích phát triển kinh tế- xã hội, lợi ích quốc gia, công cộng. Việc thu hồi đất phải công khai, minh bạch và được bồi thường theo quy định của pháp luật. Đây là cơ sở đề cụ thể hóa trường hợp thu hồi đất vì mục đích nêu trên trong Luật Đất đai 2013.

Cần biết ràng, quyền được bồi thường của người bị thu hồi đất không hiến định trong Hiến pháp 1992. Do đó, so với Hiến pháp 1992, Hiến pháp 2013 có thể nói là quy định chặt chẽ và đầy đủ hơn. Người sử dụng đất bị thu hồi đất vì lý do trên, nếu có đủ điều kiện luật định thì có thể được bồi thường về đất, bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất; có thế được hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất...

Cũng cần lưu ý, giá đất bồi thường không áp dụng theo bảng giá đất như quy định cũ, mà áp dụng giá đất cụ thể do UBND cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất. Việc xác định giá đất cụ thể phải dựa trên cơ sở điều tra, thu thập thông tin về thửa đất, giá đất thị trường và thông tin về giá đất trong cơ sở dữ liệu đất đai; áp dụng phương pháp định giá đất thích hợp.

Khi có quyết định thu hồi đất, người dân phải chấp hành quyết định này nếu không sẽ bị cưỡng chế thu hồi. Nếu có căn cứ cho rằng quyết định thu hồi đất là không chính xác, người dân có thể khiếu nại đến cơ quan đã ban hành quyết định trên (UBND cấp tỉnh hoặc UBND cấp huyện) để bảo vệ quyền lợi của mình

Mức giá đền bù đất phải theo bảng giá đất của ubnd cấp tỉnh ban hành

Hỏi: Năm 1992, tôi có mua thửa đất tại xã Thạnh Phú (huyện v.c, tỉnh Đ.N), diện tích 39.876m2. Chúng tôi đã xây nhà ở, trồng cây tràm trên thửa đất. Tháng 12/2001 thửa đất của tôi được UBND huyện v.c cấp sổ đỏ, diện tích 18.885m2.

Số đất còn lại (gồm hai thửa 371 và 372, tổng diện tích 20.909m2), chúng tôi đã thực hiện đăng ký đất tại Sở Tài nguyên- môi trường tỉnh, làm nghĩa vụ với nhà nước đầy đủ, chỉ chờ cấp sổ đỏ. Ngày 24/9/2003, UBND tỉnh Đ.N có quyết định thu hồi 80.000m2 đất (trong đó có thửa đất của tôi) để giao cho Công ty c.s thuê.

Ngày 27/4/2004, UBND huyện v.c đã có thông báo và lệnh kiểm kê bắt buộc với các hộ dân đề tính toán đền bù. Tuy nhiên, mức giá đền bù mà UBND huyện v.c áp cho dân quá thấp so với bảng giá đất của UBND tỉnh Đ.N đã ban hành (tỉnh quy định 360.000 đồng - 400.000 đồng/m2 thì huyện v.c chỉ trả 35.000 đồng - 40.000 đồng/m2), vì vậy chúng tôi không chấp nhận giá đền bù. Thế nhưng, ngày 30/4/2004 đoàn cưỡng chế của UBND huyện vẫn đến phá nhà, chặt cây tràm và thu hồi đất của tôi. Xin hỏi, UBND huyện v.c làm như vậy là đúng hay sai? Tòi phải khiếu nại đến đâu để đòi quyền lợi của mình?
Phan Thị Tuyết Mai

(Khu phố 2, phường An Phú, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương)

Trả lời: Theo trình bày thì thửa đất của bà có hai phần: một phần đã được cấp sổ đỏ và một phần chưa được cấp sổ đỏ nhưng đã thực hiện nghĩa vụ, chờ cấp sổ đỏ. Theo Nghị định số 181 ngày 29/10/2004 và Nghị định số 84 ngày 25/5/2007 của Chính phủ thì bà được bồi thường về đất theo diện tích đất thực tế đang sử dụng. Bà lại có nhà ở, tài sản trên đất, nền ngoài việc bồi thường, còn được hỗ trợ và tái định cư.

Về mức giá bồi thường khi thu hồi đất, phải áp dụng bảng giá đất do UBND cấp tỉnh ban hành tại thời điểm thu hồi đất. Theo trình bày của bà thì UBND huyện v.c đá áp giá mức đền bù quá thấp so với bảng giá đất của UBND tỉnh Đ.N. Như vậy, UBND huyện v.c đã thực hiện sai. Bà cần làm đơn khiếu nại gửi đến UBND huyện v.c. Nếu khiếu nại của bà không được giải quyết thỏa đáng thì bà tiếp tục làm đơn gửi đến UBND tỉnh Đ.N đề được xem xét, giải quyết.

Bồi thường đất khi có chênh lệch với sổ đỏ

HỎI: Tôi có thửa đất nông nghiệp do thừa kế để lại và đà được cấp sổ đỏ hợp pháp. Đến nay, khi địa phương làm thủ tục thu hồi đất để xây dựng khu công nghiệp thì kết quả đo đạc trên thực tế ghi nhận số diện tích không đúng như sổ đỏ. Xin hỏi, họ sẽ bồi thường cho chúng tôi theo diện tích nào?

Nguyễn Minh Vỹ

(Xã Lai Uyên, huyện Bàu Bàng, tỉnh Bình Dương)

TRẢ LỜI: Điều 12 Nghị định 47/2014 ngày 15/5/2014 của Chính phủ (quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất) có quy định về việc bồi thường, hỗ trợ về đất khi Nhà nước thu hồi đất đối với trường hợp diện tích đo đạc thực tế khác với diện tích ghi trên giấy tờ về quyền sử dụng đất. Theo đó, nếu diện tích đo đạc thực tế nhỏ hơn diện tích ghi trên giấy tờ về quyền sử dụng đất thì bồi thường theo diện tích đo đạc thực tế. Nếu diện tích đo đạc thực tế nhiều hơn diện tích ghi trên giấy tờ về quyền sử dụng đất do việc đo đạc trước đây thiếu chính xác hoặc do khi kê khai đăng ký trước đây người sử dụng đất không kê khai hết diện tích nhưng toàn bộ ranh giới thửa đất đã được xác định là không thay đổi, không có tranh chấp với những người sử dụng đất liền kề, không do lấn, chiếm thì bồi thường theo diện tích đo đạc thực tế.

Trong trường hợp diện tích đo đạc thực tế nhiều hơn diện tích ghi trên giấy tờ về quyền sử dụng đất, được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận diện tích nhiều hơn là do khai hoang hoặc nhận chuyển quyền của người sử dụng đất trước đó, đất đã sử dụng ổn định và không có tranh chấp thì được bồi thường theo diện tích đo đạc thực tế.

Cần lưu ý, đối với phần diện tích đất nhiều hơn diện tích ghi trên giấy tờ về quyền sử dụng đất mà diện tích đất nhiều hơn là do hành vi lấn, chiếm mà có thì không được bồi thường đất đai.