Tác quyền là gì? Một số lưu ý về tác quyền

Khái niệm tác quyền là gì?

Theo một số khái niệm, tác quyền được xem là quyền của tác giả về sản phẩm của họ sáng tạo ra.

Bên cạnh đó, quyền của tác giả còn được xem là thuật ngữ pháp lý sử dụng phổ biến tại các văn bản liên quan đến pháp luật. Những tác quyền lại là thuật ngữ dùng nhiều trong cuộc sống đời thường. Nên bạn sẽ không tìm được các từ ngữ tác quyền trong những văn bản pháp luật.

Khi phân tích từng từ ngữ của câu này thì có thể thấy “tác” là chỉ cho tác giả nên có thể hiểu tác quyền là chủ quyền của những con người trực tiếp sáng tạo ra sản phẩm.

Theo bộ luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 Việt Nam trong khoản 2, Điều 4 và đã được thay đổi và bổ sung vào năm 2009 thì tác nguyền được dùng để chỉ cho quyền của một cá nhân, một tổ chức đối với sản phẩm do chính bản thân họ từ sáng tạo và được quyền sở hữu điều đó.

Tác quyền là phần cốt lõi của pháp luật Sở hữu trí tuệ dành tặng riêng cho những con người sáng tạo như các tác giả nghệ thuật, nghệ sỹ, ca sỹ và những nhà sáng tạo để họ có thể bảo vệ cho các tác phẩm của mình.

Một số quyền của tác quyền là gì?

Quyền nhân thân

Là quyền mà tác giả có thể đặt tên, bút danh cho tác phẩm của mình mà không cần xin phép người khác. Và người khác cũng không có quyền sửa chữa, cắt xén, thêm bớt bất kỳ nội dung gì vào tác phẩm của tác giả.

Quyền tác giả

Quyền tác giả là các quyền biểu diễn tác phẩm trước công chúng, quyền phân phối, xuất bản tác phẩm ra thị trường, quyền cho thuê mướn và sao chép để dựng phim ảnh.

Một số hình thức tác phẩm được sử dụng tác quyền là gì?

Theo luật Sở trí tuệ năm 2005 và đã được thay đổi năm 2009 trong điều 14 khoản 1, 2, đã có quy định một số hình thức tác phẩm tác giả có thể sử dụng tác quyền để bảo vệ như :

Những tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa học do chính tác giả sáng tạo trực tiếp có dùng quyền bảo vệ gồm: Những tác phẩm thể loại văn học nghệ thuật, khoa học nghiên cứu, các dạng giáo trình, sách giáo khoa,..

Một số tác phẩm được viết dưới dạng chữ viết, ký tự đặc biệt 

Có thể kể đến như:

• Các bài giảng tại lớp học
• Những bài phát biểu
• Các tác phẩm sử dụng trong báo chí tại nhà đại
• Các tác phẩm âm nhạc của nghệ sĩ
• Các tác phẩm sân khấu điện ảnh
• Những tác phẩm được sáng tạo theo phương pháp như trên.
• Những tác phẩm được tạo hình hay ứng dụng mỹ thuật
• Những tác phẩm nhiếp ảnh, hình ảnh
• Những tác phẩm kiến trúc xây dựng
• Các tác phẩm về bản họa đồ, những sơ đồ, những bản vẽ về địa hình, về kiến trúc, về công trình khoa học nghiên cứu,..
• Những tác phẩm về các dạng văn học, các dạng nghệ thuật dân gian;
• Những tác phẩm về các chương trình máy tính, dữ liệu.

Những dạng tác phẩm phái sinh là các dạng tác phẩm không được sử dụng tác quyền

Có thể kể đến như:

• Những tin tức về bản tin thời sự, đưa tin.
• Những bài viết về quy định pháp luật, các bài viết công sở hành chính, các bài viết trong lĩnh vực tư pháp, những bản dịch chính thức của văn bản,…
• Những bài viết quá trình, bài viết  cách thức hoạt động, khái niệm, nguyên lý, số liệu,..

Tác quyền sẽ bảo vệ tác phẩm như thế nào?

Khi bạn có thể hiểu được tác quyền là gì? Thì bạn sẽ được tìm hiểu cách bảo hộ của tác quyền thế nào?

Đối với luật sở hữu trí tuệ, muốn thực thi được tác quyền thì tác giá phải đăng ký bản quyền trước pháp luật và các cơ quan có thẩm quyền để tác quyền có thể thực thi theo hành chính pháp luật. Một sản phẩm được sáng tạo ra và đăng ký bằng quyền thì sẽ được bảo hộ quyền tác giả ngay khi sau khi đăng ký.

Dùng miễn phí những tác phẩm trên Internet có vi phạm pháp luật không?

Theo một số người cho rằng các tác phẩm được đăng tải trên Internet đều sở hữu chung của tất cả mọi người và ai cũng có thể sử dụng một cách thoải mái, rộng rãi và không cần  những người sáng tác cho phép.

Những theo những điều luật của luật sở hữu trí tuệ thì những tác phẩm đã được tác giả đăng ký bản quyền và được bảo hộ dựa trên pháp luật từ các bản nhạc cho đến những sản phẩm trên nhiều phương tiện hay những bài báo trên mạng. Khi chúng chưa hết thời thời hạn của bảo hộ thì không cần quan tâm đến việc chúng được tạo thành cái bài báo hoặc được đăng tải trên  phương tiện khác nhau như Internet thì chúng vẫn đang được tác nguyền bảo bộ.

Nên nếu bạn muốn lấy tác phẩm hay bản nhạc đó đi sử dụng công khai trên mạng hay đăng tải thành bài báo thì bạn cần xin phép tác giả tạo ra tác phẩm đến tránh vi phạm luật. Nhất là khi doanh nghiệp của bạn đang có dự định xuất bản hay tạo ra các sản phẩm, bản ghi âm để phát sóng hoặc tổ chức các cuộc biểu diễn mà cần sử dụng tác phẩm của ai đó. Thì hãy xin phép tác giả có thể đăng tải trên các trang Internet của bạn và tránh được việc bị truy cứu pháp luật.

Tác quyền có quan trọng không?

Có thể thấy tác quyền thật ra là quyền tác giả nên nó rất quan trọng. Có khả năng bảo vệ tác phẩm của người sáng tạo ra và cần đăng ký bản quyền để có thể sử dụng. Vì vậy, các tác giả hãy đăng ký ngay bản quyền cho tác phẩm của mình để tránh việc tác phẩm bị sử dụng trên nhiều nền tảng bởi nhiều người khác nhau.

Một vài nước, các tác giả còn đăng ký cho các sản phẩm của mình vào đăng bạ để nó được bảo vệ từ tác quyền và còn có ích cho tác giả trong những trường hợp tranh chấp về quyền sở hữu tác phẩm.

Xin giấy chứng nhận tác quyền như thế nào?

Vậy cách để xin giấy chứng nhận tác quyền như thế nào luôn là thắc mắc của rất nhiều người. Khi bạn bị mất giấy chứng nhận tác quyền cũ hay chưa giấy chứng tác quyền thì bạn cần thêm đem theo căn cước công dân, hoặc giấy chứng tác quyền cũ bị hư hỏng ( nếu có ) để trở sở hành chính làm giấy mới. Theo khoản 2 điều 53 của luật hình sự sẽ được cấp giấy hoặc làm giấy chứng nhận quyền tác giả mới cho người có sản phẩm sáng tạo. Nên bạn chỉ cần làm theo các chỉ dẫn của những người ở sở hành chính là đã tác quyền bảo vệ sản phẩm của bạn.

Lời kết

Trên đây là một số thông tin về tác quyền là gì? Để có bạn tác giả có thể hiểu rõ và áp dụng quyền tác giả cách tốt nhất. Các bạn cũng nên sử dụng tác quyền cho sản phẩm của mình để không bị đánh cấp sản phẩm.