Môi trường làm việc “nghẹt thở” của Tesla đang dần đánh mất nhân tài

Theo xếp hạng của Forbes, Elon Musk hiện đang là tỷ phú giàu nhất thế giới với số tài sản lên đến …. Elon Musk vẫn được nhiều người biết đến là một trong những tỷ phú có nhiều ý tưởng điên rồ nhất trên thế giới nhưng ông cũng là người có đầu óc tính toán cực kì chuẩn xác. Ngay từ khi thế giới vẫn đang đau đầu với những chiếc xe xăng thì Elon Musk đã có lối đi riêng với hãng xe điện Tesla. Nếu như trong thời điểm hiện tại, giá xăng dầu đang leo thang kỉ lục thì hãng xe điện của tỷ phú lại chẳng phải lo lắng vì điều đó. Ngoài ra, tỷ phú Elon Musk còn nuôi ước mơ với hãng hàng không Space X của mình và những chú robot công nhân sẽ sớm xuất hiện để thay phần lao động của con người.

Để xây dựng nên đế chế đó, Elon Musk đã phải học hỏi và trải qua nhiều thăng trầm để xây dựng một đội ngũ nhân viên cùng phong cách làm việc chuyên nghiệp. Tuy nhiên, không ít người nhận định Elon Musk có cách lãnh đạo khá độc đoán khi kiểm soát mọi hoạt động của công ty từ bé đến lớn. Theo Techcrunch, ở một góc độ nào đó, bất kể công ty nào, trong đó có cả hãng xe điện Tesla, cũng cần có một Tim Cook - CEO một tay giúp Apple nằm trong top những công ty giá trị nhất thế giới.

Trang tin này cho rằng, hiện tại, Tesla, với bộ máy vận hành theo kiểu phân cấp, đang không có người thừa kế rõ ràng. Không ai sẵn sàng đứng lên tiếp quản đế chế xe điện khổng lồ này nếu Elon Musk một ngày nào đó bất ngờ tuyên bố rời khỏi chiếc ghế CEO để tập trung phát triển dự án khác. Tesla chính là Musk và dường như mọi chuyện xảy ra với Tesla đều cần Musk nhúng tay. Nói cách khác, Tesla lúc này không thể dứt được Elon Musk.

Tesla hiện không có bộ phận PR. Toàn bộ thông tin đều được Elon Musk đăng tải trên tài khoản Twitter cá nhân. Ông thừa nhận rằng hầu hết những gì trước nay bản thân gây dựng được “không phải do tôi muốn, mà vì tôi phải làm’’. Không ít người cho rằng Elon Musk cần học cách quản lý mà trước đây Tim Cook - CEO Apple cũng đã áp dụng với công việc và đối với các nhân viên thì mới có thể đưa Apple trở thành một trong những công ty giá trị nhất thế giới.

Theo trang tin Techrun, hiện tại, với bộ máy vận hành theo kiểu phân cấp bộ máy tất cả đều do người đứng đầu quản lý và định đoạn, nếu môt ngày nào đó Elon Musk rời khỏi vị trí CEO thì hãng ô tô điện cũng chưa tìm được người thừa kế rõ ràng. Trái tim và linh hồn của Tesla chính là Musk, tất cả mọi chuyện của Tesla đều cần có sự tham mưu và quyết định của Musk. Dường như, Tesla lúc này không thể dứt được Elon Musk. Đồng thời, nhiều người cũng lo ngại nếu Elon Musk không còn quản lý Tesla thì công ty sẽ không thể đạt được những thành tựu như bây giờ.

Đế chế độc tài Tesla hiện không có bộ phận PR cho hãng xe này mà toàn bộ thông tin về các mẫu xe hay biến động của công ty đều do một mình Elon Musk đăng tải trên tài khoản Twitter cá nhân. Đến chính bản thân ông chủ của Tesla cũng phải thừa nhận việc gây dựng nên Tesla bằng những phương thức này là việc ông phải làm chứ bản thân cũng không muốn như vậy. Điều này cũng khá dễ hiểu khi Elon Musk có sức ảnh hưởng rất lớn tới ngành kinh doanh của thế giới, đôi khi chỉ với một câu nói vị tỷ phú này cũng có thể làm xoay đổi cục diện trên thị trường.

Để có được sự thành công như ngày hôm nay Tesla cũng rất cần đến sự tham gia gây dựng và phát triển được cho là rất tốt của tỷ phú Elon Musk, song cái gì quá cũng không tốt vì tương lai hãng xe này chỉ đơn thuần dựa vào các sản phẩm đang dần mất đi vị thế độc tôn. Với việc lãnh đạo độc tôn của Elon Musk cũng sẽ có nhiều rủi ro không kém khi “ông vua” này có thể mất “ngai vàng” bất cứ lúc nào vào tay những hãng xe điện mới đang nổi trên thị trường.  

Tesla gần như trở thành nhà máy sản xuất ô tô tự động dưới sự uyết định độc đoán của Elon Musk. Elon Musk cũng đã nhận ra hạn chế của mình khi sự độc đoán này khiến quá trình sản xuất Model 3 giảm tốc và không thể đáp ứng kịp lượng đơn đặt trước của khách hàng. Giờ đây, Elon Musk mới nhận ra việc không có sự trợ giúp của những cánh tay đắc lực đã khiến cho mọi việc khó khăn hơn khi Tesla không thể đưa ra các phương án phát triển hoàn mỹ nhất.

Elon Musk đang tạo ra môi trường làm việc khắt khe?

Hiện tại, Tesla vẫn đang duy trì đà tăng trưởng cao khi doanh số và lợi nhuận hàng quý cũng như số lượng đơn đặt hàng đều ghi nhận hàng loạt con số kỷ lục. Tuy nhiên, với những con số ấn tượng như vậy thì Tesla vẫn phải đối mặt với hàng loạt các vấn đề liên quan đến độ an toàn của xe. 

Trong khi các giai đoạn sản xuất xe đang gặp rất nhiều thiếu sót thì thứ duy nhất Tesla thừa lại là những dòng tweet. Mặc dù đã hoạt động từ rất lâu nhưng Tesla quyết không tuyển bộ phận truyền thông và CEO của họ chính là công cụ quảng cáo nhanh nhất. Nhưng điều đáng nói nhất là tài khoản Twitter của CEO này không chỉ xoay quanh chủ đề công việc. Mà Elon Musk lại biến trang Twitter của mình thành “hội chợ” khi có quá nhiều “trò đùa” diễn ra trên nền tảng này. Ví dụ dễ thấy nhất là việc thao túng mua cổ phiếu meme, tác động thị trường Bitcoin trồi sụt, đến những chiếc Tweet dày đặc mâu thuẫn chính trị, từ đó nhiều người đã quên mất những mẩu tin tức về Tesla của Elon Musk.

Trước đó, một cựu quản lý của Tesla đã chia sẻ với báo chí rằng vị CEO Elon Musk đang tạo ra môi trường làm việc “độc hại’’ với những mục tiêu “cao không tưởng’’, song việc đặt ra kế hoạch cụ thể để đạt được chúng thì lại không có. Ngược lại, Elon Musk đã phản bác những ý kiến này khi khẳng định: “Nếu các nhà đầu tư biết được khối lượng công việc của tôi tại Tesla, họ sẽ khá lo lắng đấy. Không phải tôi muốn thế, mà là công ty cần hoàn thành mọi việc”.

Năm 2018, nhiều nhân viên của Tesla đã lên tiếng về cách quản lý của Musk khi cho rằng cách quản lý cực đoan của Musk đã ảnh hưởng tiêu cực tới công ty khi ông quá coi trọng tiểu tiết trong những hoạt động và cách làm việc của nhân viên.

Trên thực tế, Musk chỉ trả lời rằng ông không thể tìm được ai thích hợp để giao việc khi được hỏi về lý do không chia sẻ nhiều công việc cho nhân viên. Dường như mọi nỗ lực của nhân viên chưa bao giờ đủ so với yêu cầu của Elon Musk nhằm thỏa mãn cơn cuồng công việc của vị tỷ phú. Và cũng không nhân viên nào có thể dành tới 100 giờ mỗi tuần để cống hiến cho Tesla và SpaceX.

Điều này đã khiến cho tỷ lệ giám đốc nghỉ việc tại Tesla cực cao. Theo thống kê, đội ngũ giám đốc hơn 150 người của Tesla đã được thay máu liên tục chỉ trong chưa đầy 4 năm. Việc xáo trộn nhân sự này đã khiến cho định hướng và môi trường làm việc của công ty trở nên bất ổn.

Tesla cần học tập cách làm việc Apple 

Trong nhiều năm, Steve Jobs cũng đã từng trở thành trái tim của Apple và trở thành một khối gắn kết chặt chẽ. Steve Jobs là người đã giúp Apple thoát khỏi bờ vực phá sản để mở ra cuộc cách mạng mới với điện thoại thông minh nổi tiếng khắp thế giới. Mọi người vẫn thường ví von nếu không có Jobs thì không có Apple ngày nay. Nhưng một công ty không thể nào dưới trướng một người mãi.

Năm 1998, Tim Cook gia nhập Apple với vai trò Phó chủ tịch cấp cao phụ trách bộ máy hoạt động toàn cầu. Sau đó, đến năm 2011 với những thành tích và đóng góp nổi bật của mình ông được bổ nhiệm làm CEO của  Apple. Với tài lãnh đạo của Tim Cook đã giúp cho doanh thu của “táo cắn dở” tăng hơn gấp đôi.

Tuy Cook không có có sự can đảm hay tầm nhìn như Steve Jobs nhưng dưới quyền của ông lại tập hợp một đội ngũ những người đủ thông minh và tài giỏi để cùng chèo lái tập đoàn mà vẫn đảm bảo rằng Apple tiếp tục có lãi với những sản phẩm nổi bật về mẫu mã và chất lượng. Nhiều người cho rằng Tesla cần phải “thay máu” và có một Tim Cook như thế. Elon Musk đã có một khoảng thời gian dài nắm quyền Tesla và không có những cải tiến đột phá, trong khi hãng sản xuất ô tô điện này cần cho ra mắt các dòng EV mang nhiều tính năng thú vị hơn.

Hiện nay các đối thủ của Tesla đang ngày càng thu hẹp khoảng cách trong việc sản xuất xe ô tô điện. Chính vì vậy, một mình Musk sẽ không thể đối đầu lại được với hàng loạt những “cái đầu” thông minh từ các hãng xe điện khác.