Cơm tấm là gì? Linh hồn của cơm tấm Sài Gòn gồm những gì?

Giới thiệu cơm tấm là gì?

Cơm tấm (hay còn gọi là cơm tấm Sài Gòn) là món ăn đặc sản của người dân miền Nam có nguyên liệu chủ yếu từ gạo tấm. Dù có nhiều tên gọi ở các vùng miền khác nhau, nhưng nguyên liệu và cách thức chế biến của món ăn trên gần như là giống nhau.

Sài Gòn là vùng đất đa văn hoá nên ẩm thực cũng vì thế mà pha trộn hương vị của nhiều vùng miền nhưng cơm tấm thì khác. Nhiều vẫn nói với nhau rằng “Đến Sài Gòn mà chưa ăn cơm tấm là chưa đến Sài Gòn”. Bởi dù có ở nơi nào cũng không thể tìm thấy cảm giác và hương vị như được ăn ở nơi đây. 

Người Sài Gòn ăn cơm tấm có lẽ cũng nhiều như người Hà Nội ăn phở. Bởi thế, dù ở hẻm lớn đường to, nơi quán nhỏ với chiếc xe đẩy lụp xụp hoặc nơi nhà hàng sang trọng nơi nào cũng thấy bóng dáng cơm tấm.

Từng được gọi là “món cơm nhà nghèo” theo thời gian cơm tấm đã trở thành món ăn thân thuộc của tất cả người Sài Thành cũng như ở các tỉnh thành khác và nước ngoài.

Lịch sử ra đời của món cơm tấm Sài Thành

Từ xa xưa, cơm tấm vốn là một món ăn bình dân chỉ dành cho tầng lớp nông dân, công nhân nghèo tại vùng đồng bằng sông Cửu Long. Vào các năm mùa màng đói kém, nhiều người thường không có đủ gạo ngon để bán, vì vậy họ cố gắng tận dụng những hạt tấm để nấu thành cơm.

Đây là những hạt gạo bể trong quá trình xay xát chứa cả cám gạo và phôi gạo luôn có sẵn trong nhà của nhiều hộ gia đình. Điều này đã tạo nên món ăn thơm ngon, chứa đầy chất dinh dưỡng và no lâu.

Xuất hiện lần đầu tiên vào thời kỳ chế độ cũ, cơm tấm được coi là tinh hoa ẩm thực Việt Nam và ẩm thực Mỹ. Nếu như trước đây người ta chỉ sử dụng gạo tấm để nấu cơm thì ngày nay phải tốn công để làm nát hạt gạo và chế biến thành món cơm tấm

Khi Việt Nam đô thị hóa vào nửa đầu thế kỷ 20, cơm tấm đã trở nên phổ biến ở hầu khắp các tỉnh Nam Bộ, trong đó có Sài Gòn. Kể từ lúc Sài Gòn trở thành một điểm du lịch với những du khách từ nhiều quốc gia trên thế giới, cơm tấm đã được nhiều nơi điều chỉnh thành phần để phù hợp hơn với khẩu vị của thực khách nước ngoài. Thay vì sử dụng bát với đũa, cơm tấm cũng đã bắt đầu được phục vụ trong đĩa và sử dụng muỗng, nĩa thay thế.

Các thành phần chính tạo nên món cơm tấm là gì?

Dù cơm tấm có thể có nhiều cách chế biến khác nhau, tuy nhiên một đĩa cơm tấm truyền thống thường có các thành phần nguyên liệu như sau:

Cơm nấu từ gạo tấm

Gạo tấm là nguyên liệu chính không thể thay thế bằng bất cứ loại nguyên liệu nào khác trong món cơm tấm Sài Gòn. Vậy loại gạo để nấu cơm tấm là gì? Tấm là phần đầu của hạt gạo, trong quá trình xây xát đã làm hạt tấm vỡ ra.

Trước đây, loại gạo này thường dùng để cho gà ăn hoặc cho những tầng lớp lao động bình dân. Ngày nay, cơm tấm đã khẳng định được sức hấp dẫn của mình và trở thành món ăn quen thuộc trong cả nước và và vươn ra thế giới.

Gạo tấm hiện nay cũng được bán với giá cao hơn với nhiều loại như loại khô, loại dẻo, loại nhuyễn. Hạt tấm rất thơm, ngọt, nấu cơm không quá khô cũng không quá nhão, tơi xốp khiến người ăn không bao giờ thấy ngán.

Nước mắm

Linh hồn tạo nên cơm tấm là gì? Không gì khác chính là bát nước mắm ngon ngọt. Loại nước mắm đặc trưng này được pha chế theo một cách riêng chủ yếu là nước mắm, nước lọc và thêm đường.

Tùy thuộc vào khẩu vị vùng miền mà ngọt nhiều hoặc ngọt ít, có thể thêm chanh, đôi khi người ta cũng cho thêm tỏi, ớt vào nước mắm để gia tăng hương vị.

Món ăn kèm

Cơm tấm có thể ăn kèm với nhiều loại thức ăn khác nhau nhưng phổ biến nhất vẫn là sườn nướng, chả trứng, trứng ốp la và bì (da heo) thái mỏng trộn với thính gạo hoặc thính bắp rang chín thơm.

Một suất cơm tấm đầy đủ gồm có những gì?

Sau khi hiểu rõ cơm tấm là gì, chúng ta hãy cùng tìm hiểu một phần cơm tấm đầy đủ có những gì nhé!

Sườn nướng

Sườn cọng hay sườn cốt lết được những người đầu bếp tẩm ướp gia vị chua ngọt rất khéo trong vòng 6 tiếng sau đó được đem nướng. Ở Sài Gòn, không khó để bắt gặp hình ảnh sườn nướng ở ngay trước quán, mùi hương của thịt nướng lan tỏa và kích thích những vị khách đi đường.

Sườn nướng cần phải có cả mỡ, xương và thịt, màu sắc vô cùng đẹp mắt, khi cắn sẽ cảm nhận được bên ngoài giòn, bên trong mềm tan trong miệng.

Chả trứng

Chả trứng được làm từ trứng, thịt băm, hành lá, mộc nhĩ. Miếng chả được hấp trong xừng hoặc nồi điện, khi chín sẽ được quét lên trên mặt một lớp lòng đỏ trứng gà tạo nên màu vàng đẹp mắt. Khi ăn sẽ cắt theo góc theo hình chữ nhật hoặc hình tròn có kích thước từ 1-2cm.

Bì heo

Bì là một hỗn hợp gồm nhiều thứ như da heo luộc chín cắt sợi được trộn với thính và các gia vị khác. Miếng bì dai giòn sần sật được khéo léo lọc hết lớp mỡ, khi chế biến có mùi thơm nhẹ, dai ngon hấp dẫn.

Mỡ hành

Mỡ hành là một hỗn hợp lỏng được làm từ hành lá, sau đó phi dầu hoặc mỡ rưới lên, đôi khi còn được trộn với tóp mỡ thắng để tạo độ béo ngậy cho món cơm.

Đồ chua

Đồ chua giúp cơm tấm có vị hấp dẫn hơn, có thể là cà rốt, củ cải, dưa leo, dưa muối đôi khi là đu đủ.

Một số nguyên liệu khác

Đôi khi cơm tấm còn được ăn kèm với thịt kho tàu, đậu hũ nhồi thịt, cá chiên, gà, rau, đồ xào,... giống như cơm thường. Kiểu ăn này có thể thấy ở các quán cơm tấm đêm hay có nhiều khách là giới văn phòng.

Tất cả được trình bày trên 1 đĩa khá đẹp mắt. Cách thưởng thức món cơm tấm này cũng khá đơn giản như ăn các loại cơm bán trên đĩa khác.

Lời kết

Hy vọng những thông tin trong bài viết trên đã giúp quý khách hiểu rõ cơm tấm là gì cũng như những thành phần tạo nên món cơm tấm ngon đúng điệu.

Cơm tấm được biết đến như một món ăn thơm ngon, hấp dẫn và đầy đủ chất dinh dưỡng. Nếu bạn chưa từng được ăn món này, hãy thử ngay để cảm nhận sự hấp dẫn khó cưỡng của cơm tấm nhé!