BOM là gì? Đặc điểm và vai trò của BOM trong sản xuất kinh doanh

BOM là gì?

BOM là từ viết tắt của cụm từ tiếng Anh “Bill of Material”, được hiểu là định mức nguyên vật liệu. Đây là danh sách toàn bộ nguyên vật liệu, thiết bị lắp ráp, phụ tùng cần thiết cung cấp cho dây chuyền sản xuất hoạt động hiệu quả.

Không chỉ có vậy, BOM có thể sử dụng để liên lạc với đối tác sản xuất đưa ra con số cụ thể về khối lượng với một nhà máy. Mỗi hóa đơn nguyên vật liệu như vậy sẽ được đi kèm với đơn hàng cụ thể. Đây được coi là sự đặt hàng trước cho các nguyên vật liệu cần dùng tới, đặc biệt là những nguyên vật liệu không có sẵn trong kho. Tùy theo nhu cầu, mục đích kinh doanh mà việc sử dụng các loại BOM cũng sẽ khác nhau.

Đây là cơ sở, căn cứ quan trọng để tính toán kiểm tra và đánh giá các hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như tiêu dùng nguyên vật liệu của doanh nghiệp. Từ đó đơn vị sẽ cân đối nguyên vật liệu và xác định mối quan hệ cung ứng với đối tác. Có thể thấy, BOM đóng vai trò quan trong để tổ chức cung cấp nguyên vật liệu một cách hợp lí, kịp thời nhằm không gây gián đoạn đến quy trình sản xuất chung.

Lợi ích khi sử dụng BOM là gì?

Việc áp dụng BOM không còn quá mới mẻ, nhưng bạn đã biết lợi ích của BOM là gì đối với các doanh nghiệp chưa? Các lợi ích khi sử dụng BOM có thể kể đến như

• Giúp đơn vị xác định hàng tồn kho và số lượng thành phẩm cần thiết trong suốt vòng đời sản phẩm, từ đó có thể chủ động xây dựng kế hoạch mua hàng hiệu quả hơn
• BOM đóng vai trò quan trọng trong việc tính giá thành phẩm, điều này sẽ ảnh hưởng đến tỷ suất lợi nhuận, lợi nhuận và cả mức thuế.
• Định hướng hoạt động sản xuất trong mỗi nhà máy, cung cấp nền tảng cho quá trình sản xuất chuyên nghiệp hơn, tạo ra nhiều lợi nhuận hơn.
• Tất cả cấp độ của các thành phần được đo lường chính xác về số lượng và thể tích, chất thải để từ đó có thể được kiểm soát tốt hơn.

Các thành phần bên trong BOM là gì?

Muốn đảm bảo nhiệm vụ quản lý sản xuất tốt nhất, BOM cần bao gồm các yếu tố sau đây:

• Cấp BOM: Đây là khuôn khổ cho một BOM có nhiều cấp. Các đơn vị cần chỉ định cấp BOM phù hợp để có thể giám sát các bộ phận liên quan ở tất cả các cấp bao gồm thời gian thực hiện, thời gian sản xuất và chi phí
• Số bộ phận: Mỗi bộ phận trong thành phẩm đều đóng vai trò quan trọng trong sản xuất nên doanh nghiệp cần liệt kê đầy đủ các bộ phận tham gia.
• Tên bộ phận: Việc xác định tên bộ phận cũng giúp nhân viên tại phân xưởng nắm bắt tốt hơn công việc vận hành của mình.
• Mô tả: Đây là phần xác định và phân biệt một bộ phận với các mục tương tự.
• Số lượng mặt hàng được sử dụng để sản xuất một đơn vị thành phẩm.
• Đơn vị đo lường: Có nhiều đơn vị đo lường tùy thuộc vào thành phẩm được sản xuất nên các đơn vị cần thống nhất một đơn vị chung trên toàn bộ phân xưởng.
• Ghi chú của BOM: Cung cấp thông tin liên quan khác liên quan đến sản phẩm.
• Giai đoạn: Bằng cách phân loại các bộ phận theo vị trí trong vòng đời, việc quản lý sẽ được thực hiện dễ dàng hơn, theo dõi được các thay đổi xảy ra trong vòng đời của sản phẩm.

Ý nghĩa của BOM trong việc sản xuất của doanh nghiệp

Sau khi hiểu rõ hơn về BOM là gì bạn có biết BOM có ý nghĩa như thế nào với việc sản xuất của doanh nghiệp không? Trên thực tế, khi có BOM sẽ giúp cho doanh nghiệp quản lý nguyên vật liệu một cách dễ dàng và chính xác nhất. BOM giúp cho người dùng xây dựng kế hoạch mua nguyên vật liệu thô, tính toán được các định mức chênh lệch, từ đó sẽ dự trữ được nguyên vật liệu cho từng đơn hàng. Thông qua đó, các doanh nghiệp sẽ dễ dàng ước tính và dự trù kinh phí.

Khi có BOM bạn có thể phân tích được mức độ chênh lệch giữa yếu tố năng suất, định mức thực tế. Riêng với việc quản lý kho, định mức này giúp cho các doanh nghiệp đảm bảo nguồn cung cấp và tiết kiệm hơn, quá trình sản xuất được trơn tru mà không bị gián đoạn.

Các loại BOM phổ biến trong doanh nghiệp

Có 3 loại BOM phổ biến bao gồm:

mBOM

Đây là một loại BOM được nhiều doanh nghiệp lớn nhỏ lựa chọn, hiển thị tất cả các bộ phận và lắp ráp cần thiết để xây dựng một sản phẩm hoàn chỉnh. Độ chính xác của mBOM sẽ phụ thuộc khá nhiều vào lượng hàng đặt trong quá trình sản xuất. Điều này giúp đảm bảo bộ phận mua hàng có thể duy trì lịch trình tối ưu để đặt hàng các bộ phận cần thiết và thương lượng giá tốt nhất từ các nhà cung cấp. 

eBOM

Khác với mBOM thì eBOM đang được nhắc đến là một loại BOM kỹ thuật, được dùng trong quá trình thiết kế sản phẩm và dựa trên rất nhiều công cụ như thiết kế hỗ trợ máy tính (CAD) hoặc tự động hóa thiết kế điện tử (EDA). eBOM có liên kết chặt chẽ với sản phẩm ban đầu đúng như bản vẽ và để tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh thì có rất nhiều eBOM được liên kết với nhau.

Production BOM

Production BOM là gì? Đây là nền tảng cho một đơn hàng cần sản xuất, có nhiệm vụ chính là liệt kê các thành phần và những thành phần cần được lắp ráp cho sản phẩm riêng biệt. Từ đó nhà sản xuất có thể tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh kèm với nhiều yếu tố như: giá cả, mô tả, số lượng,… 

Nhu cầu thành phần, chi phí và tính sẵn có của nguyên vật liệu sẽ được tự động thêm vào đơn đặt hàng. Do đó có thể đảm bảo rằng nguyên liệu thô được phân bổ hợp lý cho sản phẩm bởi hệ thống tự động của BOM.

Single-Level BOM

Single-Level BOM là loại tài liệu chứa các bộ phận được sử dụng trong quá trình tạo ra thành phẩm và các bộ phận đó được liệt kê theo thứ tự. Cấu trúc Single-Level BOM chỉ cho phép ứng dụng 1 cấp độ trong thành phần lắp các vật liệu. Hạn chế của loại BOM này là không sử dụng được trong các sản phẩm quá phức tạp.

Multi-Level BOM

So với BOM đơn cấp, Multi-Level BOM được sử dụng với công trình phức tạp bởi có nhiều thành phần và được chia thành các mức độ lắp ráp khác nhau. Trong đó các vật liệu thô sẽ phải được liên kết với vật phẩm gốc, ngoại trừ ở cấp cao nhất.

Lời kết

Như vậy bài viết trên đây đã giúp bạn hiểu BOM là gì và ý nghĩa to lớn của loại tài liệu này trong việc sản xuất. Rất mong rằng những chia sẻ của chúng tôi về kiến thức kinh doanh sẽ hữu ích cho bạn!