Tìm hiểu thông tin về đá vôi một cách chính xác nhất.

Trần Thị Ánh Dương

Đá vôi là loại đá được tìm thấy ở nhiều nơi và được ứng dụng rộng rãi trong cuộc sống. Trong cuộc sống hàng ngày, ta dễ dàng bắt gặp những thứ được làm từ đá vôi như . Vậy đá vôi là gì, đá vôi có ở đâu và ứng dụng của nó như thế nào? Hãy cùng đọc bài viết dưới đây để giải đáp cho thắc mắc đá vôi có ở đâu nhé.

Đá vôi là gì?

Đá vôi là một loại đá trầm tích, nói về thành phần hóa học thì thành phần của các dạng đá vôi chủ yếu là khoáng vật calcit và khoáng vật aragonit (các dạng kết tinh khác nhau của cacbonat calci có công thức hóa học là CaCO3). Đá vôi có ở đâu? Đá vôi thường ít khi ở dạng tinh khiết, mà dạng chủ yếu là bị lẫn với các tạp chất cụ thể như là đá phiến silic, silica và đá mácma cũng như đất sét, bùn, cát hay bitum... 

Vì thế cho nên nó có màu sắc đa dạng từ màu trắng đến màu tro, màu xanh nhạt, màu vàng và thậm chí là cả màu hồng sẫm, màu đen. Đá vôi thường có độ cứng 3, khối lượng riêng khoảng 2.600 ÷ 2.800 kg/m³, cường độ chịu nén tầm 1700 ÷ 2600 kg/cm², độ hút nước dao động 0,2 ÷ 0,5%.

 

da-voi-co-o-dau-1-1651142872.jpg

Đá vôi là gì ?

Trên thực tế thì đá vôi là một dạng của đá trầm tích, đá vôi bao gồm các khoáng vật canxit và các dạng kết tinh khác nhau của canxi cacbonat. Trong những trường hợp khác thì nó còn được gọi là calcium carbonate. Trong cuộc sống lao động hàng ngày, ta cũng có thể dễ dàng tìm thấy đá vôi. 

Đá vôi có ở đâu? Đá vôi là một trong những vật liệu hữu ích và linh hoạt và rất phổ biến đối với con người trong cuộc sống hàng ngày. Đá vôi rất phổ biến và có thể được tìm thấy một cách dễ dàng bất kỳ nơi nào trên thế giới miễn là nó nằm trong trầm tích, đá biến chất hoặc là  đá lửa.

Các tính chất, đặc điểm của đá vôi

Trên thực tế, loại đá này ít khi ở dạng tinh khiết mà thường sẽ lẫn với các tạp chất như đá phiến silic, đá macma, silica, đất sét, bùn, cát… 

da-voi-co-o-dau-2-1651142872.jpg

Các tính chất của đá vôi

Các tính chất của đá vôi

Vậy đá vôi có ở đâu? Trong tự nhiên thì đá vôi tồn tại ở thể rắn, đá vôi có màu trắng hoặc màu tro hoặc màu xanh nhạt và thậm chí là cả màu đen hoặc hồng sẫm.

Độ cứng của đá vôi rơi vào tầm khoảng là 3 cho nên đá vôi sẽ không cứng bằng đá cuội.

Khối lượng riêng của đá vôi dao động trong khoảng từ 2600 đến 2800 kg/m3.

Cường độ chịu lực nén của đá vôi là 45 -80 MPa.

Độ hút nước tầm khoảng 0,2 ÷ 0,5%.

Các đặc điểm của đá vôi

Đá vôi có màu sắc đa dạng từ màu trắng đến màu tro, màu xanh nhạt và cả màu hồng sẫm, màu đen.

Trong tự nhiên thì Canxi cacbonat chiếm khoảng 4% lớp vỏ trái đất và có mặt ở hầu như là khắp mọi nơi trên thế giới. Đá vôi có thể dễ dàng nhận ra thông qua các hình thức phổ biến. Hình như phổ biến nhất của đá vôi là: đá phấn, đá vôi, đá cẩm thạch.

da-voi-co-o-dau-3-1651142872.jpg

Các đặc điểm của đá vôi

Quá trình hình thành của đá vôi xảy ra như thế nào?

Có rất nhiều câu hỏi xoay quanh việc đá vôi có ở đâu? Để giải đáp cho câu hỏi này thì đá vôi chủ yếu được tìm thấy trong các lớp trầm tích, đá lửa và đá biến chất ở bề mặt hang động. Theo như nghiên cứu chỉ ra thì có tới hơn 4% của lớp vỏ trái đất có chứa đá vôi và chúng ta có thể tìm thấy đá vôi ở khắp nơi trên thế giới này.

Nó tạo nên những điều kiện phù hợp để các loài sinh vật hình thành và phát triển rồi sau đó tạo nên những lớp vỏ canxi cacbonat và bộ xương từ các thành phần cần thiết có sẵn ở trong nước biển. Sau khi những loài sinh vật này chết đi, mảnh vụn xương và vỏ của những loài sinh vật ấy sẽ tích tụ dần lại rồi sau đó tạo thành lớp trầm tích đá vôi và được gọi là đá trầm tích sinh học.

Một số loại đá vôi được hình thành bằng cách kết tủa canxi cacbonat từ nguồn nước biển hoặc cũng có thể là từ nước ngọt và được gọi là đá trầm tích hóa học.

Đá vôi có ở đâu? Trong các hang động tự nhiên, nước sẽ thấm dần từ trên xuống thông qua các khe nứt hoặc lỗ hổng trên trần của những cái hang. Hoặc cũng có thể bốc hơi trước khi rơi xuống nền hang và từ đó thì canxi cacbonat có sẵn trong nước sẽ lắng đọng lại trên trần hang. Một khoảng thời gian sau thì sự tích tụ của canxi cacbonat sẽ tạo thành các nhũ đá. Còn nếu nước rơi xuống sàn thì một măng đá có thể được mọc ra từ sàn hang.

da-voi-co-o-dau-4-1651142872.jpg

Quá trình hình thành của đá vôi

Các loại đá vôi

Dựa vào cách hình thành hoặc thành phần tạo nên đá vôi mà chúng ta có thể phân chia đá vôi thành các loại như sau:

Đá vôi nhiều silic:

Đây là loại đá vôi có độ cứng cao và giòn.

Đá vôi có chứa nhiều sét: 

Loại đá vôi này có tính kém bền với nước.

Đá tufa: 

Hình thức này của đá vôi có ở đâu?Đá tufa là loại đá vôi xốp được tìm thấy ở gần các thác nước và được hình thành khi các khoáng chất cacbonat tạo kết tủa ra khỏi vùng nước nóng. 

Đá phấn: 

Lọai đá vôi này là loại đá vôi rất mịn được hình thành từ phần vỏ vôi còn sót lại của các loài sinh vật biển siêu siêu nhỏ hoặc phần còn lại của calcare trong tảo biển.

Đá vôi dolomit: 

Đá vôi dolomit có tính năng cơ học cao hơn so với đá vôi thông thường.

da-voi-co-o-dau-5-1651142872.jpg

Khai thác đá vôi từ các hang động tự nhiên 

Đá vôi hóa thạch:

Đá vôi hóa thạch được hình thành từ vỏ và xương các loài sinh vật.

Đá vôi travertine:

Đá vôi travertine được hình thành do sự kết tủa bay hơi trong các hang động hoặc dọc theo các dòng suối, nhất là những nơi có thác nước và suối nước nóng. 

da-voi-co-o-dau-6-1651142872.jpg

Các dạng của đá vôi

Các dạng của đá vôi được tìm thấy trong tự nhiên

Sau khi trải qua quá trình sản xuất dài đằng đẵng thì đá vôi có thể tạo thành các dạng là đá phấn, vôi sống và vôi bột. Vậy những dạng của đá vôi có ở đâu?

Loại thứ nhất: vôi sống

Vôi sống là sản phẩm của quá trình nung đá vôi ở nhiệt độ rất cao rơi vào khoảng tầm trên 900 độ C. Loại đá vôi này được dùng trong ngành công nghiệp luyện kim, công nghiệp hóa chất xử lý nước thải, môi trường gia cố nền đất, điều chỉnh nồng độ pH của đất, nước, là chất ăn da và hấp thụ khí axit,…

Loại thứ hai: vôi bột

Vôi bột là dạng đá vôi có tinh thể không màu hoặc có thể là màu trắng, được  tạo ra khi cho vôi sống kết hợp hoặc tác dụng với nước. Dạng đá vôi này cũng có thể được tạo nên từ kết tủa xuống khi trộn hỗn hợp dung dịch có chứa CaCl2 với dung dịch chứa NaOH. 

Ứng dụng của dạng này của đá vôi có ở đâu? Loại vôi bột này được sử dụng chủ yếu trong ngành nông nghiệp trồng trọt và khử trùng chuồng trại chăn nuôi.

 

Lọai thứ ba: đá phấn

Đá phấn là một loại đá trầm tích có tính khá mềm, tơi xốp và có màu trắng. Nó là một dạng của đá vôi có trong tự nhiên. Đá phấn ẩn chứa các ẩn tinh của khoáng vật mà trong đó thì canxit là chủ yếu. 

Loại này của đá vôi có ở đâu? Đá này thường được khai thác phổ biến rộng rãi trên thế giới và chủ yếu được sử dụng làm nguyên vật liệu xây dựng và là phân bón vôi cho đồng ruộng. 

da-voi-co-o-dau-6-1651142872.jpg

Đá vôi được hình thành từ trong các hang động 

Các công dụng mà đá vôi đem lại

Đá vôi là sản phẩm chủ yếu được dùng nhiều trong các ngành công nghiệp như xây dựng, cẩm thạch và là một trong những thành phần quan trọng và chủ yếu trong công cuộc sản xuất nên xi măng sản xuất ra vôi.

Thứ nhất, là chất độn của sơn: 

Độ mịn và sự phân bố phù hợp kích thước của hạt canxi cacbonat có ảnh hưởng trực tiếp đến độ trắng sáng của quá trình sơn phủ bề mặt. Ngoài ra, đá vôi vốn có độ sáng cao, độ hấp thu dầu thấp, độ phân tán tốt và rất bền.

da-voi-co-o-dau-7-1651142872.jpg

Công dụng của đá vôi

Là chất xử lý môi trường nước trong nuôi trồng thủy sản

Canxi cacbonat có khả năng hấp thu các khí độc tích tụ ở đáy ao như ammonia,cacbonic, hydro sunfua,… rất tốt và cũng có thể làm giảm độ axit trong nước cũng như giảm tỉ trọng kim loại nặng có trong nước nuôi.

Phân hủy xác tảo và tạo kết tủa với các chất lơ lửng trong ao nuôi, tạo sự cân bằng và ổn định cho môi trường nước.

Canxi cacbonat có công dụng giúp ổn định màu nước, làm sạch và tăng lượng oxy hòa tan có trong nước.

Trong y tế

Canxi cacbonat có vai trò là thuốc bổ sung khẩu phần canxi và làm chất nền thuốc viên của nhiều loại dược phẩm.

Trong đồ gia công mỹ nghệ

Đối với đồ gia công mỹ nghệ thì đá vôi được sử dụng là chất làm trắng trong tráng men đồ gốm sứ. Bên cạnh đó, bột vôi cũng được dùng để sản xuất phấn viết bảng.

Đá vôi có ở đâu?

Vùng núi đá vôi ở Việt Nam chiếm một diện tích khá lớn, lên tới khoảng 50. 000 - 60. 000 km2, chiếm gần 15% diện tích đất liền tập trung chủ yếu ở 4 tiểu vùng đó là: Việt Bắc (ở các tình như Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn), Đông Bắc Bộ (ở tỉnh Quảng Ninh), Tây Bắc Bộ (ở các tỉnh Lai Châu, Lào Cai, Sơn La, Hòa Bình, Ninh Bình) và Bắc Trung Bộ (có ở tỉnh Quảng Bình).

 

Kết luận:

Vậy là với bài viết trên, chúng tôi đã tổng hợp lại cho các bạn những câu hỏi, những thắc mắc xung quanh một loại đá có tên là đá vôi. Với những câu hỏi như đá vôi là gì, đá vôi có ở đâu, đá vôi được hình thành như thế nào, nó bao gồm những loại nào cũng như về cả tính chất và đặc điểm của đá vôi cũng đã được chúng tôi tổng hợp qua bài viết trên. Hi vọng rằng sau khi đọc bài viết này bạn đã có thể trả lời cho những câu hỏi trên và đặc biệt là câu hỏi đá vôi có ở đâu. Mong rằng đây sẽ là những thông tin hữu ích dành đến bạn.