Tại sao cát sa mạc không được dùng trong xây dựng

Tạ Thị Thuỷ Tiên

Dù là nguồn cung cấp cát đa dạng, dồi dào nhưng cát sa mạc được đánh giá không được sử dụng trong các công trình xây dựng bởi khả năng chịu tải kém và độ bền kém, giảm chất lượng công trình, dự án.

Cát là thành phần quan trọng hàng đầu trong các công trình xây dựng hiện đại. Tuy nhiên, nguồn cung cấp cát đang trở nên dần khan hiếm, tạo ra vấn đề nan giải đáng quan tâm hiện nay. Một số quốc gia trên thế giới đang tìm kiếm giải pháp để có thể sử dụng, tái tạo nguồn nguyên vật liệu quý giá này như sản xuất cát nhân tạo. 

Tuy nhiên, tại sao cát ở sa mạc với nguồn cung ứng dồi dào như vậy lại không thể sử dụng trong các công trình xây dựng? Vấn đề này đã được lý giải bởi các cơ sở khoa học được nghiên cứu.

hj-1651262083.jpg
Cát có nguồn gốc từ sa mạc hình thành dưới quá trình phong hoá của gió

Theo kết quả nghiên cứu, cát có nguồn gốc từ sa mạc hình thành dưới quá trình phong hoá của gió, trong điều kiện khí hậu, thời tiết khắc nghiệt của sa mạc và những chênh lệch trong quá trình thay đổi nhiệt độ. Hầu hết các sa mạc trên thế giới đều là nguồn cung cát dồi dào nhưng đó không phải tất cả, một số sa mạc được lấp đầy bởi đá hoặc sỏi tuỳ theo những biến đổi thời tiết và môi trường tôn tạo. 

Theo tiêu chuẩn kích thước, có thể chia cắt thành 3 loại phổ biến đó là cát thô, cát mịn và cát trung bình. Kích thước hạt cát tạo ảnh hưởng nhất định đến độ bền, đàn hồi và khả năng chịu tải của cát, từ đó quyết định chất lượng của mỗi lớp cát. Bên cạnh đó, hình dạng hạt cát ảnh hưởng đến đặc tính kỹ thuật, độ bền chắc và mật độ của cát từ đó quyết định tính dễ thi công của hạt cát. Các hạt ctas có bề mặt thô khó kết hợp với các cốt liệu khác so với cát có hình dạng góc cạnh, thuôn dài.

Cát có nguồn gốc sa mạc ít được ứng dụng trong các công trình xây dựng dân sinh, đặc biệt là cát chưa qua sàng lọc, làm sạch. Cát sa mạc có độ bóng, nhẵn và mịn nhưng bề mặt cát lại không có độ liên kết đa dạng. Kích thước hạt cát quá nhỏ cũng là điểm yếu của loại cát sa mạc, ảnh hưởng đến độ bền, khả năng liên kết. Khi cát khô, khả năng chịu tải của cát khá tốt bởi liên kết giữa các hạt cát cao. Khi cát ướt khả năng chịu tải kém bởi liên kết giữa các hạt cát thấp, các liên kết bị đánh gãy và khiến lớp cát mất ổn định.

sa-mac-mytour-16415254-1651262083.jpg
Cát có nguồn gốc sa mạc ít được ứng dụng trong các công trình xây dựng dân sinh
cat-sa-mac1-1651262083.jpg
Lượng kiềm trong cát sa mạc khá cao

Ngoài ra, cát ở sa mạc ít được sử dụng trong thi công xây dựng bởi lượng kiềm trong cát sa mạc khá cao. Do quá trình phong hoá trong thời gian dài, hàm lượng kiềm trong cát sa mạc cao tạo ra phản ứng với các nguyên vật liệu, cốt liệu khác trong quá trình xây dựng, thi công, ảnh hưởng đến chất lượng của các loại vữa, hỗn hợp cấp phối. Từ đó khiến các sản phẩm, vật liệu giảm sức bền, độ an toàn, chất lượng, gây nguy hiểm cho người sử dụng.

Hy vọng những thông tin trên đây sẽ giúp quý khách hàng có thêm kiến thức và hiểu rõ lý do cát sa mạc không phù hợp với môi trường thi công, xây dựng.