Tìm hiểu quy trình bê tông nhựa nóng chi tiết từ A-Z

Trần Thị Ánh Dương

Có bao giờ bạn thắc mắc rằng người ta làm đường bằng cách nào chưa? Hoặc là người ta sử dụng thứ gì để làm đường? Trong bài viết này, chúng tôi sẽ bật mí cho bạn quy trình bê tông nhựa nóng, từ đó giúp giải đáp mọi thắc mắc trên cho bạn.

Đôi nét về bê tông nhựa nóng

Trước khi biết được quy trình bê tông nhựa nóng, chúng ta hãy cùng đi tìm hiểu về nó nhé!

Bê tông nhựa nóng là gì?

Bê tông nhựa nóng còn có tên gọi khác là bê tông Asphalt. Đây là loại bê tông được tạo nên từ hỗn hợp đá dăm, cát, bột khoáng có tỷ lệ nhất định, sau đó trộn chung với nhựa đường và được sấy nóng ở nhiệt độ từ 140 độ C – 160 độ C.

Bê tông nhựa nóng có công dụng gì?

Ứng dụng thường thấy nhất của bê tông nhựa nóng đó là trong xây dựng giao thông. Nó được dùng để làm mới, nâng cấp, sửa chữa mặt đường ô tô, đường phố, quảng trường,... Bê tông nhựa nóng có mặt tại trên 50% công trình thi công đường bộ tại Việt Nam.

Tuy nhiên, bê tông nhựa nóng không được dùng cho bê tông nhựa sử dụng nhựa đường có chứa chất phụ gia, bê tông nhựa đúc và bê tông nhựa có tính năng đặc biệt. Nguyên nhân là vì những loại bê tông trên sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả mà bê tông nhựa nóng đem lại.

quy-trinh-be-tong-nhua-nong-1-1650958441.jpg

Bê tông nhựa nóng thường được dùng trong xây dựng giao thông

Có mấy loại bê tông nhựa nóng?

Hiện nay có hai loại bê tông nhựa nóng được sử dụng rộng rãi, đó là bê tông nhựa nóng thường và bê tông nhựa nóng Polymer.

Bê tông nhựa nóng thường cũng được tạo nên từ hỗn hợp gồm đá dăm, cát, bột khoáng, tuy nhiên thay vì được nung ở nhiệt độ cao như bê tông nhựa nóng thì loại này được sản xuất tại điều kiện nhiệt độ cho phép. Bê tông nhựa nóng thường có công dụng bảo vệ công trình, tránh tác động bên ngoài. Do đó, ta thường thấy nó tại các lớp thảm của nền đường.

Bê tông nhựa nóng Polymer: là một loại bê tông nhựa nóng đặc biệt do có sự góp mặt của thành phần chất kết dính là nhựa đường polymer. Hỗn hợp này được thiết kế theo tiêu chuẩn 22 TCN 356-06, giúp cải thiện và nâng cao một số đặc tính thông thường của lớp bê tông, đáp ứng được những hạng mục giao thông yêu cầu kỹ thuật cao.

quy-trinh-be-tong-nhua-nong-2-1650958441.jpg

Có hai loại bê tông nhựa nóng thường dùng hiện nay

Yêu cầu về chất lượng vật liệu trong quy trình bê tông nhựa nóng

Để quy trình bê tông nhựa nóng diễn ra một cách suôn sẻ, thuận lợi nhất, đem lại hiệu quả cao nhất thì người ta cần cẩn thật từ những bước chuẩn bị vật liệu. Dưới đây là một số yêu cầu về chất lượng vật liệu trong quá trình sản xuất hỗn hợp bê tông nhựa nóng:

  1. Đá dăm:

Để chắc chắn, đá dăm nên được nghiền từ đá tảng, đá núi. Tuyệt đối không nên dùng đá xay từ đá mắc nơ, sa thạch sét, diệp thạch sét.

  1. Cát:

Cát được sử dụng để chế tạo bê tông nhựa nóng phải là cát thiên nhiên, cát xay, hoặc là hỗn hợp của hai loại cát trên.

Trong đó, nếu sử dụng cát thiên nhiên thì không được lẫn với các tạp chất hữu cơ khác, như là gỗ, than,... Đối với cát xay thì cần nghiền từ đá, cường độ nén phải lớn hơn hoặc bằng cường độ nén của đá khi sản xuất đá dăm.

  1. Bột khoáng:

Đây là thành phần được nghiền từ đá cacbonat (đá vôi, dolomit,...) có cường độ nén lớn hơn 30 MPa. Lưu ý, đá cacbonat cần phải sạch sẽ, không hòa lẫn các tạp chất hữu cơ, hàm lượng bùn sét không quá 5%.

Bột khoáng phải khô, tơi, không được vón cục thì kết quả cho ra mới chuẩn.

  1. Nhựa đường:

Nên dùng loại nhựa đường đặc, gốc dầu mỏ, đáp ứng được hết các yêu cầu kỹ thuật theo quy định TCVN 7493-2005.

quy-trinh-be-tong-nhua-nong-3-1650958441.jpg

Cần chú ý chất lượng vật liệu để quy trình bê tông nhựa nóng đạt kết quả tốt nhất

Quy trình sản xuất hỗn hợp bê tông nhựa nóng tại trạm trộn

Để sản xuất hỗn hợp bê tông nhựa nóng thì trạm trộn phải đảm bảo vệ sinh môi trường sạch sẽ, thoát nước tốt, khu vực luôn khô ráo để các vật liệu không dính nước. Khu vực đun, chứa nhựa đường phải có mái che.

Trước khi bắt đầu tiến hành, các vật liệu sẽ được cân đo bằng hệ thống cân điện tử để đảm bảo chính xác, sai số nhỏ.

Sau đó đem các vật liệu gồm đá dăm, cát, bột khoáng trộn khô với nhau. Sau khoảng 20 giây, cho thêm nhựa đường ở dạng sương mù vào, trộn lẫn với các vật liệu khác trong khoảng thời gian lớn hơn 30 giây và không vượt quá 60 giây. 

Cuối cùng, hỗn hợp được xả xuống qua cửa xả của buồng trộn, được vận chuyển đến công trường.

Bật mí các bước trong quy trình thi công bê tông nhựa nóng

Chuẩn bị mặt bằng:

Bước đầu tiên để thi công đó là loại bỏ bề mặt hiện có. Bề mặt chuẩn bị thi công cần loại bỏ bụi bẩn và vật liệu không thích hợp bằng máy quét, máy thổi. Đồng thời phải mở rộng bề mặt sang mỗi bên lề đường ít nhất là 20 cm. Ngoài ra, mặt bằng bắt buộc phải khô.

Nếu mặt đường cũ xuất hiện những chỗ lồi lõm, ổ gà, hay bị vênh thì cần vá, sửa chữa nó. 

Mặt của lớp dưới mặt đường phải bảo đảm cao độ, độ bằng phẳng, độ dốc ngang, độ dốc dọc với các sai số nằm trong phạm vi cho phép mà các tiêu chuẩn kỹ thuật tương ứng đã quy định.

quy-trinh-be-tong-nhua-nong-4-1650958441.jpg

Cần dọn sạch mặt bằng trước khi thi công

Tưới vật liệu thấm bám hoặc dính bám:

Đối với vật liệu thấm bám, nên tưới ở trên các lớp móng không dùng nhựa. Lưu ý khi tưới cần phải có thời gian để nhựa lỏng kịp thấm sâu xuống lớp móng độ 5-10 mm và đủ để cho dầu nhẹ bay hơi. Khoảng thời gian này thường là 1 ngày.

Đối với các mặt đường nhựa cũ, trên các lớp móng có sử dụng nhựa đường, hoặc trên mặt lớp bê tông nhựa đã rải thì nên sử dụng vật liệu dính bám. Thời gian từ lúc tưới vật liệu này đến khi rải lớp bê tông nhựa phải sau ít nhất 4 giờ.

Khi tưới hai vật liệu này, cần dùng các thiết bị chuyên dùng, tuyệt không dùng thiết bị thủ công. Không được tưới trong thời tiết mưa, sắp có mưa hoặc gió to.

Vận chuyển hỗn hợp bê tông nhựa

Hỗn hợp bê tông nhựa sau khi đã được trộn tại trạm trộn sẽ được xe vận chuyển đến nơi thi công. Trong đó, xe vận chuyển phải là ô tô tự đổ, có trọng tải và số lượng phù hợp với công suất của trạm trộn.

Thùng xe vận chuyển phải kín, sạch sẽ, có bạt che phủ, thành và đáy thùng được bôi đều lớp xà phòng chống dính.

Rải hỗn hợp bê tông nhựa

Nên được rải bằng máy chuyên dùng. Chỉ được phép thi công thủ công tại những chỗ hẹp cục bộ không rải được bằng máy.

Trước khi rải phải đốt nóng tấm là, guồng xoắn. Khi rải, các máy cần cách nhau từ 10 - 20m. Tốc độ rải cần được giữ nguyên trong suốt quá trình hoạt động.

Đồng thời, bố trí công nhân cầm dụng cụ đi theo máy để làm các việc sau:

  • Lấy hỗn hợp hạt nhỏ từ trong phễu máy phủ thành lớp mỏng dọc theo mối nối, san đều mối nối.

  • Sửa lớp bê tông nhựa mới rải sao cho bằng phẳng.

Lu lèn hỗn hợp bê tông nhựa:

Thiết bị lu lèn phải đảm bảo có ít nhất lu bánh thép nhẹ 6-8 tấn, lu bánh thép nặng 10- 12 tấn và lu bánh hơi có lốp nhẵn đi theo một máy rải.

Trước khi tiến hành lu, cần kiểm tra và sửa những chỗ hỗn hợp bê tông nhựa rải không đều. Máy rải hỗn hợp bê tông nhựa đi đến đâu là thiết bị lu lèn phải đi ngay sau đấy. Để lu lèn có hiệu quả thì quá trình này phải được diễn ra trong khoảng thời gian hỗn hợp bê tông nhựa còn nóng.

quy-trinh-be-tong-nhua-nong-5-1650958441.jpg

Lu lèn sẽ giúp toàn bộ bề mặt được làm phẳng và đầm chặt

Những lưu ý khi thi công bê tông nhựa nóng

Đảm bảo phối hợp các công việc trong thi công: chú ý đến hoạt động của trạm trộn, phương tiện vận chuyển hỗn hợp bê tông nhựa nóng ra công trường, thiết bị rải, phương tiện lu lèn. Phải đảm bảo sao cho các điều trên phối hợp ăn ý, nhịp nhàng với nhau.

Lớp bê tông này chỉ được thi công khi nhiệt độ không khí dưới 15 độ C. Tuyệt đối không thi công khi trời mưa, hoặc thời tiết sẽ mưa.

Công đoạn rải và lu lèn nên được thực hiện và hoàn thiện vào ban ngày. Trong trường hợp bắt buộc phải thi công vào buổi tối, tốt nhất nên có trang thiết bị đèn đầy đủ, phải có sự đồng ý của Tư vấn giám sát  để đảm bảo chất lượng và an toàn trong thi công.

Trước khi bắt đầu đổ bê tông nhựa nóng, nên thi công thử một đoạn để kiểm tra và xác định công nghệ thi công có thực sự ổn hay không. Đoạn thi công thử phải dài ít nhất là 100m, chiều rộng 2 vệt máy rải.

Lời kết

Trên đây chúng tôi đã cung cấp cho bạn những thông tin về quy trình bê tông nhựa nóng. Mong rằng qua bài viết này, bạn đã trả lời được những câu hỏi như “người ta làm đường bằng cách nào?”, hay là “người ta sử dụng hỗn hợp gì để làm đường”.