Một số điều cần lưu ý về bê tông mác 400

Trần Thị Ánh Dương

Bê tông mác 400 là vật liệu xây dựng phổ biến mà ai cũng biết đến là một loại đá nhân tạo hình thành bởi việc trộn các thành phần theo một tỷ lệ nhất định. Tuy nhiên để tạo ra được bê tông với hàm lượng các chất là bao nhiêu cho phù hợp, vừa phải thì không phải ai cũng lắm rõ, chính vì thế mác bê tông ra đời nhằm đặt ra quy chuẩn tỷ lệ để mọi người áp dụng cho công trình của mình. Tham khảo bài dưới đây để biết thêm về mác về tông là gì?

Mác bê tông có nghĩa là gì?

Mác bê tông 400 là khả năng chịu nén với cường độ là 38.53 Mpa với cấp độ bền B30 được sử dụng để đo cường độ của của một khối bê tông mẫu. Để đo ứng suất nén nhằm phá hủy mẫu bê tông nào đó với mục đích xác định chính xác cường độ, chịu nén của mẫu bê tông (tính bằng đơn vị MPa (N/mm²) hay daN/cm² (kG/cm²).

Về cường độ vật lý, bê tông có cường độ chịu nén tốt, nhưng cường độ kéo không tốt lắm. Vì vậy, trong xây dựng công trình, người ta bố trí các vật liệu có độ bền kéo tốt (ví dụ như thép, sắt) để chèn vào khối bê tông, đóng vai trò như một khung chịu lực để nâng cao khả năng chịu kéo của mẫu bê tông. Loại bê tông có lõi thép này được gọi là bê tông cốt thép.

Mác bê tông được phân loại thành: 100, 200, 250, 300, 350, 400, 500,… Đối với các dự án thông thường như bệnh viện, nhà ở, trường học thì sẽ sử dụng bê tông 250. Còn đối với nhà cao tầng, chung cư thì sử dụng mác lớn hơn.

be-tong-mac-400-1-1651251814.jpg
Các mẫu bê tông khi được lấy

Các cấp độ bền của bê tông

Cường độ nén của bê tông là ứng suất nén có thể phá hủy khối bê tông. Nó được tính theo đơn vị H/ mm2, kg/ cm2, ... Đây là đặc trưng cơ bản của bê tông về khả năng chịu lực. Phương pháp xác định cơ bản là thử nghiệm mẫu.

Các loại mác bê tông thông dụng

Trên thị trường, mác bê tông chủ yếu gồm các loại là 250, 100,150, 200, 300, 350, 400 là những loại được sử dụng nhiều nhất:

  • M100: Mác bê tông 100 là loại bê tông có cường độ chịu nén là 9.63 Mpa với cấp độ bền là B7.5.
  • M150: Mác bê tông 150 là loại bê tông cho phép sức nén có cường độ là 16.05 Mpa với cấp độ bền là B12.5.
  • M200: Mác bê tông 200 là loại bê tông có thể chịu sức nén với cường độ lên tới 19.27 Mpa với cấp độ bền là B15.
  • M250: Mác bê tông 250 là loại bê tông cường độ chịu nén là 25.69 Mpa cùng với cấp độ bền là B20.
  • M300: Bê tông mác 300 là loại bê tông có cường độ chịu nén lên tới 28.90 Mpa với cấp độ bền là B22.5.
  • M400: Bê tông mác 400 là loại bê tông với chịu nén với cường độ là 38.53 Mpa với cấp độ bền B30.
  • M500: Mác bê tông 500 là loại bê tông có thể chịu sức nén là 51.37 Mpa với cấp độ bền là B40.
  • M600: Mác bê tông 600 là loại bê tông có cường độ chịu nén là 57.80 Mpa với cấp độ bền là B45.
be-tong-mac-400-2-1651251814.jpg
Cấp độ bền của bê tông cốt thép

Cách để xác định mác bê tông

Để có thể xác định mác bê tông trong điều kiện thực tế ta phải lấy một số mẫu bê tông lấy tại hiện trường. Trong trường hợp các kết cấu lớn thì các mẫu phải được lấy tại những vị trí khác nhau và số lượng phải đảm bảo làm sao có thể đại diện được cho toàn bộ kết cấu của công trình.

Sau khi lấy được các mẫu bê tông ta đo giá trị trung bình của ứng suất nén tại thời điểm phá hủy của từng mẫu để xác định mác của bê tông. Kết cấu bê tông được coi là đạt yêu cầu về mác thiết kế khi giá trị trung bình của bê tông mẫu không được nhỏ hơn mác thiết kế.

Đồng thời, trong các mẫu không mẫu nào có kết quả thí nghiệm nhỏ hơn 85% mác thiết kế. Như vậy sẽ không đạt yêu cầu để đảm bảo công trình xây dựng có đủ khả năng chịu lực.

be-tong-mac-400-3-1651251814.jpg
Mẫu bê tông đúc 

Quy định lấy mẫu bê tông

Mẫu bê tông đạt phải tuân thủ theo quy định tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN 4453:1995) về thi công nghiệm thu bê tông và bê tông cốt thép. Quan trọng khi lấy mẫu bê tông cần kiểm tra, đánh giá hỗn hợp bê tông trộn sẵn.

Khi kiểm tra, đánh giá bê tông toàn khối, số lượng mẫu hỗn hợp bê tông cần lấy từ mỗi lô được xác định tùy thuộc vào loại kết cấu. Với bê tông thương phẩm, mỗi chuyến xe vận chuyển ta phải lấy một mẫu ngay tại thời điểm hình thành mẫu trước khi đổ vào khuôn đúc. 

Đối với khối bê tông có khối lượng nhỏ

  • Khi đổ bê tông kết cấu đơn chiếc, khối lượng ít (<20 m³) thì lấy một tổ mẫu.
  • Đối với kết cấu khung vòm và các loại kết cấu mỏng (dầm, cột…)  thì cứ 20 m³ bê tông phải lấy một tổ mẫu.
  • Đối với bê tông móng máy khối lượng khoang đổ (phân khu bê tông) > 50 m³ thì cứ 50 m³ bê tông lấy một tổ mẫu.
  • Các móng rộng thì cứ 100 m³ lấy một tổ mẫu.
  • Đối với bê tông nền, mặt đường ( ô tô, sân bay,..) thì cứ 200 m³ bê tông phải lấy một tổ mẫu.

Đối với khối bê tông có khối lượng lớn

  • Khi khối lượng bê tông đổ trong mỗi khoang đổ ≤ 1000 m³ thì cứ 250 m³ bê tông phải lấy một tổ mẫu.
  • Ngoài ra, đối với khối lượng bê tông đổ trong mỗi khoang đổ > 1000 m³ thì cứ 300 m³ bê tông cũng phải lấy một tổ mẫu để kiểm tra.

Cách đo lường tỷ lệ trộn bê tông mác 400

Bước 1: Xác định loại xi măng muốn sử dụng

Mỗi loại xi măng có cấp phối khác nhau để đạt được mác bê tông 400. Vì vậy, căn cứ vào điều kiện kinh tế cũng như yêu cầu kỹ thuật mà bạn phải lựa chọn loại xi măng mình sẽ sử dụng trước khi xác định tỷ lệ trộn.

Bước 2: Đọc kỹ tỷ lệ cấp phối liệu trên bao bì xi măng để xác định công thức trộn bê tông phù hợp theo đúng mác 400

Thường trên bao bì xi măng, nhà sản xuất có ghi rõ tỷ lệ cấp phối liệu cho các mác bê tông phổ biến, nên có thể dựa vào đó để xác định tỷ lệ phối trộn bê tông thêm giảm nguyên liệu (cát, sỏi,..) để cho ra thành phẩm vữa bê tông mác 400 đảm bảo sử dụng.

Bước 3: Rút ra tỷ lệ trộn bê tông mác 400 phù hợp nhất khi qua thực nghiệm

Định mức cấp phối đóng vai trò quan trọng đối với kết quả tính toán và xác định giá thành xây dựng chính xác nhất. Vì vậy, ngoài tỷ lệ chuẩn, bạn còn phải căn cứ vào nguyên liệu thực tế tại công trình của mình để tìm ra tỷ lệ trộn nguyên liệu chuẩn nhất.

Lưu ý, khi xây dựng mỗi vị trí sẽ có mác khác nhau nên cần đọc kĩ trước khi sử dụng để đảm bảo vữa xây đạt chuẩn. 

be-tong-mac-400-4-1651251814.jpg
Định mức cấp phối đóng vai trò quan trọng đối với ngành xây dựng

Những lưu ý cần thiết khi trộn bê tông mác 400

Để đảm bảo có được khối bê tông chất lượng bền bỉ, rắn chắc bạn cần lưu ý những điểm sau để cho ra thành phẩm bê tông mác 400 đạt yêu cầu:

Vật liệu đảm bảo chất lượng

Cát, đá nên sàng trước để loại bỏ dị vật kích thước hạt từ 5-70mm rồi rửa qua bằng nước sách trước khi đem trộn. Ngoài ra, chọn loại cát to hoặc vừa, tránh sử dụng cát mịn, điều này sẽ giúp bê tông của bạn được bền chắc hơn.

Sử dụng nguồn nước sạch hạn chế dùng nước ao, hồ

Hạn chế dùng các nguồn nước từ ao hồ do có nhiều nhiễm bẩn hay nước biển sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng bê tông. Nên sử dụng nguồn nước sạch, không chứa tạp chất để trộn bê tông.

Cấp liệu đúng thứ tự: nước, cát, xi măng, đá

Nếu như bạn cấp sai thứ tự hay tỉ lệ không những ảnh hưởng đến chất lượng bê tông mác 400 mà còn làm hư hỏng máy trộn, làm gãy cánh trộn của máy do kẹt vật liệu.

Bảo dưỡng bê tông

Trong điều kiện bình thường, ngay sau khi đổ 3 - 4 giờ nếu trời nắng phải phủ bề mặt bê tông. Thường xuyên tưới nước lên bề mặt bê tông để lại hiện tượng “trắng bề mặt”. Ngoài ra, khi tưới nước lưu lượng phải chính xác, chỉ phun nước trực tiếp lên bề mặt bê tông khi bê tông đã đông cứng. Không được phun nước lên khi bê tông còn mềm như vậy sẽ làm hỏng kết cấu của vị trí đó.

Thành phần chính là yếu tố chính ảnh hưởng đến cấp phối bê tông chính là nước. 

Nước ảnh hưởng đến cường độ rắn, lỏng bê tông, nếu nước quá ít dẫn tới hiện tượng hỗn hợp bê tông bị khô, nhanh đông kết, không phát triển được hết cường độ, nếu nước quá nhiều dẫn đến độ sụt cao loãng làm hỗn hợp lâu đông kết hơn. Hiện nay các công ty sản xuất bê tông tươi có sẵn những trạm trộn được trộn bằng máy, có hệ thống điều khiển vi tính trung tâm nên sản phẩm được chia theo tỷ lệ phù hợp và đồng đều hơn mang lại hiệu quả cao tạo ra thành phẩm bê tông mác 400 đạt chuẩn.

be-tong-mac-400-5-1651251813.jpg
Nước ảnh hưởng đến cường độ rắn, lỏng bê tông

Ứng dụng của bê tông mác 400

Trong lĩnh vực xây dựng hiện đại, tính ứng dụng của bê tông mác 400 mang lại được rất nhiều lợi ích được thể hiện rất trong lĩnh vực nổi bật là trong các nhóm công trình như xây dựng cầu, đường nhà, các công trình thủy điện của quy mô lớn.

Sử dụng làm cột các tòa nhà

Việc xây dựng các công trình bê tông cao tầng sẽ làm tăng khả năng chịu tải của cột, đồng thời sẽ làm giảm kích thước của cột.

Ứng dụng trong các công trình ngoài khơi

Những công trình nổi tiếng ngoài khơi như kênh đào, đường hầm eo, đập nhân tạo sử dụng bê tông mác 400 có khả năng giảm trọng lực cho kết cấu từ đó tăng độ bền cho kết cấu chung.

Sử dụng các công trình xây dựng cầu

Khi xây dựng cầu bê tông cường độ cao người ta thường sử dụng hệ thống dầm bê tông dự ứng lực trên cơ sở cải tiến cơ tính dùng bê tông này để giảm trọng lượng.

be-tong-mac-400-6-1651251814.jpg
Bê tông mác 400 mang lại được rất nhiều lợi ích

Kết luận 

Bê tông mác 400 được sử dụng rộng rãi trong ngành xây dựng các công trình kiến trúc, việc tái sử dụng bê tông là rất phổ biến đối với những công trình đã quá cũ, tuổi thọ quá hạn chế. Kết cấu bê tông rất bền và có tuổi thọ rất cao. Đồng thời, bê tông có khối lượng nhiệt lớn và tính thấm rất kém nên bê tông còn là vật liệu làm nhà ở tiết kiệm được nhiều năng lượng.