Hạn sử dụng của xi măng và những lưu ý khi bảo quản xi măng

Trần Thị Ánh Dương

Xi măng vốn được đánh giá là một trong những vật liệu quan trọng trong bất kỳ công trình xây dựng nào. Bất kể là nhà biệt thự xa hoa, nhà phố bề thế hay những chung cư cao cấp, những nhà cấp 4 đơn giản, xi măng cũng đóng góp một vai trò cực kỳ đặc biệt. Tuy nhiên, vấn đề sử dụng, bảo quản xi măng hay việc xác định hạn sử dụng của xi măng vẫn đang gây ra nhiều khó khăn cho người tiêu dùng, thậm chí là những nhà thầu, thợ xây chuyên nghiệp. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng chúng tôi tìm hiểu nhiều hơn về xi măng và hạn sử dụng của xi măng nhé!

Xi măng là gì?

Trước khi tìm hiểu nhiều hơn về hạn sử dụng xi măng và cách bảo quản xi măng, chúng ta hãy điểm qua khái niệm xi măng là gì. Xi măng hiện đang được hiểu đơn giản là chất kết dính thủy lực, có dạng bột mịn màu đen xám, là sản phẩm nghiền mịn của Clinker xi măng với các chất phụ gia khác dựa theo tỷ lệ thích hợp. Khi trộn chung với nước, cát và đá, xi măng sẽ xảy ra các phản ứng thủy hóa, tạo thành một dạng hồ gọi là hồ xi măng. 

han-su-dung-cua-xi-mang-3-1651303635.jpg

Xi măng là nguyên liệu quan trọng của bất kỳ công trình xây dựng nào

Ứng dụng của xi măng

Nhờ những ưu điểm nổi bật như nguyên vật liệu ban đầu có sẵn, có tính chất cơ học tốt, tuổi thọ cao, xi măng được sử dụng rất rộng rãi trong các lĩnh vực thi công xây dựng. Đối với xây dựng dân dụng, xi măng là loại vật liệu chính dùng để xây cầu, nhà, kênh, cống. Trong xử lý rác thải hạt nhân, quá trình xi măng hóa cũng cho phép cố định các chất phóng xạ một các chắc chắn trong vi cấu trúc của vật liệu xi măng.

Sản xuất xi măng là ngành công nghiệp lớn, có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế. Theo dự báo, nhu cầu xi măng của nước ta còn tiếp tục tăng trong những giai đoạn tiếp theo.

Phân loại xi măng

Nếu như trước đây, thị trường chỉ có một loại xi măng pooc lăng thông dụng duy nhất, thì hiện nay nay đã song song tồn tại 2 loại xi măng là PCB và PC. Bên cạnh đó còn có một số chủng loại xi măng đặc chủng khác như: xi măng bền sun phát, xi măng giếng khoan dầu khí, xi măng giãn nở, xi măng ít tỏa nhiệt, xi măng tro bay,..

Hồ xi măng: Hồ xi măng chính là hỗn hợp được tạo thành từ xi măng và nước. Hồ xi măng ít có ứng dụng thực tế, chủ yếu được sử dụng trong nghiên cứu vật liệu xi măng do chiếm tỷ lệ phần trăm lớn và chi phối nhiều tính chất cơ lý của loại vật liệu này.

Vữa xi măng: Là hỗn hợp của xi măng, cát và nước. Vữa xi măng chính là hỗn hợp được tạo thành khi cho thêm cát vào hồ xi măng.

Bê tông: Là hỗn hợp của xi măng, cát, sỏi và nước. Tùy từng trường hợp mà bê tông cũng có thể chứa thêm một số chất phụ gia khác.

han-su-dung-cua-xi-mang-4-1651303635.jpg

Bê tông là một sản phẩm được tạo ra từ xi măng

Lưu ý khi lựa chọn xi măng

Dưới đây là vài lưu ý khi chọn lựa xi măng:

Tiêu chuẩn trên bao bì

Một trong các yếu tố mà người tiêu dùng cần chú ý khi lựa chọn xi măng đó là những tiêu chuẩn in trên bao bì. Theo đó, tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6260:2009 hiện đang là tiêu chuẩn được áp dụng chính thức và bắt buộc đối với những sản phẩm xi măng hỗn hợp đang được phân phối tại Việt Nam như xi măng PCB30, PCB40 hay PCB50. 

Các con số 30, 40, 50 chính là chỉ số về cường độ chịu nén tối thiểu của vữa sau 28 ngày khác theo chuẩn, gọi là mác xi măng. Những loại xi măng có mác càng cao thì bê tông tạo thành sẽ có khả năng chịu tác động càng lớn và ngược lại.

Thương hiệu uy tín lâu năm

Người tiêu dùng cũng cần quan tâm đến việc lựa chọn thương hiệu uy tín cùng với mạng lưới phân phối rộng khắp thị trường. Một sản phẩm tốt sẽ phải đi kèm với dịch vụ tư vấn rõ ràng, chính sách hậu mãi tốt để đảm bảo một công trình xây dựng tốt nhất, bền nhất. Lựa chọn đúng loại xi măng sẽ giúp tiết kiệm được chi phí, đảm bảo chất lượng của xi măng và chất lượng của công trình.

Quy trình sản xuất xi măng diễn ra như thế nào?

Quy trình sản xuất xi măng thường được chia làm 6 giai đoạn như sau:

Giai đoạn 1: Tách chiết nguyên liệu thô

Để sản xuất xi măng, người ta cần sử dụng một số nguyên liệu thô như: sắt, canxi, silic, nhôm trong đất sét cùng với đá vôi và cát. Những nguyên liệu thô này sẽ được tách ra từ các núi đá vôi. Ngoài ra, cũng có một số loại nguyên liệu khác được sử dụng trong quy trình sản xuất xi măng như đá phiến, vảy thép cán, tro bay, bô xít. Với những khối đá có kích thước lớn, trước khi vận chuyển tới nhà máy sẽ được nghiền nhỏ tương ứng với kích thước của các viên sỏi.

Giai đoạn 2: Phân chia tỷ lệ, trộn lẫn và nghiền

Nguyên liệu thô từ quặng sẽ được vận chuyển tới các phòng thí nghiệm của nhà máy. Tại đây, đá vôi và đất sét sẽ được tiến hành phân tích và chia tỷ lệ sao cho phù hợp nhất. Thông thường, tỷ lệ chia đá vôi : đất sét là 80% : 20%. Sau đó, hỗn hợp này sẽ được đưa vào máy nghiền. 

Đa phần các công nghệ sản xuất xi măng hiện nay đều hiện đại nên quá trình nghiền diễn ra nhanh, tạo thành bột mịn. Những nguyên liệu thô còn lại sẽ được lưu trữ trong đường ống sau khi nghiền thành bột mịn.

Giai đoạn 3: Trước khi nung

Trước khi tiến hành nung, những nguyên liệu đã nghiền hoàn chỉnh sẽ được cho vào trong buồng trước nung. Buồng này tận dụng nguồn năng lượng nhiệt tỏa ra từ lò nên rất tiết kiệm nguyên liệu.

Giai đoạn 4: Giai đoạn trong lò

Nguyên liệu nghiền từ buồng trước nung sẽ được đẩy vào trong lò nung với nhiệt độ có thể lên tới 1450 độ C. Trong lò nung sẽ xảy ra phản ứng giữa Ca và SiO2 để tạo thành CasiO3 – thành phần chính của xi măng. Người ta thường sử dụng than đá hoặc khí tự nhiên để cung cấp nhiệt cho lò nung. Các loại nguyên liệu khi rơi xuống vị trí thấp nhất trong lò nung sẽ tạo thành sỉ khô.

han-su-dung-cua-xi-mang-5-1651303636.jpg

Nguyên liệu được đưa vào lò nung với nhiệt độ lên tới 1450 độ C

Giai đoạn 5: Làm mát và nghiền thành phẩm

Sỉ khô được lấy ra khỏi lò và dùng khí cưỡng bức để làm mát. Quá trình này sẽ tỏa ra lượng nhiệt hấp thụ và nguội dần. Lượng nhiệt tỏa ra lại tiếp tục được thu ngược vào lò giúp tiết kiệm năng lượng nhiệt. Các viên bi sắt có tác dụng nghiền bột mịn thành xi măng.

Giai đoạn 6: Đóng gói và vận chuyển

Quy cách đóng gói xi măng hiện nay thường là đóng thành các bao có trọng lượng từ 20 – 40kg/bao và vận chuyển tới các đại lý, cửa hàng tiêu thụ.

han-su-dung-cua-xi-mang-6-1651303636.jpg

Xi măng được đóng gói theo từng bao từ 20-40kg

Hạn sử dụng của xi măng

Xi măng thường có hạn sử dụng là 60 ngày kể từ ngày xuất xưởng. Khi mua xi măng để phục vụ nhu cầu xây dựng, người tiêu dùng nên mua và sử dụng xi măng sớm để tiết kiệm chi phí. Trường hợp bạn có kho hàng lưu trữ thì nên bảo quản xi măng một cách hợp lý ở những nơi mái che hoặc tấm phủ để tránh độ ẩm. Bảo quản xi măng tốt sẽ giữ cho xi măng có chất lượng tốt, kéo dài tuổi thọ của sản phẩm.

han-su-dung-cua-xi-mang-7-1651303635.jpg

Hạn sử dụng của xi măng là 60 ngày từ ngày xuất xưởng

Cách bảo quản xi măng

  • Trong quá trình vận chuyển xi măng, những vật dụng dùng để khuân vác hoặc chuyên chở như xe tải phải luôn khô ráo, có trang bị tấm bạt hoặc mái bạt để che mưa che nắng cho xi măng.

  • Với nơi lưu trữ xi măng cần được khô ráo tuyệt đối, được che chắn kỹ càng.

  • Khi đặt, để xi măng nên đặt trên nền cao hoặc trên Palette, khoảng cách an toàn là cách mặt đất ít nhất 30 cm và cách tường tầm 20cm.

  • Xi măng trong kho hàng thường được xếp chồng lên nhau. Do đó, cần lưu ý, không nên để chồng xi măng cao hơn 10 bao, nên xếp riêng chúng thành từng lô theo quy tắc: Lô nào nhập về trước thì sử dụng trước, tránh việc sử dụng tùy ý không theo trình tự.

  • Xi măng sẽ giảm cường độ theo thời gian, cần sử dụng xi măng trong vòng 2 tháng, bảo quản càng lâu, chất lượng của xi măng sẽ càng giảm.

Lời kết

Xi măng là một loại vật liệu quan trọng trong xây dựng. Do đó, cần lưu ý trong việc bảo quản chúng và đánh giá hạn sử dụng của xi măng để lên phương án dự trữ, sử dụng sao cho phù hợp. Hy vọng những thông tin trong bài viết của chúng tôi sẽ mang lại nhiều thông tin bổ ích cho bạn!