Mua nhà công chứng vi bằng có an toàn hay không? Những lưu ý khi giao dịch

Nguyễn Thị Huyền Trang

Hãy cẩn thận bởi những lời chào bán mua nhà đất bằng công chứng vi bằng nếu như bạn không muốn bị mất tiền oan. Vi bằng thừa phát lại, nhà công chứng vi bằng là gì? Cùng chúng tôi tìm hiểu nội dung về nhà công chứng vi bằng trong bài viết sau.

Vi bằng là gì?

nha-cong-chung-vi-bang-1-1650360269.jpg
Tìm hiểu về nhà công chứng vi bằng

Khi tìm hiểu về vi bằng, bạn sẽ gặp các khái niệm sau: vi bằng, thừa phát lại, tống đạt. Theo Nghị định 08/2020/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của thừa phát lại, các cụm từ này được giải thích cụ thể như sau:

“1. Thừa phát lại là người có đủ tiêu chuẩn được Nhà nước bổ nhiệm để thực hiện tống đạt, lập vi bằng, xác minh điều kiện thi hành án dân sự, tổ chức thi hành án dân sự theo quy định của Nghị định này và pháp luật có liên quan;

2. Tống đạt là việc thông báo, giao nhận giấy tờ, hồ sơ, tài liệu do Thừa phát lại thực hiện theo quy định của Nghị định này và pháp luật có liên quan;

3. Vi bằng là văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi có thật do Thừa phát lại trực tiếp chứng kiến, lập theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức theo quy định của Nghị định này.”

Theo Điều 36 cũng trong nghị định này, thì thẩm quyền và phạm vi lập vi bằng, giá trị pháp lý của vi bằng được ghi rõ như sau:

“1. Thừa phát lại được lập vi bằng ghi nhận các sự kiện, hành vi có thật theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm vi toàn quốc, trừ các trường hợp quy định tại Điều 37 của Nghị định này.

2. Vi bằng không thay thế văn bản công chứng, văn bản chứng thực, văn bản hành chính khác.

3. Vi bằng là nguồn chứng cứ để Tòa án xem xét khi giải quyết vụ việc dân sự và hành chính theo quy định của pháp luật; là căn cứ để thực hiện giao dịch giữa các cơ quan, tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật.

4. Trong quá trình đánh giá, xem xét giá trị chứng cứ của vi bằng, nếu thấy cần thiết, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân có thể triệu tập Thừa phát lại, cơ quan, tổ chức, cá nhân khác để làm rõ tính xác thực của vi bằng. Thừa phát lại, cơ quan, tổ chức, cá nhân khác phải có mặt khi được Tòa án, Viện kiểm sát nhân dân triệu tập.”

Theo đó, có thể hiểu vi bằng là một bằng chứng bằng văn bản, chứng nhận văn phòng Thừa phát đã chứng kiến các hoạt động giao dịch nhà đất giữa bên mua và bên bán. Ngoài giá trị đó ra, vi bằng và văn phòng thừa phát không có đủ khả năng pháp lý để chứng nhận cho tính xác thực của văn bản giấy tờ trong giao dịch. Trong vi bằng cũng đã ghi rõ rằng: “Các bên tham gia tự chịu trách nhiệm về tính xác thực của văn bản giấy tờ liên quan”.

Vi bằng không thể thay thế được giấy chứng nhận sở hữu đất/ sổ đỏ trong chuyển nhượng nhà đất. Khi bạn mua nhà đất bằng vi bằng, thì sẽ không được sang tên sổ đỏ. Hãy cẩn thận với các lời chào mời mua bán nhà đất bằng vi bằng mà không có sổ đỏ hay giấy tờ chuyển nhượng đất. Bởi vì khi tranh chấp xảy ra, thì pháp luật không thể dựa vào vi bằng để công nhận mảnh đất hoặc ngôi nhà đó thuộc về bạn.

Công chứng vi bằng đó có giá trị pháp lý hay không?

Nếu bạn có nhu cầu về bản sao vi bằng thì có thể yêu cầu văn phòng Thừa phát lại cấp bản sao vi bằng. Khi cần cấp bản sao vi bằng thì cần phải trả chi phí cấp bản sao vi bằng. Phí là 5.000 đồng/trang, từ trang thứ 03 trở đi phí mỗi trang là 3.000 đồng. Bạn có thể yêu cầu cấp bản sao vi bằng nếu bạn có nhu cầu. 

Nhiều người đặt câu hỏi: Vi bằng chỉ ghi lại sự xảy ra của một sự vật, một sự việc mà không ghi nhận tính hợp pháp của hành vi thì tính pháp lý của việc công chứng vi bằng như thế nào? 

Theo Nghị định số 08/2020/NĐ-CP Tổ chức và hoạt động của Thừa phát lại quy định về giá trị pháp lý của vi bằng do thừa phát lại lập như sau:

“Điều 36. Thẩm quyền, phạm vi lập vi bằng, giá trị pháp lý của vi bằng

4. Trong quá trình đánh giá, xem xét giá trị chứng cứ của vi bằng, nếu thấy cần thiết, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân có thể triệu tập Thừa phát lại, cơ quan, tổ chức, cá nhân khác để làm rõ tính xác thực của vi bằng. Thừa phát lại, cơ quan, tổ chức, cá nhân khác phải có mặt khi được Tòa án, Viện kiểm sát nhân dân triệu tập.”

Như vậy, vi bằng chỉ được xem là một bằng chứng, là chứng cứ để công nhận việc mua bán, giao nhận tiền và giấy tờ nhà mà không phải là một thủ tục hành chính để đảm bảo giá trị tài sản. Văn phòng Thừa phát lại chỉ ghi nhận có hành vi trao đổi và giao dịch tiền, giấy tờ chứ không chứng thực quan hệ mua bán tài sản của các bên. Vi bằng không có chức năng như công chứng và chứng thực việc mua bán tài sản của các bên.

Chính vì tính pháp lý của vi bằng mà nó không được khuyến khích trong việc thực hiện trong các giao dịch mua bán nhà đất vì sẽ xảy ra những rủi ro lớn. Nếu bạn có ý định lập vi bằng khi mua bán nhà đất mà không thực hiện những thủ tục có tính pháp lý cao hơn thì bạn phải thực sự cẩn thận.

Mua nhà công chứng vi bằng là gì?

nha-cong-chung-vi-bang-2-1650360269.jpg
Mua nhà công chứng vi bằng có an toàn hay không?

Trong thực tế chúng ta sẽ gặp thêm một số cụm từ khác liên quan tới vi bằng như:

- Vi bằng thừa phát lại

- Mua nhà Công chứng vi bằng thừa phát lại

- Công chứng thừa phát lại

Những cụm từ này không phải là thuật ngữ pháp lý được pháp luật công nhận và ghi rõ trong các điều luật. Đây chỉ là cách nói để làm cho khách hàng tin đây là một giao dịch hợp pháp và có công chứng của nhà nước. Trong mục 1 đã nêu rõ, vi bằng chỉ có giá trị làm bằng chứng là các bên có thực hiện giao dịch. Và Nhà nước cũng chưa cấp quyền công chứng cho văn phòng thừa phát. Điều đó nghĩa là pháp luật không công nhận công chứng vi bằng thừa phát lại. Do đó, bạn không nên bỏ tiền mua nhà đất chỉ với vi bằng hay nhà công chứng vi bằng.

Các câu hỏi thường gặp về mua nhà công chứng vi bằng

Dưới đây là các câu hỏi liên quan tới vi bằng trong mua bán nhà đất.

- Mua nhà công chứng vi bằng có an toàn hay không?

- Công chứng vi bằng thì có vay ngân hàng được không?

- Mua nhà đất có vi bằng thì có được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay không?

Câu trả lời chung là không. Bởi vì vi bằng chỉ có giá trị chứng nhận đã có hoạt động giao dịch diễn ra. Nhưng không có giá trị xác nhận tính xác thực về các giấy tờ trong giao dịch đó. Vi bằng không có giá trị chứng nhận quyền sử dụng nhà đất như sổ đỏ. Nhà nước sẽ không công nhận bạn là chủ sở hữu của ngôi nhà hay mảnh đất đó nếu như bạn chỉ có mỗi giấy vi bằng.

Do không hiểu rõ về vi bằng, nên có nhiều trường hợp đã bị “tiền mất tật mang” như sau:

+ Mua phải căn nhà đã được bán cho nhiều người. Người bán lợi dụng sử dễ dàng của việc lập vi bằng và sự thiếu hiểu biết của người mua đã lập ra nhiều cái vi bằng với nhiều người để lấy tiền. Sau đó thì bỏ trốn và những người mua ở lại thì tranh chấp với nhau.

+ Mua phải nhà, đất đã bị mang đi để thế chấp ngân hàng. Người mua không được sang tên sổ đỏ nên sẽ không có quyền sử dụng đất, khi người sở hữu đã mang đi thế chấp ngân hàng và không có khả năng trả, thì ngân hàng sẽ lấy lại mảnh đất đó. Vì không được pháp luật công nhận quyền sở hữu nên những người sống trên mảnh đất đó sẽ không được phép ở nữa.

Lời kết

Hy vọng với những thông tin trên thì chúng tôi đã có thể cung cấp cho bạn những thông tin bổ ích hơn về vi bằng và nhà công chứng vi bằng. Trong quá trình giao dịch mua bán, đặc biệt là các giao dịch mua bán bất động sản thì bạn cần cẩn thận trong việc lập vi bằng.