Hành trình 4 năm phát triển của kỳ lân Indonesia tại thị trường Việt Nam: Đối thủ “nặng ký” đối với Grab

Nguyễn Ngọc Quỳnh

Cùng với sự hậu thuẫn về cả tài chính cũng như công nghệ từ phía công ty mẹ tại Indonesia, Gojek đã được đánh giá là đối thủ có khả năng cạnh tranh cao nhất đối với Grab tại thị trường Việt Nam.

Có thể thấy, Gojek chính là một trong những siêu ứng dụng nổi tiếng nhất tại Đông Nam Á. Startup Indonesia cũng từng được đánh giá trên 10 tỷ USD trước khi tiến hành sáp nhập với sàn thương mại điện tử Tokopedia thành GoTo Group từ hồi tháng 5/2021. 

Và sau thời gian 4 năm gia nhập vào thị trường Việt Nam, Gojek đã cùng với Grab và Be chính là 3 hãng gọi xe chiếm thị phần lớn nhất. Mặc dù vậy, cho đến hiện tại thì Gojek Việt Nam vẫn chưa đạt được những thành cong như nhiều người mong đợi. Còn nếu như ở Indonesia thì Gojek vẫn cung cấp khoảng 20 dịch vụ khác nhau thì Việt Nam hiện tại mới có một số dịch vụ cơ bản đó là GoRide; GoFood; GoSend và GoCar.

hanh-trinh-4-nam-phat-trien-cua-ky-lan-indonesia-tai-thi-truong-viet-nam-doi-thu-nang-ky-doi-voi-grab-4-1662623781.jpg
Gojek chính là một trong những siêu ứng dụng nổi tiếng nhất tại Đông Nam Á, startup Indonesia cũng từng được đánh giá trên 10 tỷ USD trước khi tiến hành sáp nhập với sàn thương mại điện tử Tokopedia thành GoTo Group từ hồi tháng 5/2021

Con đường trở thành kỳ lân Indonesia tại Việt Nam trong 4 năm của Gojek

Được biết, Gojek chính thức ra mắt thị trường Việt Nam vào hồi tháng 8/2018 với tên gọi là GoViet cùng với hai dịch vụ GoBike (gọi xe máy) và GoSend (giao nhận). Và chỉ sau thời gian 2 tháng, hãng này đã tiếp tục tung ra dịch vụ gọi đồ ăn trực tuyến với tên gọi là GoFood. 

Cũng vào thời điểm đó, cuộc chiến giữa Grab cùng các hãng taxi truyền thống ở Việt Nam đang được diễn ra vô cùng gay gắt. Cùng với sự hậu thuẫn về cả tài chính cũng như công nghệ từ công ty mẹ tại Indonesia thì GoViet được đánh giá là đối thủ có khả năng cạnh tranh cao nhất với Grab. Theo tìm hiểu, công ty này đã tung ra hàng loạt chương trình khuyến mãi ví dụ như đồng giá chuyến đi 1.000 đồng, 5.000 đồng và miễn thu chiết khấu với tài xế,...

Cũng tại sự kiện giới thiệu ở Hà Nội vào hồi tháng 9/2018, GoViet đã tuyên bố GoBike đã chiếm tổng số 35% thị trường gọi xe ôm theo nhu cầu chỉ trong thời gian 3 tháng thử nghiệm tại TP. Hồ Chí Minh. Và với những kết quả ban đầu khá tích cực thì GoViet chia sẻ rằng dịch vụ gọi xe ô tô GoCar có thể ra đời ngay cuối năm 2018. Mặc dù vậy, kế hoạch này đã không được diễn ra đúng như dự kiến. 

hanh-trinh-4-nam-phat-trien-cua-ky-lan-indonesia-tai-thi-truong-viet-nam-doi-thu-nang-ky-doi-voi-grab-1-1662623791.jpg
Kỳ lân công nghệ Indonesia cũng đã bổ nhiệm ông Phùng Tuấn Đức trở thành CEO công ty tại thị trường Việt Nam. Trước đó, ông Tuấn Đức là đồng sáng lập và là Giám đốc vận hành (COO) của GoViet

Cho đến tháng 3/2019, thị thị trường gọi xe đã bất ngờ trước thông tin cả Tổng Giám đốc - ông Nguyễn Đức Vũ và Phó Tổng giám đốc - ông Nguyễn Bảo Linh của GoViet đều từ chức. Và thay vì ông Đức ngồi ghế nóng chính là một trong những tên tuổi rất nổi tiếng trong giới startup Việt. Đó chính là bà Lê Diệp Kiều Trang - người này từng đảm nhiệm vai trò là CEO Facebook Việt Nam. Mặc dù vậy, bà Trang cũng không ở vị trí này được lâu. Theo đó, chỉ sau thời gian 5 tháng dẫn dắt GoViet thì nữ doanh nhân sinh năm 1980 đã quyết định rời vị trí CEO. 

Vào tháng 8/2020, thương hiệu GoViet đã chính thức bị xóa sổ. Công ty cũng được đổi tên thành Gojek Việt Nam. Cũng theo đó, màu sắc nhận diện, trang phục của các tài xế cũng được đổi từ gam màu đỏ sang màu xanh lá cây, đen, trắng tương tự như công ty mẹ. Kỳ lân công nghệ Indonesia cũng đã bổ nhiệm ông Phùng Tuấn Đức trở thành CEO công ty tại thị trường Việt Nam. Trước đó, ông Tuấn Đức là đồng sáng lập và là Giám đốc vận hành (COO) của GoViet. 

Và theo một khảo sát của Q&Me cũng đã công bố vào tháng 6/2021 dựa trên số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ gọi xe hai bánh, Grab cũng chiếm khoảng 60% thị phần thì Gojek chiếm 19% còn Be chiếm 18%. Còn đối với ô tô, thị phần của Grab đã áp đảo với 66%, Be chiếm 22% và phần còn lại được chia cho các ứng dụng khác. Trong khi các đối thủ chính ví dụ như Grab hay Be đã sớm cung cấp dịch vụ gọi xe 4 bánh. Tính đến tháng 8/2021, Gojek mới bước chân vào mảng này với sản phẩm GoCar. 

hanh-trinh-4-nam-phat-trien-cua-ky-lan-indonesia-tai-thi-truong-viet-nam-doi-thu-nang-ky-doi-voi-grab-1-1662624013.jpg
Vào tháng 8/2020, thương hiệu GoViet đã chính thức bị xóa sổ và công ty cũng được đổi tên thành Gojek Việt Nam. Cũng theo đó, màu sắc nhận diện, trang phục của các tài xế cũng được đổi từ gam màu đỏ sang màu xanh lá cây, đen, trắng tương tự như công ty mẹ

Gojek với khoản lỗ hơn 4.000 tỷ đồng cùng bài toán lợi nhuận đầy thách thức

Có thể thấy, thị trường gọi xe vốn được coi là cuộc đua đốt tiền và kinh doanh có lãi thì vẫn luôn là bài toán đầy thách thức của hãng xe. Nếu như tính đến cuối năm 2021, Grab Việt Nam ghi nhận lỗ lũy kế hơn 4.300 tỷ đồng thì khoản lỗ lũy kế của Gojek Việt Nam cũng đã lên đến hơn 4.000 tỷ đồng. 

Cũng theo số liệu của Người Đồng Hành, hai trong ba năm trở lại đây, Gojek Việt Nam đều ghi nhận lỗ trên 1.000 tỷ đồng, trong khi đó năm 2019 khoản lỗ này đã lên đến hơn 1.680 tỷ đồng. Giai đoạn năm 2020 - 2021, doanh thu thuần của Gojek Việt Nam vào khoảng trên dưới 350 tỷ đồng và chỉ bằng 1/10 đối thủ của Grab. 

hanh-trinh-4-nam-phat-trien-cua-ky-lan-indonesia-tai-thi-truong-viet-nam-doi-thu-nang-ky-doi-voi-grab-3-1662623791.jpg
Kết quả kinh doanh của Gojek Việt Nam

Khi nhìn vào kết quả kinh doanh, có thể thấy được khoản lỗ của Gojek Việt Nam chủ yếu là do chi phí bán hàng lớn. Vào năm 2019, chi phí bán hàng của công ty ghi nhận hơn 1.412 tỷ đồng. Và con số này cũng đã giảm xuống còn 753 tỷ đồng trong năm 2020 và sau đó lại tăng lên mức  hơn 1.000 tỷ đồng trong năm 2021. 

Còn chi phí bán hàng cao cũng đã phần nào phản ánh được thực tế của thị trường gọi xe khi mà những tên tuổi lớn như Grab hay Gojek cũng thường xuyên tung ra các chương trình quảng cáo, khuyến mãi để có thể giữ chân khách hàng cũ cũng như thu hút thêm người dùng mới. 

Còn về phía công ty mẹ của Gojek, GoTo cũng đã vừa công bố khoản lỗ kỷ lục là hơn 14.000 tỷ rupiah (955 triệu USD) trong nửa năm đầu 2022. Khoản lỗ của GoTo cũng đã tăng lên gấp đôi so với cùng kỳ năm 2021 mặc dù doanh thu ghi nhận tăng hơn 30%. 

Trong năm 2021, GoTo ghi nhận lỗ ròng 1,4 tỷ USD. Và trong thời gian 3 tháng đầu năm, công ty cũng tiếp tục lỗ 437 triệu USD, so với khoản lỗ 121 triệu USD trước khi hợp nhất trong cùng kỳ năm 2021 ghi nhận cao hơn nhiều. Mặc dù vậy, kỳ lân Indonesia cũng luôn lạc quan rằng tình hình cũng sẽ được cải thiện. Nguyên nhân là do giá trị giao dịch cũng như tổng doanh thu trong năm 2021 và quý đầu tiên năm nay đều ghi nhận tăng trưởng. 

hanh-trinh-4-nam-phat-trien-cua-ky-lan-indonesia-tai-thi-truong-viet-nam-doi-thu-nang-ky-doi-voi-grab-2-1662623791.jpg
Kết quả kinh doanh của Gojek Việt Nam

Cũng trong quý 2/2022, đối thủ của Grab cũng đã báo cáo khoản lỗ ghi nhận 572 triệu USD nhưng con số này đã giảm 29% so với cùng kỳ năm 2021. Ngoài ra, doanh thu của Grab cũng đã tăng lên 79% tương đương 321 triệu USD. 

Hơn thế, doanh thu của GoTo và Grab cũng đều tăng mạnh đã chứng tỏ được nhu cầu giao hàng và gọi xe ghi nhận vẫn rất lớn. Mặc dù vậy, cả hai kỳ lân hàng đầu của Đông Nam Á này vẫn đang gặp khó khăn trong việc tạo ra lợi nhuận.