Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai (Phần 4)

0
347
Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai
Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai

Các nguyên tắc của hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai

Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai phải tuân theo một số nguyên tắc nhất định, đó là những quan điểm, tư tưởng chỉ đạo mà khi tiến hành hoạt động hoà giải phải tuân thủ một cách đầy đủ và toàn diện. Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai phải tuân theo một số nguyên tắc cơ bản sau:

Một là, hòa giải phải tôn trọng sự tự nguyện thoả thuận của các đương sự, không bắt buộc hay áp đặt các bẽn tranh chấp trong hòa giải.

Đây là nguyên tắc cơ bản của phương thức giải quyết tranh chấp đất đai vì bản chất của hoà giải là việc hướng dẫn, giúp đỡ, thuyết phục các bên tranh chấp đạt được thoả thuận trên cơ sở tự nguyện.

Nguyên tắc này nhằm bảo đảm quyền tự định đoạt của các bên tranh chấp trong việc giải quyết tranh chấp đất đai. Đối với hòa giải ở cơ sở người làm công tác hoà giải phải hiểu được tâm lý của những người đang có mâu thuẫn, tranh chấp, giữa họ ai cũng có những lý lẽ cho rằng mình đúng và không chấp nhận lý lẽ của bên kia.

Nguyên tắc “Tôn trọng sự tự nguyện của các bên; không bắt buộc, áp đặt các bên trong hòa giải ở cơ sở” là nguyên tắc quan trọng và xuyên suốt hoạt động hòa giải. Do đó, khi hoà giải, người hoà giải phải giúp họ bình tĩnh, tỉnh táo để nhìn nhận ra sự thật, thấy rõ cái đúng, cái sai của cả hai bên.

Chỉ khi nào họ hiểu đúng đắn và thông cảm với nhau thì họ mới tự nguyện cùng nhau giải quyết mọi mâu thuẫn. Tuy nhiên,

cỏ những trường hợp nếu tiến hành hoà giải các bên có thể chưa chấp nhận ngay thì người hoà giải phải dùng phương pháp thuyết phục để hai bên đi đến thoả thuận mà không được tìm cách áp đặt ý chí của mình cho các bên hòa giải.

hoc cach kinh doanh bds cung donald trump 5 1 - Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai (Phần 4) - tranh-chap-thu-hoi
Các nguyên tắc của hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai

Đôi với hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai tại tòa án, nguyên tắc tôn trọng quyền định đoạt, tự thỏa thuận của các bên đương sự thế hiện xuyên suốt quá trình giải quyết vụ án như: quyền quyết định việc khởi kiện, quyền rút đơn khởi kiện, thay đối nội dung khởi kiện của các bên trong quá trình giải quyết vụ án.

Tự thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ án, tham gia hòa giải do tòa án tiến hành…. và trong quá trình hòa giải các đương sự có quyền chấm dứt, thay đổi các yêu cầu của mình hoặc thoả thuận với nhau một cách tự nguyên, không trái pháp luật và đạo đức xã hội tòa án chỉ hướng dẫn để các bên tự lựa chọn thỏa thuận mà không ép buộc hoặc chỉ ra đường lối giải quyết của tòa để buộc các bên phải thỏa thuận, thương lượng với nhau (Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015).

Khoản 2 Điều 205 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 đã quy định việc hoà giải được tiến hành theo các nguyên tắc sau đây: “Tôn trọng sự tự nguyện thoả thuận của các đương sự, không được dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực, bắt buộc các đương sự phải thoả thuận không phù hợp với ý chí của mình”.

Vai trò của hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai vô cùng quan trọng nên Bộ luật Tố tụng dân sự quy định trong thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thấm vụ án, bắt buộc tòa án phải tiến hành hoà giải để các đương sự thoả thuận với nhau về việc giải quyết vụ án (Khoản 1 Điều 205 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015).

Hai là, Nhà nước cỏ trách nhiệm tiến hành hoà giải và tạo điều kiện thuận lợi để các đương sự thoả thuận với nhau về việc giải quyết tranh chấp. Đối với hoạt động hòa giải ở cơ sở xã, phường, thị trấn hòa giải viên phải hoà giải kịp thời, chủ động, kiên trì nhằm ngăn chặn xung đột, hạn chế những hậu quả xấu khác có thể xảy ra và đạt được kết quả hòa giải.

Từ những tranh chấp, mâu thuẫn trong tranh chấp đất đai có thể chuyển thành vụ án hình sự, gây mất đoàn kết, ảnh hưởng đến trật tự chung. Vì vậy, các hoà giải viên cần chủ động, kịp thời ngăn chặn hậu quả xấu, phồng ngừa vi phạm pháp luật và tội phạm hình sự có thể xảy ra để giữ gìn được tình làng, nghĩa xóm, tình đoàn kết tương thân, tương ái trong cộng đồng, tập thể.

Để tạo cơ sở pháp lý bảo đảm cho việc thực hiện nguyên tắc kịp thời, chủ động trong hoạt động hoà giải ở cơ sở khi có một trong các căn cứ theo quy định tại Điều 16 Luật Hòa giải cơ sở năm 2013 thì sẽ tiến hành hòa giải:

  1. Một bên hoặc các bên yêu cầu hòa giải;
  2. Hòa giải viên chứng kiến hoặc biết vụ, việc thuộc phạm vi hòa giải;
  3. Theo phân công của tổ trưỏng tổ hòa giải hoặc đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Hòa giải trong các giai đoạn tố tụng tại tòa án thì tòa án có trách nhiệm tiến hành hoà giải và tạo điều kiện thuận lợi đề các đương sự thoả thuận với nhau về việc giải quyết vụ việc dân sự theo quy định của Bộ luật này (Điều 10 Bộ luật Tố tụng dân sự).

Đối với thỏa thuận về giải quyết vụ án của các đương sự tại tòa án trong các giai đoạn tố tụng dân sự phù họp với quy định của pháp luật được tòa án ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự. Khi quyết định công nhận của tòa án có hiệu lực thì bắt buộc các bên thực hiện những cam kết của mình.

Ba là, hoà giải phải bảo đảm phù hợp với chính sách, pháp luật của nhà nước, đạo đức xã hội, phong tục, tập quán tốt đẹp của nhân dân; phát huy tinh thần đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau giữa các thành viên trong gia đình, dòng họ và cộng đồng dân cư; quan tâm đến quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em, phụ nữ, người khuyết tật và người cao tuổi.

Khi giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp đất đai trong nhân dân nếu hoà giải viên, thẩm phán chỉ căn cứ vào các chuẩn mực đạo đức truyền thống của dân tộc, phong tục tập quán của địa phương, dòng họ để dàn xếp các mâu thuẫn, tranh chấp thì chưa đủ và không hiệu quả.

Các vụ việc nếu chỉ dừng lại ở các quy phạm đạo đức để hoà giải thì chưa hẳn đã mang lại kết quả tích cực và thoả đáng. Một vụ việc chỉ được giải quyết dứt điểm và có hiệu quả cao khi người hoà giải bên cạnh việc căn cứ vào các chuẩn mực đạo đức, phong tục, tập quán còn cần phải nắm vững và vận dụng đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhất là những quy định pháp luật liên quan đến đất đai.

Bên cạnh việc hoà giải theo đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, Thẩm phán, Hội đồng xét xử và hoà giải viên ở cơ sở, xã, phường, thị trấn nhiều khi kết hợp với các quy phạm đạo đức, phong tục, tập quán tốt đẹp của nhân dân tại địa phương để tiến hành hòa giải.

Pháp luật được thể hiện ở hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước có thâm quyền ban hành.

Phong tục, tập quán thường được thể hiện hoặc bằng ngôn ngữ như luật tục của đồng bào các dân tộc thiếu số, các hương ước, quy ước làng, bản, thôn, ấp, cụm dân cư, tổ dân phố, hoặc bàng các thói quen ứng xử dưới dạng các hành động cụ thể. Phong tục, tập quán được áp dụng phải là phong tục tập quán tốt đẹp, không trái với pháp luật.

hoc cach kinh doanh bds cung donald trump 6 1 - Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai (Phần 4) - tranh-chap-thu-hoi
Phong tục, tập quán được áp dụng phải là phong tục tập quán tốt đẹp, không trái với pháp luật.

Bốn là, việc hoà giải tranh chấp đất đai phái đảm bảo tỉnh khách quan, công minh, có lý, có tình, nội dung hòa giải không trái pháp luật, trái đạo đức xã hội, tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp cua các bên, không xám phạm lợi ích của nhà nước, lợi ích công cộng.

Thông thường khi mâu thuẫn xảy ra, mồi bên tranh chấp đều đưa ra lý lẽ để tự bảo vệ mình cho mình là đúng, không nhìn nhận được cái sai của mình đã gây ra cho người khác. Do đó, người hoà giải phải thực sự khách quan, vô tư, công minh, đề cao lẽ phải.

Hơn nữa sự công minh, khách quan, vô tư của người hoà giải sẽ là yếu tố để hai bên đặt lòng tin và cùng nhau giải quyết vụ việc. Trong hoạt động tố tụng pháp luật yêu cầu chặt chẽ về tính khách quan của Thẩm phán, các đương sự có quyền yêu cầu thay đổi thẩm phán nếu có căn cứ cho rằng thẩm phán không khách quan trong vụ án.

Phương thức hòa giải có đạt hiệu quả trong quá trình giải quyết tranh chấp đất đai hay không còn phụ thuộc vào việc vận dụng nguyên tắc có lý, có tình là một trong những nguyên tắc đặc trưng nhất đối với quá trình giải quyết tranh chấp.

Hoà giải ở UBND xã, phường, thị trấn và ở tòa án cần tuân theo các quy phạm đạo đức, đề cao yếu tố tình cảm, khuyên nhủ các bên ứng xử theo các chuẩn mực đạo đức.

Theo quy định tại khoản 2 Điều 205 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 thì nội dung thoả thuận giữa các đương sự không được trái pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội.

Nội dung thỏa thuận của các đương sự không trái pháp luật và đạo đức xã hội vừa là yêu cầu xuyên suốt quá trình hòa giải để giải quyết hài hòa lợi ích của các bên tranh chấp, đồng thời không gây tổn hại đến lợi ích công, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác, không xâm phạm lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng.

Nguyên tắc này mang tính pháp lý cao và thường được áp dụng cho mọi lóại hình hoà giải các tranh chấp trong đó tranh chấp đất đai được áp dụng rõ nét hơn cả.

Đối với hoà giải ở UBND xã, phường, thị trấn và cả quá trình hòa giải ở tòa án các tranh chấp đất đai thường liên quan đến nhiều người khác ngoài các bên tranh chấp, do đó người hoà giải không thể vì mục đích đạt được hoà giải thành mà làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.

Việc hoà giải phải tuân thủ nguyên tắc không xâm phạm lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng.

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments