Trả lời câu hỏi: Sử dụng cát hay đất trong san lấp?
Lựa chọn san lấp bằng cát hay đất?
Mặt bằng xây dựng vững chãi, chắc chắn là cơ sở để hoàn thành những công trình quy mô lớn. Cát san lấp là vật liệu không thể thiếu trong hầu hết các công trình xây dựng hiện nay, nhằm nâng cao tính hiệu quả công trình, giảm khả năng sụt lún, tăng tuổi thọ công trình.
Hiện nay cát xây dựng được sử dụng trong san lấp mặt bằng là cực kỳ phổ biến và đáng tin cậy bởi hiệu quả mang lại cao cùng chi phí thấp.
- Cát san lấp có ưu điểm vượt trội là tỉ lệ tạp chất thấp, mang lại hiệu quả cao cho công trình. Bên cạnh đó, cát san lấp còn có những ưu thế so với đất san lấp như:
- Phù hợp với các công trình có lớp đất yếu, lớp cát san lấp lúc này sẽ có vai trò như lớp chịu tải, truyền toàn bộ tải trọng xuống các lớp đất yếu bên dưới.
- Phân bổ toàn bộ ứng suất do lớp tải trọng bên ngoài tác động xuống, giảm khả năng lún đến mức tối đa.

- Cát san lấp giúp móng chôn sâu, đảm bảo độ bền của công trình, giảm khối lượng vật liệu thi công móng, từ đó giảm áp lực công trình tới phần nền đến mức cao nhất.
- Ngoài ra, các hạt cát nén chặt trong lớp móng tạo ra lục ma sát, giảm chống trượt, đảm bảo độ ồn định, bền chắc của công trình.
- Cát san lấp thường được sử dụng phổ biến trong nhiều công trình, chính vì thế dễ dàng tìm mua được loại cát này trên thị trường với nhiều mức giá rẻ, đa dạng nhà cung cấp.
- Di chuyển, thi công cát san lấp khá đơn giản, không cần sử dụng các công cụ, máy móc phức tạp. Có thể sử dụng công, xe tải, lu...
Bí quyết chọn cát san lấp phù hợp với công trình
Cách chọn cát san lấp tại nhà
- Chọn một nắm cát san lấp và nắm chặt trong lòng bàn tay khoảng 30s sau đó thả ra và quan sát. Trong trường hợp cát còn vướng lại trên lòng bàn tay số lượng nhiều chứng tỏ trong cát có lẫn nhiều tạp chất như mùn, bụi bẩn. Trường hợp cát sạch sẽ không vướng lại trên lòng bàn tay.
- Có thể đổ cát vào trong bình thủy tinh chứa nước. Cát sạch thường sẽ lắng đọng xuống đáy bình trong khi đó phần tạp chất, bụi bẩn sẽ nổi lên trên. Nước càng đục càng chứng tỏ bên trong cát có chứa lượng tạp chất cao.
Trường hợp san lấp nền, móng bằng đất
Tại một số tỉnh thành, đất san lấp được sử dụng trong trường hợp thi công đường giao thông. Đất san lấp tạo ra một lớp móng nền vứng chãi, bền bỉ theo thời gian. Tuy không mang nhiều ưu điểm vượt trội so với cát san lấp song đất san lấp được nhiều đơn vị thi công, chủ đầu tư đánh giá cao nhờ những tác dụng vượt trội.

Quy trình san lấp mặt bằng bằng cát và đất
Về cơ bản, quá trình san lấp mặt bằng sử dụng cát và đất tương đương nhau, chỉ khác nguyên vật liệu sử dụng. Bao gồm các bước đảm bảo độ bền bỉ, chắc chắn của lớp nền móng:
- Làm sạch khu vực chuẩn bị tiến hành san lấp mặt bằng.
- Loại bỏ lớp nền đất cản trở cho việc san lấp
- Thực hiện di chuyển đất/cát san lấp tới nơi thi công
- Tiến hành đắp cát/đất
- Thực hiện công tác dầm cát/đất để tạo lớp nền chắc chắn
- Thi công phần rãnh thoát nước cho công trình
- Kiểm tra và nghiệm thu toàn bộ công trình, khu vực xung quanh
- Bàn giao công trình.
Các loại cát san lấp phổ biến trên thị trường hiện nay
- Cát đen san lấp
Đây là loại cát san lấp có màu tối sẫm (tuy nhiên không phải cát đen). Loại cát đen san lấp này sẽ được trộn cùng các cốt liệu như thực vật phù du, phù sa, tạp chất trong cát, ưu tiên dùng trong thi công san lấp mặt đất, mặt bằng hoặc mặt đường. Mô đun độ lớn của cát đen san lấp thường khong dưới 0,7 và hàm lượng muối sunfat không lớn hơn 1%; hàm lượng đất sét và chất hữu cơ không lớn hơn 5%; yêu cầu không chứa thành phần sỏi, sỏi cỡ lớn.

- Cát vàng san lấp
Đây là loại cát vàng xây dựng sử dụng trong san lấp mặt bằng, thường ít lẫn tạp chất và có khả năng hút ẩm cao. Tuy nhiên, đây là loại cát có giá thành khá cao, thường cao gấp 2 so với cát đen san lấp.
Tiêu chuẩn đối với cát dùng trong san lấp mặt bằng
Những tiêu chuẩn riêng về cát san lấp đảm bảo giúp quý khách hàng lựa chọn những loại cát san lấp chất lượng, tối ưu ngân sách trong quá trình xây dựng. Từ đó, khách hàng có hiểu biết, kiến thức và dễ dàng phân tích, áp dụng loại nguyên liệu phù hợp với từng công đoạn thi công.
Chiều dày của lớp cát san lấp theo tiêu chuẩn TCVN 4447-2012 yêu cầu mỗi lớp đắp cát dày tối đa 30cm, lớp đất đắp nền đường K95 yêu cầu chiều dày 25cm và lớp đất đăp nền đường K98 yêu cầu chiều dày 15cm. Bên cạnh đó, tùy thuộc vào yêu cầu riêng của từng dự án, công trình mà chiều dày này lại có thêm những thay đổi phù hợp.

- Tiêu chuẩn tổ chức công tác san lấp tuân theo TCVN 4055-85
- Tiêu chuẩn về nghiệm thu công trình xây dựng tuân theo TCVN 4091-1985
- Tiêu chuẩn về tổ chức công tác xây lắp tuân theo TCVN 4055-1985
- Tiêu chuẩn về công tác đất – quy phạm thi công & nghiệm thu tuân theo TCVN 4447-1987
- Tiêu chuẩn về cát xây dựng – yêu cầu kỹ thuật tuân theo TCVN 5747-1993
- Tiêu chuẩn về quy trình bảo dưỡng tuân theo TCVN 5529-1991
- Quy trình về hệ thống tiêu chuẩn an toàn lao động tuân theo TCVN 2287-1978
- Tiêu chuẩn về các chất ô nhiễm trong mạch nước ngầm tuân theo TCVN 5942-1995
- Tiêu chuẩn về công tác trắc địa phục vụ nghiệm thu và thực hiện san lấp tuân theo TCXD 309-2004
Chắc chắn những thông tin chi tiết, đầy đủ trên đây về ưu điểm vượt trội của cát san lấp đã giúp quý khách hàng có cái nhìn tổng quan và đưa ra đáp án phù hợp cho câu hỏi “sử dụng cát hay đất trong san lấp mặt bằng”