Thanh toán không chạm “lên ngôi”: Từ QR Code đến ví điện tử lấn át thẻ vật lý

Theo VnEconomy, vào ngày 15/9, Apple Pay - hình thức thanh toán không cần chạm đã chính thức khả dụng tại Việt Nam. Vào tháng 11/2022, Google Pay cũng đã ra mắt Việt Nam với lời hứa của Google trong việc cung cấp trải nghiệm thanh toán đơn giản và hữu ích hơn.

Trong khi đó, từ năm 2017, dịch vụ Samsung Pay cũng đã được giới thiệu và dần trở nên quen thuộc.

Bên cạnh các nền tảng này, người dùng còn có thể sử dụng các hình thức thanh toán không chạm khác như thẻ ảo, ví điện tử, thẻ ghi nợ chạm, thẻ tín dụng để thực hiện giao dịch mà không cần cầm thẻ ngân hàng vật lý.

Thanh toán không tiếp xúc trong những năm gần đây đã nổi lên như một hình thức giao dịch phổ biến và tiện lợi.

Với công nghệ này, người dùng có thể thực hiện trả tiền an toàn và nhanh chóng chỉ bằng việc vẫy thẻ, chạm, smartphone hay các thiết bị khác như đồng hồ đeo tay hay máy tính bảng.

Trong đó, độ phủ sóng rộng rãi phải kể đến mã QR Code. Khách hàng chỉ cần thiết bị có camera tốt và kết nối Internet là có thể dùng được.

Trào lưu từ công nghệ

Cách thức người tiêu dùng thực hiện giao dịch đã được cách mạng hóa nhờ hình thức thanh toán không tiếp xúc. Giao dịch có thể được hoàn thành chỉ trong vài giây với một lần chạm hay vài thao tác đơn giản, giúp loại bỏ nhu cầu tiếp xúc trực tiếp, nhập mã PIN và chữ ký.

Chẳng hạn, khách hàng sử dụng những chiếc thẻ gắn chip của Visa hay Mastercard chỉ việc chạm nhẹ thẻ vào máy POS và giữ 3s là có thể thực hiện giao dịch.

Quy trình thanh toán đã hợp lý hóa nhờ tốc độ và tính dễ sử dụng này. Qua đó, giúp giảm thiểu việc chờ đợi cũng như cải thiện trải nghiệm của khách hàng.

Trong việc mua bán trực tiếp, mức độ tiện lợi cũng không bị giới hạn, theo cách thức truyền thống là đến cửa hàng để lựa chọn và thanh toán. Trong cuộc chơi này, các nền tảng thương mại điện tử và các nhà bán lẻ trực tuyến cũng không nằm ngoài bởi khách hàng cũng có thể truy cập giao dịch nhanh chóng và bảo mật chỉ bằng một nhấp chuột.

Trong thời đại dịch, hình thức thanh toán này càng phát triển bởi những lo ngại về vệ sinh, nỗi lo sợ về khả năng lây nhiễm virus khi tiếp xúc các yếu tố bên ngoài.

Việc giảm nhu cầu trực tiếp tiếp xúc với thu ngân, cả những tờ tiền mặt cất vào ví hay thiết bị thanh toán là phù hợp với các biện pháp giãn cách xã hội, giúp củng cố an toàn khi tiến hành giao dịch.

Nghiên cứu của Visa cho thấy ở thời kỳ dịch bệnh, việc dùng ví điện tử, thanh toán không tiếp xúc qua thẻ và điện thoại thông minh, thanh toán bằng QR code đều tăng lên nhanh chóng.

Người dùng cũng thay đổi tâm lý đáng kể. Hiện nay, dịch bệnh không còn là mối lo lớn nhưng nhiều người vẫn ưa thích cách thanh toán không chạm.

Ngoài khách hàng, ai là người hưởng lợi?

Trong quá trình chuyển đổi đang diễn ra và chuyển sang một xã hội không sử dụng tiền mặt, thanh toán không tiếp xúc vẫn giữ vai trò quan trọng.

Sự phụ thuộc của người tiêu dùng vào tiền mặt hay thẻ vật lý đều giảm dần khi họ trở nên quen thuộc hơn với sự hiệu quả và dễ dàng.

Chẳng hạn như thị trường Hàn Quốc - một trong những nền kinh tế hiện đại nhất châu Á cũng đã ghi nhận sự thống trị của xu hướng này. Đa số các cửa hàng tiện lợi, dịch vụ công cộng như xe buýt đều chấp thuận thanh toán trên ứng dụng di động. Bởi vậy, nhiều người, nhất là thanh niên tại đây rất tự tin không đem theo tiền mặt ra ngoài đường, hay chỉ mang theo một khoản nhỏ.

Việc giảm sử dụng tiền mặt đã được thúc đẩy bởi tốc độ, tính bảo mật và sự tiện lợi của các giao dịch không tiếp xúc, nhất là với nhiều người dùng sử dụng các hình thức thanh toán kỹ thuật số làm giao dịch chính của họ.

Từ việc xã hội chuyển sang không sử dụng tiền mặt, các doanh nghiệp cũng có nhiều lợi ích hơn, trong đó có việc giảm chi phí liên quan tới xử lý tiền mặt và tăng hiệu quả hoạt động về không gian kỹ thuật số.

Bên cạnh đó, ví điện tử, Samsung Pay hay Apple Pay còn tác động trực tiếp đến thói quen và mức độ chi tiêu của người dùng.

Xét về mặt kinh doanh, trải nghiệm nhanh chóng, mượt mà khi trả tiền cũng khuyến khích người mua có xu hướng chi nhiều hơn so với dự tính.
Bản chất của điều này là người dùng có thể hành động theo mong muốn ngay. Sự dễ dàng của thanh toán tap and go và tâm lý rời xa tiền tệ đã tạo nên cảm giác tách rời tài chính, giúp người dùng chi tiêu thoải mái hơn.

Hay có thể nói rằng do người tiêu dùng có thể thực hiện giao dịch nhanh chóng không cần tiền mặt hay quy trình thanh toán kéo dài nên tốc độ và sự dễ dàng của các giao dịch không tiếp xúc tạo điều kiện tốt cho việc mua sắm tự phát và nhanh.

Trong các lĩnh vực như đồ uống, thực phẩm, giải trí, bán lẻ, điều này đặc biệt phổ biến hơn bởi khách hàng có nhiều khả năng mua sắm bốc đồng hơn.

Ở một mặt khác, bảo mật và niềm tin trở thành 2 yếu tố quan trọng trong đề xuất giá trị với các doanh nghiệp cung cấp thanh toán không tiếp xúc.

So với các thức truyền thống, hình thức thanh toán này vốn được cho là an toàn hơn, bởi người dùng bớt lo ngại về việc lộ thông tin của thẻ ngân hàng ra ngoài. 

Dẫu vậy, khách hàng ngày càng để ý đến tính bảo mật về thông tin tài chính của họ vì các hình thức lừa đảo và chuyển tiền ngày càng tinh xảo.

Theo đó, các đơn vị cũng phải xử lý những lo ngại đó bằng việc thực hiện các giải pháp bảo mật mạnh mẽ, và thực hiện cam kết bảo vệ dữ liệu của người dùng.