Quy hoạch đô thị sông Đuống: Mảnh ghép lớn của Thủ đô

Lê Thị Liên

Sau 10 năm triển khai Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 (được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1259/QĐ-TTg ngày 26-7-2011), cùng với đồ án quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, đồ án quy hoạch phân khu đô thị sông Đuống được phê duyệt sẽ là những mảnh ghép cuối để Hà Nội hoàn thành lập, phê duyệt 100% đồ án quy hoạch phân khu đô thị. 

Nhiều điểm nhấn từ khu đô thị sông Đuống

UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt quy hoạch đô thị sông Đuống với quy mô hơn 1.150 ha, dân số tối đa đến năm 2030 trên 8.000.

quy-hoach-phan-khu-song-duong-1652804832.jpg
Vị trí, quy mô nghiên cứu của quy hoạch phân khu đô thị sông Đuống.

Theo quyết định 1046 do Chủ tịch UBND TP Hà Nội Chu Ngọc Anh ký, phân khu đô thị sông Đuống được giới hạn từ cầu Bắc Cầu đến cầu Phù Đổng. Phía Bắc và Đông Bắc giáp đê tả ngạn sông Đuống và phân khu đô thị N9 (thuộc các huyện Đông Anh, Gia Lâm); phía Nam và Tây Nam giáp đê hữu ngạn sông Đuống (thuộc quận Long Biên); phía Tây giáp cầu Bắc Cầu và phân khu đô thị sông Hồng; phía Nam và Đông Nam giáp phân khu đô thị N10 và cầu Phù Đổng.

Đô thị sông Đuống được định hướng quy hoạch bổ trợ cho cảnh quan trung tâm của phía Bắc sông Hồng, là nơi bố trí các công trình đầu mối đường thủy, hành lang sinh thái, cây xanh phòng hộ. Đây cũng là khu vực có quỹ đất để phát triển hai bên sông theo hướng cây xanh sinh thái, kết hợp du lịch, bảo tồn và duy trì cảnh quan thiên nhiên, tạo lập bộ mặt cho các phân khu đô thị. Hà Nội cũng đặt ra mục tiêu kết hợp cải tạo chỉnh trang, tái thiết làng xóm dân cư hiện hữu, bảo tồn công trình di tích, kiến trúc có giá trị.

Các khu dân cư hiện có được tồn tại, bảo vệ gồm thôn Đông Trù, xã Đông Hội và thôn Phúc Thọ, xã Mai Lâm, huyện Đông Anh. Khu vực này sẽ được cải tạo, xây dựng mới công trình theo quy hoạch xây dựng, sử dụng đất. Một phần bãi sông sẽ dành bố trí mặt bằng tái định cư cho các hộ dân nằm rải rác gần khu vực và không vượt quá 5% diện tích khu dân cư hiện có.

Các khu ở bãi sông thuộc các xã, phường Đông Ngàn, Yên Viên, Thượng Thanh, Ngọc Thụy sẽ từng bước được di dời. Thành phố yêu cầu quận huyện rà soát, xây dựng phương án, lộ trình di dời dân cư ở khu vực lòng sông hẹp, nguy cơ mất an toàn khi có lũ lớn (theo Quy hoạch phòng chống lũ và quy hoạch đê điều) và hộ dân nằm trong phạm vi bảo vệ đê điều, nơi đang bị sạt lở nguy hiểm.

Mạng lưới giao thông trong Quy hoạch phân khu sông Đuống được xác định phù hợp với các quy hoạch đã có. Tuyến đường sắt quốc gia xuyên tâm Yên Viên - Ngọc Hồi và cầu Đuống sẽ được dỡ bỏ, thay thế bằng đường sắt đô thị tuyến số 1 và cầu Đuống mới theo Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Cắt qua phạm vi quy hoạch có hai tuyến đường sắt đô thị gồm tuyến số 1 qua cầu Đuống mới và tuyến số 4 qua cầu Đông Trù.

song-duong-1652805080.jpg

Theo quy hoạch, phân khu đô thị sông Đuống kết thúc ở đoạn cầu Phù Đổng.

Đường bộ có đường cao tốc đô thị vành đai 3 qua cầu Phù Đổng (6 làn xe); các tuyến đường trục đô thị như đường 5 kéo dài qua cầu Đông Trù, đường Ngô Gia Tự - Hà Huy Tập qua cầu Đuống đường bộ mới, đường Vĩnh Tuy - Ninh Hiệp qua cầu Dương Hà xây dựng mới, đường trục dọc sông Hồng qua cầu Bắc Cầu cũng xây mới...

UBND thành phố giao chính quyền địa phương quản lý chặt chẽ hành lang bảo vệ đê điều, đất bãi sông, bãi nổi, chống lấn chiếm vi phạm, nhất là sau khi hình thành các tuyến đường ở bãi sông theo quy hoạch. Chính quyền cần có giải pháp quản lý khu dân cư tập trung hiện có được tồn tại, bảo vệ; không để phát sinh thêm về số khu, diện tích, số hộ dân ngoài bãi sông.

Mảnh ghép tạo diện mạo mới cho thủ đô

Giám đốc Sở QH - KT Hà Nội Nguyễn Trúc Anh cho biết cùng với phân khu sông Hồng, phân khu Sông Đuống được phê duyệt sẽ là cơ sở quan trọng để thành phố xây dựng, phát triển đô thị văn minh, hiện đại trong tương lai.

Còn theo Chánh Văn phòng Hội KTS Việt Nam Phạm Thanh Tùng, với đồ án quy hoạch phân khu đô thị sông Đuống, Hà Nội sẽ hình thành các trục không gian đặc trưng trong tương lai gần như hành lang xanh với các công trình công cộng, công viên cây xanh, văn hóa lịch sử, du lịch dịch vụ - giải trí. Đây cũng là cơ hội thuận lợi để phát triển các không gian sáng tạo, giữ gìn và phát huy các di sản văn hóa kiến trúc ở hai bờ sông, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô, tạo động lực để hình thành và phát triển các đô thị, khu đô thị mới phía Bắc sông Hồng.

thanh-tung-1652804944.png
Chánh Văn phòng Hội KTS Việt Nam Phạm Thanh Tùng.

"Và một điều rất quan trọng, dù đây mới chỉ là quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/5000, sau đó còn các quy hoạch chi tiết, thiết kế đô thị... cụ thể hóa chức năng, vị trí, địa điểm để mời gọi đầu tư, sử dụng hợp lý quỹ đất, tạo nguồn lực phát triển bền vững nhưng các quy hoạch này đã hướng đến quyền lợi của người dân không chỉ ở khu vực phạm vi quy hoạch mà còn cho cả Thủ đô. Qua đó tạo niềm tin cho Nhân dân vào cuộc sống hạnh phúc của mình, cho dù từ quy hoạch đến thực tế phát triển còn nhiều khó khăn, thách thức", ông Tùng đánh giá.

Đối với đồ án quy hoạch phân khu đô thị sông Đuống, Chủ tịch UBND Tp.Hà Nội Chu Ngọc Anh cho biết, đây là khu vực đặc thù, phải tuân thủ các yêu cầu của Luật Đê điều. Đoạn sông có hệ thống đê tiêu chuẩn cao để ổn định dòng chảy, chống ngập lụt; tăng khả năng phân lũ của sông Hồng kết hợp cải tạo giao thông đường thủy để liên kết với mạng lưới vùng.

Để triển khai đi vào thực tiễn ngay, Chủ tịch UBND Thành phố giao các Sở, ngành, đơn vị, chính quyền địa phương tập trung tổ chức công bố công khai quy hoạch được duyệt cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và nhân dân biết, thực hiện. Đồng thời, các Sở có liên quan và các quận huyện căn cứ quy hoạch được duyệt và chức năng nhiệm vụ được giao tổ chức xây dựng kế hoạch, chương trình triển khai…

Đặc biệt, Chủ tịch UBND TP yêu cầu UBND các quận, huyện thuộc phạm vi đồ án lập bản vẽ ranh giới tỷ lệ 1/500 từ đó có giải pháp quản lý khu dân cư tập trung hiện có được tồn tại, bảo vệ theo quy định; không để phát sinh thêm về diện tích đất ở, số hộ dân sinh sống ngoài đê, ngoài quy hoạch.

Qua đó rà soát, xây dựng phương án, lộ trình di dời các khu vực dân cư ở khu vực dòng sông co hẹp, nguy cơ mất an toàn khi có lũ lớn và các hộ dân cư vi phạm pháp luật về đê điều, nằm trong phạm vi bảo vệ đê điều, khu vực đang bị sạt lở nguy hiểm theo quy định.

“Thành phố tin tưởng rằng, các đồ án Quy hoạch phân khu đô thị nêu trên được phê duyệt sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để lập quy hoạch chi tiết, thiết kế đô thị, quản lý xây dựng theo quy hoạch trên địa bàn, hình thành các trục không gian đặc trưng hành lang xanh, với các chức năng chính là công trình công cộng, các công viên cây xanh, văn hóa lịch sử, dịch vụ du lịch, giải trí biểu tượng của Thủ đô, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, góp phần cải thiện điều kiện sống của người dân theo hướng văn minh, hiện đại và phát triển bền vững”, Chủ tịch UBND Thành phố nhấn mạnh.