Lãi suất nhấp nhổm tăng, bất động sản đối mặt "mối nguy tiềm ẩn"

Đặng Anh Đức

Ngay từ đầu năm 2022, các nhà băng đã nhấp nhổm tăng lãi suất để huy động tiền khiến giới chuyên gia lo ngại dòng vốn đầu tư bất động sản nguy cơ bị rút khỏi thị trường.

chovaynha-11244634-1646728190.jpg
Ảnh: minh họa

Nhà băng “đua” tăng lãi suất

Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối tháng 1/2022, tăng trưởng tín dụng đạt 2,74% so với cuối năm 2021. Con số trên khiến giới chuyên môn không khỏi bất ngờ, bởi đây là mức cao nhất trong nhiều năm qua. Cần nói thêm, so với cùng kỳ, tăng trưởng tín dụng tháng 1/2022 ước tăng hơn 16,3%. Ngân hàng Nhà nước cũng dự báo, quý I/2022 tín dụng dự kiến đạt 5,3% và năm 2022 đạt 14,1%.

Những con số trên đang cho thấy kịch bản gì? Theo các chuyên gia tài chính, điều này phản ánh sự tăng tốc với nhu cầu huy động vốn trong nền kinh tế có dấu hiệu gia tăng ngay từ đầu năm. Khi nhu cầu tín dụng tăng mạnh, tất yếu sẽ kéo theo việc tăng lãi suất huy động của một số nhà băng để thu hút lượng tiền trong dân.

Thực tế cũng chứng minh, ngay từ đầu năm 2022, nhiều ngân hàng thương mại đã rục rịch tăng lãi suất với biểu lãi suất tiền gửi mới có mức tăng từ 0,1 đến 0,8%/năm. 

Điển hình, tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) ghi nhận lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 3-5 tháng đang là 4%/năm; 6 tháng là 5,9%/năm; từ 12 tháng cho đến 36 tháng là 7%/năm. Để thu hút lượng tiền “khủng” từ thượng đế VIP, SCB áp dụng chính sách lãi suất tới 7,6%/năm cho khách hàng có số tiền gửi từ 500 tỷ đồng trở lên, kỳ hạn gửi 13 tháng. Đây được đánh giá là mức lãi suất cao nhất thị trường hiện nay.

Tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), lãi suất 6 tháng hiện cũng được niêm yết ở mức 4,8%/năm trong khi trước đó chỉ 4,5%/năm. Kỳ hạn 12 tháng được tăng tới 0,8%/năm tức là từ 4,8%/năm lên 5,6%/năm. Nhà băng này cũng áp dụng mức lãi suất lên tới 6,4%/năm đối với khách hàng có hạn mức gửi tiền từ 50 tỷ trở lên - tương đương tăng tới 1,1%/năm so với biểu lãi suất công bố trước đó.
Một số ngân hàng khác cũng đang bước vào “cuộc đua” tăng lãi suất huy động để đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh. Điển hình, SaigonBank điều chỉnh tăng lãi suất huy động ở nhiều kỳ hạn. Ngân hàng TMCP Á Châu tăng lãi suất tiết kiệm cho kỳ hạn ngắn ở mức 0,1-0,2%/năm. Techcombank cũng tăng lãi suất tiền gửi từ 0,15-0,8%. Trong khi đó, Sacombank tăng lãi suất huy động ở nhiều kỳ hạn lên 0,2%, OceanBank tăng lãi suất huy động từ 0,1-0,5% với nhiều kỳ hạn.

Rủi ro hiện hữu

Việc tăng lãi suất huy động mang lại nhiều tác động tích cực tới nền kinh tế, giúp ngân hàng có thêm nguồn vốn hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sau đợt dịch Covid-19, đồng thời giúp khách hàng gia tăng lợi nhuận tiền gửi. Tuy nhiên, ở góc độ nào đó, những tín hiệu từ việc tăng lãi suất nêu trên khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại về việc dòng vốn rẻ đầu tư bất động sản sẽ không còn và dòng tiền sẽ rút khỏi thị trường.

vnf-ts-can-van-luc-1646728309.jpg
TS. Cấn Văn Lực – Chuyên gia tài chính ngân hàng

TS. Cấn Văn Lực – Chuyên gia tài chính ngân hàng nhận định, đối với thị trường bất động sản, tăng lãi suất lại là nguy cơ và rủi ro lớn. Theo ông Lực, lãi suất tăng đầu tiên sẽ ảnh hưởng đến người vay mua nhà. Đại dịch Covid-19 khiến thu nhập bị cắt giảm, nguồn tiền dự phòng cũng cạn trong khi hàng tháng họ vẫn phải chịu sức ép trả nợ gốc và lãi khi vay vốn mua nhà. Trong khi đó, nếu lãi suất tiếp tục tăng, kế hoạch tài chính của khách hàng chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng không nhỏ.

Thậm chí, với chính doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực bất động sản, nguồn vốn của họ cũng chủ yếu đi vay ngân hàng. Khi lãi suất tăng cao, bản thân các doanh nghiệp cũng không tránh khỏi việc phải cân đong đo đếm khi quyết định vay vốn.

Về góc độ đầu tư, thời gian trước đây, lãi suất tiết kiệm ở mức thấp khiến nhiều nhà đầu tư chọn bất động sản là kênh tiềm năng, đảm bảo khả năng sinh lời nhanh chóng. Dòng tiền cũng theo đó đổ vào thị trường nhà đất chiếm tỷ trọng khá lớn. Thế nhưng, khi lãi suất tiết kiệm tăng lên, nhiều khả năng nhà đầu tư sẽ rút tiền khỏi bất động sản để gửi trở lại ngân hàng. Đặc biệt, trong bối cảnh đại dịch Covid-19 và căng thẳng chính trị tại một số quốc gia trên thế giới, nhiều người vẫn chọn cách “ăn chắc mặc bền” gửi tiết kiệm thay vì tung tiền đầu tư. “Do đó, lãi suất tăng vô hình chung sẽ là “mối nguy tiềm ẩn”, ảnh hưởng tới thanh khoản cũng như dòng tiền đầu tư của nền kinh tế, đặc biệt là bất động sản”, giới chuyên gia nhận định. 

Ở kịch bản dài hơi hơn, nhiều nhà đầu tư lo ngại việc tăng lãi suất có thể dẫn tới nguy cơ vỡ bong bóng bất động sản hay thị trường bị “đóng băng” như đợt khủng hoảng trước đó. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, rủi ro vẫn trong tầm kiểm soát. 

Ông Cấn Văn Lực dẫn chứng, dòng vốn vay đầu tư bất động sản (kinh doanh, mua, sửa chữa nhà…) hiện vẫn ở mức thấp. Theo thống kê, chỉ chiếm khoảng 20% tổng dư nợ nền kinh tế, trong đó 2/3 vốn vay để mua nhà và 1/3 vay để đầu tư. “Rủi ro đối với thị trường bất động sản từ việc tăng lãi suất là hiện hữu nhưng điều may mắn là thị trường bất động sản Việt Nam vẫn có nhiều điểm sáng”, ông nói.

Một trong những động lực thúc đẩy là gói phục hồi kinh tế, cùng dòng vốn từ các nhà đầu tư nước ngoài đang tăng mạnh. Việc giải ngân đầu tư công và gói kích thích kinh tế được bơm vào thị trường chắc chắn sẽ tạo cú hích cho bất động sản. Ngoài ra, tâm lý lo ngại tiền rẻ có thể khiến nhà đầu tiếp tục là kênh thu hút dòng tiền của nhóm nhà đầu tư trường vốn. Cơ hội tăng trưởng của thị trường vẫn khá sáng.

Mặc dù vậy, các chuyên gia cũng khuyến cáo nhà đầu tư cần hạn chế sử dụng đòn bẩy tài chính trong đầu tư bất động sản. Bởi, nếu dùng đòn bẩy tài chính quá nhiều, khi lãi suất thay đổi sẽ dẫn đến chậm thanh khoản, gánh nặng trả nợ ngân hàng lớn. Ở góc độ vĩ mô, cơ quan quản lý nhà nước cần tăng cường kiểm soát dòng vốn vào thị trường bất động sản để tránh rủi ro. Đồng thời, có cơ chế điều tiết để hướng dòng vốn tập trung vào hoạt động sản xuất kinh doanh thay vì chảy vào thị trường bất động sản, nhằm tạo đà cho sự hồi phục và tăng trưởng kinh tế bền vững.